Judith Goeree
Loop door een willekeurige straat in Spanje en de kans is groot dat je oog meteen getrokken wordt door de wirwar van kabels die langs gevels omhoog klimmen, zich vertakken tussen balkons en weer verdwijnen in een ander portiek. Het gaat om leidingen voor internet, telefonie en televisie. In sommige gevallen lopen er ook elektriciteitskabels over de gevels, vooral bij oudere gebouwen.
In het kort
- Barcelona wil de wirwar van kabels op gevels verminderen met een gids voor telecombedrijven.
- De snelle uitrol van glasvezel heeft Spanje een van de beste internetnetwerken van Europa gegeven.
- Veel oudere gebouwen hebben geen interne kabelschachten, waardoor kabels vaak langs de gevel worden gelegd.
- De gemeente wil dat kabels beter worden gebundeld en oude, ongebruikte kabels worden verwijderd.
- Volgens de Spaanse telecomwet mogen providers kabels plaatsen wanneer er geen technisch alternatief is.
Uitrol glasvezel laat zichtbare sporen na
Spanje behoort tot de Europese landen met de hoogste glasvezeldekking. Volgens gegevens van de Europese Commissie en de Spaanse telecomautoriteit CNMC heeft Spanje de afgelopen tien jaar sterk geïnvesteerd in FTTH-netwerken. Daardoor beschikken zelfs veel landelijke gebieden over snelle verbindingen.
Die snelle uitrol heeft echter een keerzijde. In veel gebouwen ontbreken interne schachten of technische ruimtes. Vooral in oudere panden, die in steden als Barcelona ruim vertegenwoordigd zijn, is nooit infrastructuur aangelegd voor moderne telecominstallaties. Providers kiezen dan vaak voor de eenvoudigste oplossing: kabels aan de buitengevel.
Omdat meerdere aanbieders hun eigen netwerk installeren, komen op één gebouw soms verschillende kabelbundels samen. Oude of ongebruikte kabels worden niet altijd verwijderd, waardoor de wirwar in de loop der jaren groeit.
Barcelona werkt aan richtlijnen voor nettere installaties
De voorgestelde aanbevelingen richten zich op:
- het bundelen en ordenen van kabels
- het vermijden van onnodige trajecten over gevels
- het gebruik van bestaande leidingen waar mogelijk
- het beperken van visuele impact op beschermde gevels
- het verwijderen van verouderde of niet-gebruikte kabels
De gemeente benadrukt dat de uitrol van snelle verbindingen niet mag worden gehinderd, maar dat de impact op het straatbeeld wel kan worden verminderd.
Gemeenten kunnen niet alles verbieden
De speelruimte van lokale overheden is beperkt. De Spaanse telecomwet bepaalt dat telecomnetwerken infrastructuur van algemeen belang zijn. Daardoor mogen providers kabels op gevels installeren wanneer er geen technisch haalbaar alternatief is.
Gemeenten kunnen wél regels stellen over hoe installaties worden geïntegreerd in het stadsbeeld, bijvoorbeeld via voorschriften voor beschermde gebouwen of stedelijke esthetiek. Barcelona onderzoekt of bestaande regels kunnen worden aangepast om meer grip te krijgen op de zichtbare kabels.
Oude kabels blijven vaak hangen
Een veelgehoorde ergernis is het grote aantal ongebruikte kabels. Bij upgrades of wanneer een nieuwe provider actief wordt, blijven oude lijnen regelmatig achter. Het stadsbestuur stelt dat het verwijderen van die restkabels het straatbeeld aanzienlijk kan verbeteren. Dat vereist wel samenwerking tussen verschillende telecombedrijven, omdat niet altijd duidelijk is wie eigenaar is van welke kabel.
Balans tussen technologie en stadsbeeld
Het probleem beperkt zich niet tot Barcelona. In veel Spaanse steden en dorpen zijn gevelkabels zichtbaar doordat oudere gebouwen geen interne infrastructuur hebben. Moderne digitale netwerken zijn essentieel voor bewoners en bedrijven, maar steden willen tegelijk hun historische en architectonische uitstraling beschermen.
In landen als Nederland en België zijn telecom- en elektriciteitskabels grotendeels ondergronds aangelegd of weggewerkt in technische schachten. Dat komt door andere bouwtradities en infrastructuurplanning. De vraag is of Spanje, met zijn grote voorraad oudere gebouwen, op termijn een vergelijkbare aanpak kan realiseren.