Else Beekman
Wie droomt van een huis op het rustige platteland van Mallorca, krijgt te maken met strenge bouwregels. Toch worden die nog altijd op grote schaal overtreden. De Agència de Defensa del Territori (ADT), de dienst die toezicht houdt op illegale bebouwing op het eiland, zag het aantal overtredingen het afgelopen jaar fors toenemen. Daarom wordt steeds vaker ingegrepen.
Van illegale zwembaden tot complete woningen, allemaal het doelwit van de autoriteiten op Mallorca die de strijd tegen illegale bouw op het platteland flink opvoeren. Alleen al vorig jaar werden 118 bouwwerken afgebroken, gemiddeld één sloop elke drie dagen. Inmiddels staat de teller sinds 2017 op ruim duizend gesloopte constructies. Dat meldt de krant Diario de Mallorca.
Meer controles, meer overtredingen
In 2025 startte de ADT 188 procedures tegen illegale bouwwerken. Dat is een stijging van ruim 80 procent ten opzichte van een jaar eerder. Die toename hangt deels samen met de uitbreiding van het aantal inspecteurs. Daardoor konden bijna 600 controles worden uitgevoerd, zo’n 60 procent meer dan in 2024.
Niet elke inspectie leidt tot een overtreding, maar de dienst ontving vorig jaar wel 409 meldingen van illegale bouw. De meeste daarvan kwamen van gemeenten, milieu-inspecteurs en de Guardia Civil. Ook particulieren slaan geregeld alarm wanneer zij vermoedens hebben van illegale werkzaamheden.
Zwembaden blijven de grootste boosdoener
Opvallend is dat illegale zwembaden opnieuw bovenaan de lijst van overtredingen staan. Daarna volgen woningen zonder vergunning, gebouwen die zonder toestemming zijn neergezet, uitbreidingen van bestaande huizen en illegale erfafscheidingen.
Volgens de ADT gaat het in veruit de meeste gevallen niet om compleet nieuwe villa’s. Overtredingen betreffen vooral eigenaren die zonder vergunning een zwembad aanleggen, een aanbouw realiseren of de maximale bebouwingsoppervlakte van hun perceel overschrijden.
Elke drie dagen vindt er een sloop plaats
Dat de overheid steeds strenger optreedt, blijkt uit het aantal uitgevoerde sloopacties. In 2025 verdwenen 118 illegale bouwwerken, bijna 27 procent meer dan een jaar eerder. Sinds 2017 zijn inmiddels meer dan duizend illegale constructies afgebroken.
Een groot deel van de eigenaren kiest ervoor om zelf tot sloop over te gaan zodra een procedure loopt. Daarmee kunnen zij een forse korting krijgen op de boete. Wie weigert, riskeert naast de verplichte sloop ook maandelijkse dwangsommen.
Bouwen op het platteland blijft streng gereguleerd
Op Mallorca gelden strikte regels voor bouwen op zogenoemde suelo rústico, het landelijke buitengebied. In veel gevallen is een perceel van minimaal 14.000 vierkante meter nodig om er een woning te mogen bouwen. Ook daarna blijven de mogelijkheden beperkt. Wie zonder vergunning uitbreidt of extra voorzieningen aanlegt, loopt het risico dat die later weer moeten worden afgebroken.
De handhaving levert de overheid bovendien geld op. Vorig jaar werd voor 4,7 miljoen euro aan boetes opgelegd. De daadwerkelijk geïnde bedragen liggen lager, omdat juridische procedures vaak jaren kunnen duren. De inkomsten worden gebruikt om het toezicht verder uit te breiden en extra inspecteurs aan te nemen.