Judith Goeree
De Costa del Sol staat opnieuw voor een ecologische uitdaging. Tien jaar nadat de invasieve alg Rugulopteryx okamurae voor het eerst in Andalusische wateren opdook, blijft de soort zich explosief uitbreiden. Volgens een nieuw rapport van de Junta de Andalucía is uitroeiing inmiddels onmogelijk en wordt de situatie door experts omschreven als “oncontroleerbaar”.
In het kort
- De Costa del Sol verwacht in 2026 tussen de 8.000 en 12.000 ton invasieve alg op de stranden.
- De soort Rugulopteryx okamurae verspreidt zich al tien jaar langs de Andalusische kust.
- De alg veroorzaakt schade aan ecosystemen, visserij en beschermde natuurgebieden.
- Vissers kampen met beschadigd vistuig en dalende visvangsten.
- Voor toeristen vormt de alg geen direct gezondheidsgevaar, maar wel steeds meer overlast op stranden.
Málaga zwaar getroffen
Voor 2026 verwacht de Junta dat alleen al de kust van Málaga tussen de 8.000 en 12.000 ton van deze alg te verwerken krijgt. Daarmee wordt Málaga de op één na zwaarst getroffen provincie van Andalusië, na Cádiz.
De impact zal voelbaar zijn langs vrijwel de hele kustlijn van de provincie. De meest getroffen gemeenten zijn Manilva, Casares, Estepona, Marbella, Mijas, Fuengirola, Benalmádena, Torremolinos, Málaga‑stad, Rincón de la Victoria, Vélez‑Málaga, Torrox en Nerja.
De verwachting is dat de aanspoelingen omvangrijk zullen zijn, maar minder constant dan in andere delen van Andalusië.
Hoe de alg hier terechtkwam
Onderzoek van de Andalusische wetenschappers Rubén Vázquez en Salvador Román wijst erop dat de soort waarschijnlijk is binnengekomen via illegale lozing van ballastwater door commerciële schepen. Sindsdien heeft de alg zich snel verspreid langs de Andalusische kust.
Ecologische schade neemt toe
De Rugulopteryx okamurae verdringt inheemse algensoorten en verstoort het natuurlijke evenwicht onder water. Wanneer grote hoeveelheden aanspoelen en ontbinden, ontstaat veel organisch materiaal dat de waterkwaliteit aantast en het zuurstofgehalte verlaagt. Dat kan schadelijke gevolgen hebben voor vissen, andere zeedieren en beschermde natuurgebieden.
Ook Natura 2000-gebieden langs de Andalusische kust ondervinden volgens Spaanse milieu-instanties steeds meer hinder van de invasieve soort.
Visserijsector zwaar geraakt
Voor vissers vormt de alg een groot operationeel probleem. De massa’s alg raken verstrikt in netten en vistuig, waardoor vissers meer tijd kwijt zijn aan schoonmaakwerk en materialen sneller beschadigen.
Volgens gegevens van het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie zijn de vangsten van dertien commerciële vissoorten in sommige gebieden met 20 tot 48 procent gedaald. Vooral de kleinschalige kustvisserij, bodemlijnen, kieuwnetten en ringnetten ondervinden hinder van de invasieve alg.
Overlast voor toeristen neemt toe
Voor toeristen vormt de invasieve alg Rugulopteryx okamurae momenteel geen direct gezondheidsgevaar. Er zijn geen aanwijzingen dat de soort giftig is voor mensen of ernstige klachten veroorzaakt bij contact. Wel kan de alg voor flinke overlast zorgen op stranden aan de Costa del Sol.
Grote hoeveelheden aangespoelde algen beginnen bij warm weer snel te rotten, wat leidt tot een penetrante geur en een minder aantrekkelijke zwemomgeving. Ook kunnen dikke lagen alg zwemmen bemoeilijken en strandpaden blokkeren.
Vooral tijdens hitteperioden kunnen mensen met gevoelige luchtwegen hinder ondervinden van de rottingslucht. Gemeenten sluiten stranden soms tijdelijk af om de enorme hoeveelheden alg op te ruimen.
Hele Andalusische kust getroffen
In heel Andalusië verwacht de Junta in 2026 ongeveer 49.000 ton aangespoelde Rugulopteryx okamurae. In een worstcasescenario kan dat oplopen tot 64.000 ton.
Cádiz blijft het zwaarst getroffen gebied, vooral rond Campo de Gibraltar, Barbate en de Baai van Cádiz. Huelva lijkt voorlopig het minst last te hebben van de invasieve alg, met een verwachte hoeveelheid van 1.000 tot 3.000 ton.
Voor Granada voorspelt de Junta een gematigde impact van 3.000 tot 5.000 ton per jaar. Vooral Almuñécar, Salobreña, Motril, Gualchos-Castell de Ferro, Polopos, Sorvilán, Rubite en Albuñol krijgen mogelijk te maken met grotere aanspoelingen.
Waarom verspreiding moeilijk te stoppen is
De alg groeit bij watertemperaturen tussen 10 en 30 graden, maar kan ook tijdelijk koudere omstandigheden overleven. Daardoor komt de soort inmiddels voor in zeer uiteenlopende gebieden, van Bilbao tot Sicilië.
Die grote aanpassingskracht maakt bestrijding bijzonder moeilijk en vergroot de kans dat de alg zich verder verspreidt langs Europese kustgebieden.
Kosten voor kustgemeenten lopen op
Niet alleen vissers en natuurgebieden ondervinden schade. Ook kustgemeenten draaien op voor steeds hogere kosten om stranden schoon te houden. Vooral tijdens het toeristische hoogseizoen moeten grote hoeveelheden aangespoelde alg snel worden verwijderd om stranden toegankelijk en aantrekkelijk te houden.
Volgens Spaanse autoriteiten lopen de kosten voor opruiming, transport en verwerking van de algenmassa’s jaarlijks verder op.