Else Beekman
Vrijdagochtend hebben autoriteiten een van de grootste operaties sinds het begin van de migratiecrisis in Ceuta uitgevoerd. Duizenden migranten die weken op de stranden Benítez en El Trampolín bivakkeerden, worden overgebracht naar een nieuw kamp in de haven. Het probleem is alleen: er is lang niet voor iedereen plek.
Rond 6.30 uur rukten agenten van de Guardia Civil en de Policía Nacional uit naar de stranden van Benítez en El Trampolín. EFE meldt dat veel migranten de hele nacht wakker hadden liggen wachten, gepakt en al, uit angst om geen plek in het nieuwe kamp te krijgen. Die angst bleek gegrond. Regeringsbronnen vertelden aan El Mundo dat zich meer mensen op de stranden verzamelden dan er eigenlijk woonden. Ze kwamen uit hun schuilplaatsen van de berg en andere locaties, in de hoop op tijd te zijn. Agenten moesten vervolgens ingrijpen om de boel onder controle te houden en losten zelfs waarschuwingsschoten.
Dezelfde bronnen wijten de chaos deels aan wat zij een “aanzuigende werking” noemen. Zodra bekend werd dat de operatie eraan zat te komen, kwamen er volgens hen juist mensen van de berg en uit andere plekken naar de stranden in de hoop zo als eerste een plek in het officiële kamp te kunnen bemachtigen. Premier Pedro Sánchez volgde de operatie vrijdagochtend op de voet, ook al had hij zelf een officiële afspraak. Minister Ángel Víctor Torres onderhield contact met het lokale bestuur van Ceuta, dat vooraf over de verplaatsing was geïnformeerd.
Meer mensen dan plekken
Het nieuwe kamp, op de Poniente kade, heeft plek voor ongeveer 1.700 mensen, terwijl op beide stranden samen naar schatting meer dan 3.000 tot 4.000 mensen verblijven. Een groot deel van hen zal dus ook na deze operatie genoodzaakt zijn op straat te blijven bivakkeren.
Tegen het middaguur waren zo’n 500 migranten binnen in het nieuwe kamp. Volgens de regeringsvertegenwoordiging in Ceuta waren onder de mensen die zo snel mogelijk een plek in dit kamp wilden bemachtigen ook veel minderjarigen. Het kamp beschikt over tenten om te slapen, medische voorzieningen en ruimtes voor sociale hulpverlening.
Rechter zette groen licht, vlak voor de operatie
De operatie stond eigenlijk al gepland voor afgelopen donderdag, maar autoriteiten moesten wachten op een uitspraak van de Audiencia Nacional. Een spoedprocedure, aangespannen door politievakbond SUP, had als doel de opening van het haventerrein tegen te houden. De rechtbank wees dat verzoek donderdag af met het oordeel dat het algemeen belang voldoende groot was om het ministerie van Transport toestemming te geven het terrein tijdelijk te gebruiken.
Regeringsbronnen spraken over een ‘geslaagde operatie’. Nog nooit eerder moesten in Spanje in één keer 1.700 mensen worden overgeplaatst, benadrukken ze. En volgens hen is er geen geweld geweest en was de aanpak van de agenten “beschaafd”. Ze maken zich alleen zorgen over wta er met de mensen gebeurt die geen plek krijgen in het nieuwe onderkomen.
Al 4.160 mensen elders ondergebracht
Naast de nieuwe 1.700 plekken in de haven had Ceuta afgelopen dinsdag al 4.160 migranten ondergebracht in tijdelijke opvang verspreid over de stad. Met het havenkamp erbij komt de teller op ongeveer 6.000 mensen met een dak boven hun hoofd. Dat betekent dat er dan nog altijd 3.000 tot 4.000 mensen op straat blijven, zo schatten regeringsbronnen.
Nog steeds lopen de cijfers over hoeveel mensen er in totaal nog in Ceuta zitten, uiteen. Minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska sprak eind augustus nog op ongeveer 5.000 mensen. Regeringsbronnen komen nu op 9.000 tot 10.000, uitgaande van de officiële instroom van 72.000 mensen sinds de massale grensoversteek eind juli. Premier Pedro Sánchez wilde destijds al dat men rekening zou houden met de noodzaak om tot 10.000 plekken te creëren.
Er zijn nog geen locaties voor extra opvang bekend. Migranten die nu in de haven zijn, wacht nu de volgende stap: registratie is nodig voordat Spanje ze of terug zal sturen naar Marokko, of hun asielaanvraag kan beoordelen.