Klimaatverandering versterkt recordbranden in de warmste juli ooit in Spanje

Spanje beleeft de warmste juli sinds het begin van de metingen. De maand sluit met een gemiddelde temperatuur van 25,7 graden. Dat is even hoog als juli 2022, het vorige record. De temperatuur lag in juli  2,6 graden boven wat normaal is. Bijna de hele maand was het warmer dan gemiddeld. Spanje kampte met drie hittegolven, waarvan de laatste nog aanhoudt.

De Spaanse weerdienst Aemet noemt deze maand “extreem warm”. Alleen het laatste weekend van juli is iets koeler. De rest van de maand blijft de temperatuur hoog. Door de hitte staat Spanje elf dagen onder officieel alarm. De hoge temperaturen zorgen voor grote druk op natuur, landbouw en hulpdiensten.

Veel grote natuurbranden

Door de extreme hitte ontstaan veel natuurbranden. In juli branden ongeveer 150.000 hectare natuur af. Er zijn 26 grote branden. Sommige branden zijn zeer ernstig. In Los Gallardos komen mensen om het leven. De branden in Guadalajara en later in Ávila, Madrid en Toledo zijn zo groot dat Spanje voor het eerst een nationale noodsituatie voor een natuurbrand moet activeren.

Droogte, hitte en wind maken het blussen moeilijk. Veel regio’s hebben dagenlang rook. Soms moeten mensen hun huis verlaten. De schade aan natuurgebieden is groot.

Onderzoekers: klimaatverandering maakt deze branden veel waarschijnlijker

Wetenschappers van World Weather Attribution onderzoeken de omstandigheden van hitte, droogte en wind. Zij gebruiken het DSR‑model, dat laat zien hoe moeilijk het is om een brand te blussen. De onderzoekers zeggen dat klimaatverandering deze extreme omstandigheden 20 keer waarschijnlijker maakt in centraal Spanje. In het zuidwesten van Frankrijk is de kans twee keer groter.

Volgens de onderzoekers komen zulke extreme situaties nu veel vaker voor. In het huidige klimaat kan een gebeurtenis van deze intensiteit in centraal Spanje elke zes jaar voorkomen. In Frankrijk gebeurt dit ongeveer eens in de twintig jaar.

Natte winters en droge lentes vergroten het risico

De onderzoekers leggen uit dat natte winters en droge lentes het risico op branden verhogen. Door veel regen groeit er meer plantenmateriaal. Dit droogt later uit en wordt brandstof. Dit patroon komt ook voor in de zomer van 2025, toen Spanje een recordaantal branden had. Ook dit jaar volgt een natte periode op een droge lente.

Recordmaanden stapelen zich op

Juli volgt op een uitzonderlijk warme juni. Juni 2026 is de tweede warmste juni sinds 1961. De warmste juni is die van 2025. De opeenstapeling van records laat duidelijk zien dat het klimaat verandert door het gebruik van fossiele brandstoffen. Door de opwarming stijgen de gemiddelde temperaturen. Daardoor breken warmterecords steeds sneller. Ook komen hittegolven vaker voor en duren ze langer.

Hittegolven maken branden zwaarder

Spanje krijgt deze zomer vier hittegolven. Drie daarvan vallen in juli. De hittegolven worden intenser en langer. Dat zorgt voor slechte omstandigheden voor natuurbranden. De organisatie Berkeley Earth legt uit dat hogere temperaturen en minder regen de kans op zware branden vergroten. Als een brand eenmaal begint, wordt hij door deze omstandigheden veel ernstiger.

Grote gevolgen voor Spanje en Europa

De jaren met de meeste verbrande natuur in Spanje zijn 2022 en 2025. De zomer van 2025 is de warmste ooit gemeten, samen met die van 2022. De branden van 2026 passen in dezelfde trend. De VN waarschuwt dat klimaatverandering wereldwijd tot rampen leidt. Volgens Simon Stiell van de VN zorgen hittegolven voor droge landschappen. Daardoor kunnen branden snel groeien. Hij zegt dat veel landen te langzaam overstappen op schone energie en te weinig doen om bossen te beschermen. Ook de internationaal bekende klimaatwetenschapper Friederike Otto van het Imperial College zegt dat het klimaat sneller verandert dan dat regeringen zich aanpassen. Zij wijst erop dat Europa steeds vaker te maken krijgt met droogte, hitte en zware branden.

Zo ontstond de grootste brand uit de Spaanse geschiedenis: een verboden bosbouwmachine