Elize van Loon
In Caserío de Gando, een kleine gemeenschap in Telde, aan de oostkust van Gran Canaria, begint San Fermín niet met stierenrennen of massale pleinen vol bezoekers. Hier start het feest met een ritueel dat de buurt al jaren koestert: het planten van een boom. Een feest waar geen stier aan te pas komt.
In het kort
- Gando viert San Fermín anders — geen stierenrennen of menigten: het feest begint hier met het planten van een boom
- Eigen traditie naast Pamplona — Gando eert dezelfde heilige, maar kiest bewust voor een kleinschalige, religieuze viering zonder adrenaline en stierenrennen
- Boomplanting als startsein — het nieuwe dennenboompje markeert de opening van de feesten
- Buurt boven spektakel — bewoners komen samen voor merienda, muziek en kinderactiviteiten
Dit jaar staat er een nieuwe den op het feestterrein, stevig in de grond en zichtbaar voor iedereen die de wijk binnenkomt. De boom markeert het begin van dagen waarin de gemeenschap elkaar opzoekt en haar eigen tradities viert, ver weg van de drukte van Pamplona.
Een programma dat draait om ontmoeting
Na de boomplanting bleef de buurt samen voor een merienda. De sfeer was ontspannen en vertrouwd. De viceburgemeester María González Calderín was aanwezig, maar de toon werd vooral bepaald door de bewoners zelf. Zij geven het feest zijn karakter: kleinschalig, warm en gericht op ontmoeting. De komende dagen volgen een kookwedstrijd, een kinderfeest met chocolade en churros, live muziek, een baile de taifa en een verbena met Buena Onda. Op 11 juli sluit Gando af met de religieuze dag, met de offrenda, de mis en de processie met het beeld van San Fermín door de straten van de wijk.
Pamplona: een ander San Fermín, een andere wereld
San Fermín roept bij veel mensen meteen beelden op van Pamplona. Daar beginnen de feesten elk jaar op 6 juli met de startknallen, chupinazos, gevolgd door de beroemde encierros, de stierenrennen die wereldwijd aandacht trekken. De feesten duren tot 14 juli en trekken honderdduizenden bezoekers. Het is een traditie die draait om adrenaline, spektakel en internationale bekendheid.
Gando staat daar ver vanaf. De wijk viert dezelfde heilige, maar niet hetzelfde feest. Er zijn geen stieren, geen rennende menigten en geen grote pleinen vol toeristen. De viering in Gando is religieus, lokaal en gericht op gemeenschap. Het is een San Fermín dat niet probeert op Pamplona te lijken en juist daardoor een eigen kracht heeft.
San Fermín in Pamplona: traditie of tijd voor verandering
Traditie en discussie in een kleine gemeenschap
Zoals in veel dorpen klinkt ook in Gando af en toe discussie over de toekomst van het feest. Sommigen willen modernere activiteiten, anderen willen alles houden zoals het altijd was. De boomplanting staat precies in dat spanningsveld. Voor de één is het een onvervangbaar ritueel, voor de ander vooral een symbool. Toch blijft het een moment dat de wijk samenbrengt en dat elk jaar opnieuw bevestigt dat Gando zijn eigen weg kiest.
Een feest voor de bewoners
San Fermín in Gando is geen spektakel voor buitenstaanders. Het is een feest dat de wijk definieert en dat laat zien hoe een kleine gemeenschap haar eigen tradities koestert, ver van de drukte van Pamplona. De boom staat er nu, als teken dat de feesten zijn begonnen en dat Gando weer even het centrum van zijn eigen wereld is.
Wie was de heilige San Fermín?
San Fermín was een derde‑eeuwse bisschop uit Pamplona, later vereerd als beschermheilige van de stad. Volgens de overlevering reisde hij door Gallië om het christendom te verspreiden en werd hij uiteindelijk als martelaar gedood. Zijn naam raakte eeuwen later verbonden aan grote volksfeesten, processies en religieuze tradities. In Pamplona kreeg San Fermín internationale bekendheid door de encierros, maar in veel andere plaatsen — zoals Gando — blijft de viering dichter bij zijn oorspronkelijke betekenis: een religieuze eerbetoon aan een heilige die symbool staat voor bescherming, gemeenschap en verbondenheid.