Saskia Plazier
De nationalistische Catalaanse partij Junts per Catalunya ligt opnieuw in de clinch met de Spaanse regering. Een voorstel om migratiebevoegdheden naar Catalonië over te hevelen sneuvelt omdat coalitiepartner Podemos dwarsligt.
In het kort
- Junts per Catalunya ligt opnieuw in de clinch met de Spaanse regering vanwege een afgewezen voorstel over migratiebevoegdheden Catalonië.
- Coalitiepartner Podemos blokkeerde het plan uit vrees voor strengere regels voor migranten.
- Junts ervaart dit als een nieuwe nederlaag, na het eerdere fiasco rond Catalaans als EU-taal.
- Carles Puigdemont dreigt met het opschorten van onderhandelingen met de PSOE.
- De partij voelt druk vanwege de groei van het radicaal-rechtse Aliança Catalana.
- Opmerkelijk: Junts kreeg steun voor het voorstel van rivaal Esquerra Republicana (ERC).
- De relatie tussen Junts en premier Sánchez staat verder onder druk, terwijl Junts cruciaal is voor diens parlementaire meerderheid.
Eerdere teleurstellingen
Voor Junts komt het gesneuvelde voorstel over migratiebevoegdheden bovenop eerdere teleurstellingen. Zo was er recent ook al het mislukte plan om het Catalaans als officiële EU-taal te erkennen. Het zet bovendien de relatie met premier Sánchez verder onder druk.
Het conflict rondom Junts en migratiebevoegdheden Catalonië raakt niet alleen de verhoudingen in Madrid, maar ook de Catalaanse politiek. Junts staat al langer onder druk om tastbare resultaten te behalen. En dat terwijl partijen als het radicaal-rechtse Aliança Catalana in de peilingen momenteel snel groeien.
Wat staat er op het spel?
De wet die PSOE en Junts samen indienden, was bedoeld om Catalonië meer zeggenschap te geven op het gebied van migratie. Het ging onder meer om het toekennen en beheren van verblijfsvergunningen, het opzetten van integratieprogramma’s voor immigranten en de regulering van arbeidsmigratie. Volgens Junts kan de autonome regio zo beter inspelen op de lokale situatie en ook de druk op gemeenten verlichten.
Podemos legde het voorstel naast zich neer omdat de partij vreest dat Catalonië strengere regels zou willen invoeren die migranten juist benadelen. Junts en de linkse onafhankelijkheidspartij Esquerra Republicana (ERC) stellen echter dat het gaat om meer autonomie, niet om het beperken van rechten.
Carles Puigdemont eist zeggenschap over migratiebeleid Catalonië
Puigdemont verliest geduld
Carles Puigdemont, de voormalig regiopresident van Catalonië, stuurt Junts al jarenlang aan vanuit zijn ballingschap in België. Hij ontvluchtte Spanje na het illegale onafhankelijkheidsreferendum in 2017 en verblijft sindsdien buiten het bereik van de Spaanse justitie.
Junts zegt zich nu te beraden op te nemen stappen tegen de PSOE. De partij overweegt te stoppen met de overleggen die eind 2023 in Zwitserland met de PSOE begonnen. Deze gesprekken, die bewust op neutraal terrein gevoerd worden en onder internationale begeleiding, moesten bijdragen aan een oplossing voor het slepende conflict tussen Madrid en Catalonië. In de praktijk gaan ze vooral over afspraken rond amnestie en meer Catalaanse autonomie. Maar volgens Junts leveren ze te weinig resultaat op. Vanuit de partijtop klinkt steeds meer ongeduld en Puigdemont benadrukt dat “deze herfst echt wat moet veranderen.”
Dubbele nederlaag voor Junts
Voor Junts betekent het mislukken van het voorstel meer dan een gemiste kans. Ze sloten een akkoord met de PSOE over de migratiebevoegdheden voor Catalonië, maar doordat Podemos dat nu blokkeert, kunnen ze hun achterban geen concreet succes voorleggen. Tegelijkertijd verliezen ze een middel om zich te onderscheiden van Aliança Catalana. Deze extreemrechtse partij koppelt Catalaans nationalisme aan een harde anti-immigratielijn. De partij is de laatste tijd bezig aan een opmars in Spanje. Volgens de peilingen groeien ze fors, van 2 naar mogelijk 19 zetels.
Ook de eerdere poging om het Catalaans als officiële EU-taal erkend te krijgen liep al spaak voor Junts. Voor Puigdemont, die rekent op de amnestiewet om zijn vervolging in Spanje te stoppen, bevestigt dit opnieuw dat afspraken met Madrid vaak stranden.
Rechter in Catalonië zet streep door regels: minder Catalaans in de klas
Steun van ERC
Opvallend genoeg krijgt Junts in het wetsvoorstel over de migratiebevoegdheden wel steun van aartsrivaal Esquerra Republicana (ERC). Deze linkse, republikeinse partij is in Madrid maar een kleine speler, maar in Catalonië enorm populair en daardoor zeer invloedrijk. Hun aanpak verschilt duidelijk van die van Junts: waar Junts vaak de harde lijn kiest, zoekt ERC via dialoog met Madrid naar meer bevoegdheden voor Catalonië. Volgens ERC maakt Podemos een fout door de overdracht te blokkeren.
Tegelijk blijft Junts onmisbaar voor de Spaanse regering. Zonder hun steun verliest Sánchez zijn meerderheid in het parlement. Daarmee heeft de partij van Puigdemont nog steeds een sleutelpositie in de landelijke politiek.