Else Beekman
De coronapandemie heeft inmiddels al vele slachtoffers geëist, waaronder ruim 88.000 doden. Dat de pandemie niet alleen om dood of leven gaat, is inmiddels ook duidelijk. 37 procent van de Spanjaarden zegt sinds het begin van de pandemie last te hebben van burn-outklachten, zo blijkt uit een onderzoeksrapport van Adecco. Dit percentage ligt 5 procentpunten hoger dan het wereldgemiddelde.
Veel factoren eisen tol van Spaanse werknemers
Tussen mei 2020 en juni 2021 voerde Adecco dit onderzoek uit onder ruim 14.800 werknemers verdeeld over 25 landen ter wereld. Volgens het rapport ‘Resetting Normal: Defining the New Era Of Work 2021’ spelen meerdere factoren een rol bij deze klachten: de stress en de angst om besmet te raken, dat je zelf of een van je naasten kan overlijden aan het virus, het thuiswerken, de werkdruk, de disbalans tussen werk en privé en dit alles in combinatie met de onzekere economische situatie eisen hun tol van veel werkende Spanjaarden.
Mentale klachten van alle tijden
Toch is dit probleem volgens de directeur van Adecco niet nieuw. Psychosociale problemen komen in allerlei soorten organisaties voor en inmiddels zijn al veel oude problemen en ingesleten gewoontes aangepast voor meer balans tussen werk en privé. Het rapport biedt daarom niet alleen inzichten in hoe werknemers er nu voor staan, maar toont ook de visie van werknemers in verschillende landen over de werksituatie ten tijde van en na de pandemie.
Spaanse werknemers niet hoopvol over toekomstige werksituatie
Werknemers verwachten dat bedrijven passende maatregelen nemen om bij te dragen aan meer welzijn op het werk. Desalniettemin geeft 64 procent van de Spanjaarden aan dat hun managers ‘niet over de vaardigheden beschikken om dit voor elkaar te krijgen’.
Slechts 14 procent verwacht dat hun werkgever in de toekomst zal voorzien in ondersteuning ter preventie van burn-outs. Tot slot geeft 34 procent van de Spaanse werknemers aan te overwegen van baan te veranderen als zijn of haar werkgever niet meer flexibiliteit biedt.
Visie op burn-out onder Spanjaarden
Hoewel zo’n groot deel van de Spaanse werknemers aangeeft te kampen met mentale klachten, lijkt het aandeel Spanjaarden dat thuis zit met een burn-out nog altijd een stuk kleiner dan bijvoorbeeld in Nederland. Zo schreef de Nederlandse journalist Carlijn Teeven uit Barcelona in 2019 voor Vrij Nederland een stuk over waarom niemand in Spanje een burn-out lijkt te hebben en sprak daarover diverse deskundigen.
Teeven vertelt dat Spanjaarden hard werken en lange dagen maken en wel degelijk werkstress kennen. Veel klachten die in Nederland onder een burn-out worden geschaard, worden in Spanje toegeschreven aan een depressie. Omdat de lonen in Spanje een stuk lager liggen en veel banen tijdelijk zijn met onzekere arbeidsvoorwaarden, kunnen veel Spanjaarden het zich gewoonweg fnancieel niet permitteren om een periode opgebrand thuis te zitten.
Daarnaast wijst de journalist op het feit dat werk in Spanje minder onderdeel is van iemands identiteit en dat zeggen dat je ongelukkig bent een taboe is. ‘Je werkt om te leven’ en niet andersom. Die houding kan ook van invloed zijn op de mate waarin bepaalde werkomstandigheden je welbevinden beïnvloeden. Tel daarbij op dat veel Spanjaarden niet durven te praten over mentale klachten uit angst hun baan te verliezen als ze tekenen vertonen hun werk niet aan te kunnen.
Teeven concludeert: “Als ontslag altijd op de loer ligt, het idee heerst dat je blij moet zijn dat je überhaupt een baan hebt en huisartsen niet bekend zijn met het fenomeen burn-out, is de ‘luxe’ van thuisblijven geen optie.”