Else Beekman
Natuurlijke straling en radon
In het dagelijkse leven staat iedereen bloot aan straling, zowel afkomstig van natuurlijke als kunstmatige bronnen. Kunstmatige straling wordt vooral veroorzaakt door medische handelingen.
Natuurlijke straling komt overal voor
Overal in onze leefomgeving komt natuurlijke straling voor. Dit wordt ook wel achtergrondstraling genoemd. Denk hierbij aan kosmische straling, straling van radionucliden die in de aardbodem en gesteenten zitten en straling van licht radioactieve stoffen in voedsel, water en lucht.
Zie afbeelding voor percentages van verschillende natuurlijke en kunstmatige stralingsbronnen waaraan mensen worden blootgesteld. Met meer dan 40% heeft radon een belangrijk aandeel in het totaal van de natuurlijke straling.
- Radon
- Kosmische straling
- Gammastraling vanuit de aardkorst
- Voedsel en drank
- Medische diagnostiek
- Radioactieve lozingen en neerslag
- Kernproeven
Natuurlijke en kunstmatige stralingsbronnen waaraan mensen worden blootgesteld
Achtergrondstraling verschilt per gebied
De sterkte van de kosmische straling hangt af van de hoogte en de geografische breedtegraad. Dat betekent dat iemand die op 1000 meter hoogte woont tot wel 20% meer kosmische straling oploopt dan iemand die op zeeniveau woont.
Wat ook van invloed is op het stralingsniveau is de bodemgesteldheid en bepaalde aanwezige mineralen, bijvoorbeeld graniet, fosfaathoudende gesteenten en steenkool. Deze mineralen bevatten radioactieve deeltjes zoals uranium of radium, waaruit radon ontstaat.
De lucht die we inademen bevat een lage concentratie radon
Radon is een licht radioactief edelgas uit natuurlijke bron en vormt een deel van de natuurlijke straling waaraan we blootstaan. Het komt in kleine hoeveelheden voor in de lucht die we inademen.
In bepaalde hoeveelheden kan radon schadelijk zijn voor de gezondheid
Volgens Wereldgezondheidsorganisatie WHO en het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek IARC kan radon in bepaalde hoeveelheden kankerverwekkend zijn. Het inademen van zekere hoeveelheden radon kan namelijk schadelijk zijn en een risico op longkanker vormen.
In sommige granietrijke gebieden komt radon in hogere concentraties voor in slecht geventileerde woningen
Omdat radon zwaarder is dan lucht, kan deze luchtvervuilende stof zich vooral ophopen in slecht geventileerde kelders en laaggelegen verdiepingen van woningen in bepaalde granietrijke gebieden. Volgens de Spaanse raad voor nucleaire veiligheid (CSN) kan goed ventileren de schadelijke gevolgen van radon en de kans op luchtvervuiling met 99% terugdringen.
In welke gebieden in de regio Madrid komt radon het meest voor?
Radon komt vooral voor in gebieden met graniet en vulkanisch gesteente, vanwege de hoge concentraties aan uranium. Midden in het Castiliaanse Scheidingsgebergte in de provincie ligt de Sierra de Guadarrama. Deze bergketen bestaat voornamelijk uit graniet en vormt daarmee een belangrijke stralingsbron van radon.
Overzicht van mogelijk radonhoudend gesteente in de regio Madrid
GNEIS
GRANIET
Bron: Consejería de Medio Ambiento
Onderzoek toont geen toename aan van sterfgevallen door longkanker in granietrijke gebieden van regio Madrid
De regionale raad voor volksgezondheid heeft epidemiologisch onderzoek gedaan in granietrijke gebieden in de regio Madrid. Hieruit is gebleken dat er geen significant gezondheidsrisico bestaat. In vergelijking met gebieden met weinig graniet bleken de sterftecijfers als gevolg van longkanker niet hoger te liggen.
Het is aan te bevelen in granietrijke gebieden woningen systematisch te ventileren
Woningen in granietrijke gebieden moeten systematisch en dagelijks worden gelucht, waarbij vooral kelders, garages en laaggelegen verdiepingen extra aandacht vereisen. In de Sierra de Guadarrama zijn de bewoners niet anders gewend. Gezondheidsorganisatie WHO en de internationale organisaties raden aan deze handelswijze na te volgen.
Bescherm uw gezondheid en ventileer dagelijks uw woning
De originele Spaanstalige folder is te vinden op de site van de Consejería de Sanidad van Madrid.