Else Beekman
Het Spaanse Openbaar Ministerie en de milieupolitie doen onderzoek naar 37 personen en bedrijven vanwege illegale waterwinning en het lozen nitraathoudende meststoffen in de regio Murcia.
De beelden van de stranden, bezaaid met dode vissen, van de Mar Menor in Murcia worden regelmatig herhaald. Deze lagune is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot ‘speciaal beschermd gebied van Mediterraan belang’. Momenteel voltrekt zich daar echter een ecologische ramp. De waardevolle wateren zijn ernstig vervuild.
Lees ook: Mar Menor blijft sterven en dat jaagt toeristen weg
Volgens het Openbaar Ministerie zijn de redenen voor de vervuiling divers: pekel dat achterblijft uit ontziltingsinstallaties, nitraten uit meststoffen die de grond insijpelen en uiteindelijk de watertoevoer tot de lagune vervuilen, en illegale lozingen van afvalwater.
Operatie Anoxic
Samen met de Spaanse milieupolitie Seprona heeft het Openbaar Ministerie de operatie Anoxic in gang gezet. Inmiddels zijn in één jaar tijd 74 illegale waterputten blootgelegd, waarmee 37 (beschuldigde) boeren honderden hectares hebben geïrrigeerd. De gebruikte meststoffen zouden daarmee in de Mar Menor terecht zijn gekomen.
Er zijn strafrechtelijke procedures gestart tegen dit soort milieudelicten. De verdachten hangt een gevangenisstraf van zes maanden tot vijf jaar boven het hoofd. Verschillende officiële instanties hebben onderzoek gedaan naar mogelijke verontreiniging door illegale landbouwactiviteiten in het gebied dat bekend staat als Campo de Cartagena.
Door het onderzoek zijn meer dan zeventig illegale waterputten ontdekt, gebruikt door verschillende landbouwbedrijven. De situatie wordt in verband gebracht met de enorme vissterfte in het natuurgebied van de Mar Menor in augustus 2021.
Overbemesting beïnvloed waterkwaliteit lagune
Naar schatting is er op onrechtmatige wijze meer dan 25,5 miljoen m3 water gebruikt. Het gevolg daarvan is onder andere een enorme overbemesting van de bodem met duizenden kilo´s nitraten. Volgens agenten van de Seprona heeft dit “de kwaliteit van het water in de watervoerende lagen van de Mar Menor aangetast”.
Momenteel loopt er een onderzoek naar 37 personen en bedrijven. Zij worden beschuldigd van “15 misdrijven tegen natuurlijke hulpbronnen en het milieu voor onrechtmatige onttrekking van grondwater en het dumpen van grote hoeveelheden nitraten”, aldus de Seprona.
‘Groene soep’
De onrust over het milieu in het gebied in Murcia bestaat al langere tijd. De Mar Menor staat ook wel bekend als ‘groene soep’, door de grote toevoer van anorganische stoffen. In 2016 begon het Openbaar Ministerie een onderzoek naar de misstanden op het gebied van milieu in de regio. Ontziltingsinstallaties loosden naar verluidt pekel rechtstreeks in de bodem, waardoor het ook in het water terecht kwam. Onder andere het ministerie van Landbouw werden daarvoor aangeklaagd.
Er lijkt bij de instellingen nu weliswaar meer milieubewustzijn te zijn, maar de laatste operatie met de Seprona laat zien dat er meer oorzaken zijn voor de ‘groene soep’. Zoals het gebruik en misbruik van water, en overbemesting. De openbare aanklager waarschuwt dat uiteindelijk alle overtollige voedingsstoffen terecht komen in de watertoevoer van de binnenzee.
Daarnaast zijn slecht afgedichte varkensmestvijvers ook van invloed op de vervuiling, net als de lozingen van afvalwater, “bijvoorbeeld van rioolwaterzuiveringsinstallaties die onregelmatige lozingen uitvoeren”, zegt de openbare aanklager.
Openbare aanklager optimistisch over toekomst
Ondanks de zorgwekkende feiten is de openbare aanklager optimistisch over de toekomst. Hij stelt dat er “geen problemen op het gebied van duurzaamheid zijn als de wet wordt nageleefd”. Hij is ook van mening dat het belangrijk is dat er maatregelen kunnen worden genomen, zoals inbeslagname of sluiting van landbouwbedrijven. Die zullen ervoor zorgen dat “men zich wel twee keer bedenkt voordat men een overtreding begaat”. Verder zegt hij dat er personeel nodig is om controles uit te voeren en dat er meer geld nodig is voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van waterbeheer.
Lees ook: Grootste binnenzee van Spanje ernstig vervuild
Vorige week hebben de derde vice-president en minister van Ecologische Transitie van Spanje en de president van de autonome regio Murcia een overeenkomst gesloten met de intentie de lagune ecologisch te herstellen.