Else Beekman
Stoelen, gasflessen, vuilniszakken vol plastic. En dat allemaal opgestapeld in een nauwe spleet, hoog in de Picos de Europa. Vrijwilligers en speleologen haalden er eind juli ruim duizend kilo afval uit. Maar dat was nog niet alles: op de bodem van de kloof ligt nog meer.
De vondst zat verstopt op zo’n 35 meter diepte in een smalle sima. Dat is een verticale grot in het kalksteen van het Cantabrische deel van het Nationaal Park Picos de Europa. De plek ligt op ongeveer 2.350 meter hoogte en nog geen vijf kilometer verwijderd van de kabelbaan van Fuente Dé. Onzichtbaar vanaf het pad, maar wel in een gebied waar wandelaars en bergbeklimmers regelmatig langskomen.
De Cantabrische bergsportfederatie (FCDME) wist al sinds 2024 van de kloof, via ervaren bergbeklimmers die de plek kenden. Vicevoorzitter Sara Novoa vertelt aan Eldiario toch erg verrast te zijn over de omvang. Het was veel meer dan gedacht. Bovendien bleek het afval ook nog eens erg oud en aangetast door het verstrijken van de tijd.
Acht zakken werden uiteindelijk naar boven gehaald. Plastic, glas, metaal en organisch afval, aangevuld met stoelen en gasflessen. En dat alles lag er volgens de federatie al tientallen jaren. Voor Protección Civil, de speleologiefederatie van Cantabrië en de publieke afvalbedrijven Mare en Cantur was het geen gewone opruimactie. De toegang tot de sima was zo lastig dat er dagenlang met klimtechnieken en gespecialiseerde apparatuur gewerkt moest worden.
Niet de eerste keer, en niet de laatste plek
Volgens El Diario was dit al de tweede opruimronde bij deze specifieke kloof. Een medewerker van SEO/BirdLife vertelt dat de grot al decennia lang dienstdeed als informele vuilstortplaats voor mensen die in een nabijgelegen berghut verbleven en geen zin hadden hun troep mee te nemen op het vervolg van hun wandeling. Vorig jaar werd er al een deel weggehaald, dit jaar volgde de rest, al blijft er op de bodem van de sima nog altijd afval liggen.
En deze kloof is niet de enige plek met opgestapeld afval in het park. De FCDME heeft signalen over meer locaties, doorgegeven door mensen die het gebied goed kennen. Novoa houdt de verwachtingen bewust laag: verdere acties hangen af van de beperkte financiering die de federatie zelf bij elkaar weet te krijgen. Onder meer via een bijdrage van 1.500 euro van het Proyecto LIBERA van SEO/BirdLife en Ecoembes.
Cantabrië regelt voortaan wat er met afval in het park gebeurt
De opruiming valt bijna samen met een nieuwe wet. Op 4 augustus verscheen in het Boletín Oficial van Cantabrië het eerste Plan Rector de Uso y Gestión (PRUG) voor het Cantabrische deel van de Picos de Europa. Castilla y León en Asturië gingen eerder al met eigen versies akkoord. Daarmee valt het hele park nu onder regels voor afvalbeheer.
Het plan verbiedt het storten, opslaan, achterlaten, begraven of verbranden van afval in het hele park, tenzij op aangewezen plekken. Bovendien moeten bestaande vuilstortplaatsen worden opgeruimd en de omgeving hersteld. Bezoekers zijn zelf verantwoordelijk voor het afval dat ze meebrengen, behalve in de strengst beschermde zones waar sowieso nauwelijks mensen komen.