Else Beekman
Rechter Juan Carlos Peinado heeft nog net voordat hij op 27 september met pensioen gaat, besloten dat Begoña Gómez voor een jury moet verschijnen. De vrouw van premier Sánchez wordt beschuldigd van handel in invloed, in Spanje strafbaar als iemand zijn positie of contacten gebruikt om een ander voordeel te bezorgen, en van verduistering van publiek geld. Met dit besluit sluit Peinado een onderzoek af dat sinds 2024 heeft geduurd.
Ook Gómez’ assistente in Moncloa, Cristina Álvarez, zit op de beklaagdenbank. Bij Álvarez gaat de beschuldiging alleen om verduistering, en dan om de software van de Complutense-universiteit die zou zijn omgeleid. Zij wordt niet verdacht van handel in invloed wordt ze niet verdacht.
Peinado legt beide vrouwen geen maatregelen op tot het proces begint, al moeten ze wel altijd beschikbaar blijven voor de rechtbank. Mochten ze verhuizen, dan dienen ze dat te melden.
Hoe het zo ver kwam
Het onderzoek begon nadat Peinado in 2024 een aangifte van de volksaanklager (acusación popular) Manos Limpias in behandeling nam. In juli kreeg de rechter steun voor deze beslissing van de Audiencia Provincial van Madrid. De beschuldigingen corruptie in het bedrijfsleven en onrechtmatige toeëigening vervielen.
De keuze voor een jury werd eveneens goedgekeurd door Audiencia omdat die volgens de rechters niet willekeurig was en ook niet in strijd met de wet. Over de handel in invloed oordeelden ze het volstrekt aannemelijk dat Gómez haar invloed kreeg door haar positie als premiersvrouw. In dit stadium is de waarschijnlijkheid van deze aanname al voldoende.
Peinado zelf is nog betrokken in een tuchtkwestie met betrekking tot twee klachten die door de Algemene Raad van de Rechterlijke Macht in juli naar het hooggerechtshof van Madrid zijn doorgestuurd. Eentje gaat over wat hij schreef over de politiebeveiliging van Gómez in het besluit om haar paspoort in te trekken. De andere gaat over het feit dat hij een jaar en zeven maanden deed over een procedure. Na zijn pensioen vervalt elke mogelijkheid van een tuchtstraf. Bronnen van elDiario verwachtten eind augustus dat het hooguit een waarschuwing wordt, zonder boete.
Wie eist wat?
De organisatie Hazte Oír doet in deze zaak mee als aanklager, als zogeheten acusación popular. Dat is in Spanje een burger of organisatie die mag aanklagen, ook zonder zelf slachtoffer te zijn.
Bij de voorbereidende zitting op 8 september maakte de verdediging bezwaar tegen de schriftelijke beschuldiging van Hazte Oír. De advocaat van Gómez vindt dat het stuk niet past bij een proces met jury. Volgens hem verwijst het naar politierapporten en verklaringen uit het onderzoek, in plaats van alleen de feiten. Infobae schreef dat het besluit daardoor mogelijk op zich liet wachten. Volgens de wet heeft de rechter na zo’n zitting drie dagen om te beslissen, maar besluit kwam pas op 21 september.
Manos Limpias, de organisatie achter de oorspronkelijke aangifte, is het volgens dezelfde krant niet eens met de andere aanklagers. Haar advocaat wilde dat op de zitting toelichten, maar de rechter liet hem niet uitpraten zoals hij wilde.
De regering is het er niet mee eens
De regering veroordeelt het besluit en noemt de hele instructie willekeurig en onrechtvaardig. Gómez zou alleen worden vervolgd omdat ze de vrouw van de premier is. Bronnen bij het regeringspaleis Moncloa gaan verder door te zeggen het onacceptabel te vinden dat er weer een besluit in deze zaak wordt gemeld terwijl de premier op buitenlandse reis is. Ze zijn ook boos dat het bekend werd voordat de partijen het bericht zelf hadden ontvangen. Voor die bronnen zijn de politieke bedoeling, de pesterij en de ontmenselijking onmiskenbaar.
Hoe gaat het nu verder met de rechtszaak Begoña Gómez?
De Audiencia Provincial moet nu een van haar rechters aanwijzen als voorzitter. Die rechter bepaalt welk feit precies voor de jury komt. Ook schrijft hij het vonnis, met het oordeel van de jury erin. Bij een veroordeling legt hij de straf op en beslist hij over schadevergoeding, als iemand die claimt. Wie die rechter wordt, moet de Audiencia nog aanwijzen.