Else Beekman
Slechts de verkeersader langs de kust van Málaga scheidt hen van elkaar. Aan de ene kant penthouses van boven de twee miljoen euro, met uitzicht over zee, in de nieuwe “gouden mijl” van Málaga. Aan de andere kant tientallen campers en caravans, geparkeerd op een kale vlakte vlak bij het strand dat de Malagueños kennen als Sacaba Beach. Het conflict rond het camperkamp aan de westkant van Málaga is deze week in een nieuwe fase beland. Ondanks een officieel ontruimingsbevel staan er nog altijd zo’n zestig voertuigen op het terrein.
Woensdag trok de lokale politie opnieuw naar de plek, dit keer niet om te ontruimen, maar om de eigenaars van de resterende campers formeel te identificeren. Een noodzakelijke stap, voordat de gemeente eventueel kan overgaan tot een gedwongen ontruiming of boetes kan opleggen. Volgens bronnen binnen het stadhuis hoopt de gemeente die boetes juist te vermijden.
Een kamp dat groeide van handjevol naar 200 voertuigen
Alweer veertien jaar geleden ontstond op het voormalige Butano-terrein, zo’n 200 meter van het strand aan de monding van de Guadalhorce, een informele verzamelplek voor campers. Wat begon als een tijdelijke, incidentele stopplaats groeide gestaag uit tot een min of meer permanente nederzetting. Op het hoogtepunt telde het kamp zo’n 200 voertuigen en woonden er ongeveer 500 mensen.
De reden is simpel, en typerend voor vrijwel het hele Spaanse kustgebied: de huurprijzen in Málaga zijn de afgelopen jaren torenhoog geworden, terwijl er nauwelijks betaalbare woonruimte bijkomt. Voor sommige bewoners van het kamp is de camper geen vakantiekeuze, maar de enige manier om nog in de stad te kunnen wonen en werken.
“Als ik geen huur betaal, kan ik in elk geval eten”
De persoonlijke verhalen op het terrein illustreren dat duidelijk. Ángel, een van de bewoners, werkt als metselaar maar kan zich geen huur veroorloven. “Ik ben een werkende man, ik heb mijn loontje, maar ik kan het me hier niet permitteren om huur te betalen. Want dan kan ik niet eten, dan kan ik niet leven,” vertelde hij aan lokale media. Een blessure kostte hem eerder zijn baan en dwong hem al helemaal richting het kamp.
Ook Juanfran (35) uit de Málaga-wijk Huelin noemt Sacaba “de laatste vrije plek die er nog is” in de stad. Zijn boodschap aan medebewoners: “We gaan hier niet weg.” Hij woont er samen met zijn partner en zegt vastberaden te blijven, “tot ze me eruit zetten.”
Niet iedereen is toevallig in het kamp beland. Begoña, afkomstig uit de Málaga-wijk Palma-Palmilla, woont er inmiddels al drie jaar in haar camper.
Buurtbewoners: “Anders wordt het net als de Cañada”
Aan de andere kant van het conflict staan de omwonenden, verenigd in onder meer de vereniging ‘Los Sacabeños’. Voorzitter Fernando Rueda waarschuwt al drie jaar voor de gevolgen: overlast, vervuiling door afvalwaterlozingen, rondslingerend afval en de bezetting van parkeerplaatsen die eigenlijk voor strandbezoekers bedoeld zijn. In een open brief spreken buurtbewoners van een “onhoudbare situatie”: een plek die decennialang rustig en gezinsvriendelijk was, is volgens hen veranderd in een bron van voortdurende zorg.
Rueda’s waarschuwing is niet mals: als er niet wordt ingegrepen, dreigt het gebied volgens hem te veranderen in “de Cañada van Málaga”. Daarmee verwijst hij naar de beruchte Cañada Real bij Madrid, een van de grootste illegale nederzettingen van Europa.
Burgemeester belooft “de grootst mogelijke zorgvuldigheid”
Burgemeester Francisco de la Torre erkent het dilemma. “Het strand is openbare ruimte, die vrij en toegankelijk voor iedereen moet blijven,” zei hij. Tegelijk gaf hij toe dat Málaga al langer een gemeentelijke camperplaats had moeten realiseren, maar dat er simpelweg geen geschikte openbare grond beschikbaar is. De ontruiming zelf zal, belooft hij, “met de grootst mogelijke zorgvuldigheid” gebeuren.
De gemeente onderbouwt het ontruimingsbevel met concrete klachten: geloosd afvalwater dat in zee terechtkomt, opgehoopt vuil en huisraad, brandgevaar door nachtelijke kampvuren, en geluidsoverlast. Het officiële bericht dat bewoners vorige week kregen, was kort en zakelijk: vanwege schoonmaak- en gezondheidswerkzaamheden moesten hun voertuigen vóór 7 juli 2026 worden verwijderd, anders zouden sleepdiensten ze verwijderen.
Voor sommige bewoners voelde die aankondiging juist problematisch. Ze bekritiseren dat ze het nieuws vooral via de pers vernamen, met naar eigen zeggen maar “drie echte dagen” voorbereidingstijd en zonder rechterlijk bevel.
Politiek verzet: PSOE en Con Málaga eisen herhuisvestingsplan
Het ontruimingsplan stuit ook op politiek verzet. De lokale afdeling van de PSOE riep op tot “dringende oplossingen”, waaronder een concreet herhuisvestingsplan, voordat de sleepwagens worden ingezet. Ook Con Málaga, de linkse gemeentelijke coalitiepartij, uitte steun voor de gezinnen. Woordvoerder Toni Morillas noemde hun situatie “een direct gevolg van het stadsmodel dat bewoners verdrijft.” Ook kleinere linkse partijen als Podemos, IU en Adelante Andalucía scharen zich achter de bewoners.
De maatschappelijke organisatie Un Techo por Derecho (Recht op een Dak) stapte zelfs naar de rechter met een verzoek om de ontruiming stil te leggen.
Waar moeten ze heen?
Ondertussen zijn al tientallen campers vertrokken, vooral in het weekend en op maandag voorafgaand aan de deadline. Sommigen trokken naar bekende alternatieve plekken zoals Peñón del Cuervo of Guadalmar, andere naar Arraijanal, een vlakte achter de jeugdacademie van Málaga CF. Ook daar slaan bewoners inmiddels alarm: geen sanitaire voorzieningen, en een locatie die kwetsbaar is voor storm en slecht weer. Zij vragen de gemeente nadrukkelijk om het probleem niet gewoon van de ene naar de andere wijk te verplaatsen.
Het is overigens niet de eerste ontruiming van dit soort in de regio dit jaar. Medio juni ontruimde de Guardia Civil al 78 campers in Tarifa.
Bal ligt weer bij de gemeente
Met de formele identificaties van woensdag is de juridische weg vrijgemaakt richting een eventuele gedwongen ontruiming of boetes. Toch benadrukken bronnen bij de gemeente dat ze liever niet zo ver gaan. De sfeer op het terrein wordt inmiddels omschreven als “gespannen rust”: geen incidenten, maar ook geen enkel teken dat het conflict snel wordt opgelost.
De balans blijft voor de gemeente precair: aan de ene kant staat het recht op een vrij en toegankelijk strand voor iedereen met aan de andere kant honderden mensen voor wie een camper of auto op dit moment het enige haalbare dak boven hun hoofd is.