Judith Goeree
In het zuiden van Asturië, tegen de grens met León aan, ligt een gebied waar de tijd lijkt stil te staan. Steile bergweiden, glooiende beukenbossen en spiegelgladde gletsjermeren wisselen elkaar af, terwijl in de verte af en toe een bruine beer over de hellingen sjokt. Dit is natuurpark Somiedo, met 29.122 hectare een van de grootste beschermde natuurgebieden van Asturië.
Eerste natuurpark van de regio
Somiedo werd in 1988 aangewezen als natuurpark, het eerste in Asturië. In 2000 kreeg het van UNESCO ook de status van Biosfeerreservaat. Het park valt samen met de gemeente Somiedo en strekt zich uit over vier brede valleien in de centrale Cantabrische bergketen. Het hoogteverschil is enorm: van zo’n 400 meter in de dalen tot bijna 2.200 meter op de toppen. Daar ligt ook de grens met Castilië en León. Die spreiding levert een grote variatie aan landschappen op. Van kalkrotsen met karstformaties tot uitgestrekte beuken- en berkenbossen. Samen bedekken die bossen ongeveer een kwart van het park.
Vier meren, ontstaan uit gletsjers
De gletsjermeren zijn het meest fotogenieke onderdeel van het park. Lago del Valle, het grootste natuurlijke meer van Asturië met een eilandje in het midden, is vanuit het dorpje Valle de Lago te bereiken via een wandeling van ongeveer zes kilometer.
Wie verder de hoogte in trekt, komt bij de Lagos de Saliencia: drie kleinere meren (Cerveriz, Calabazosa en La Cueva) die via een pittiger bergroute met elkaar te verbinden zijn.
De wandelroutes zijn over het algemeen goed gemarkeerd, maar het wisselende bergweer en het beperkte mobiele bereik in delen van het park maken een goede voorbereiding belangrijk. Wandelaars doen er verstandig aan vooraf de weersverwachting te controleren en voldoende water en warme kleding mee te nemen.
De beer als symbool
Geen dier is zo verbonden met Somiedo als de Cantabrische bruine beer. Somiedo geldt als een van de beste plekken van Spanje en zelfs Europa om wilde bruine beren in hun natuurlijke leefomgeving te observeren. Volgens regionale schattingen leven er inmiddels meer dan 200 bruine beren in Somiedo. Dat is een opvallend herstel ten opzichte van de jaren tachtig, toen er in Somiedo nog maar een handvol beren rondliep.
Waar en wanneer beren spotten
Het park heeft verschillende uitkijkpunten. Daar kun je op afstand verantwoord beren spotten. Denk aan de Mirador del Príncipe bij La Peral, de Mirador de la Collada de Aguino nabij Pola de Somiedo en de Mirador de Gúa, vlak bij de hoofdplaats. De beste periode is het voorjaar en de vroege zomer, tussen april en juni. In die periode trekken de beren naar de dalen voor vers gras. Ook laten moederberen zich dan vaker met hun jongen zien.
Het spotten van wilde beren is aan strikte regels gebonden. De drie basisregels zijn eenvoudig: geduld, respect en vooral afstand houden. Beren zijn wilde dieren. Ze kunnen zich bij dreiging verdedigen. Experts raden dan ook aan om nooit dichterbij te proberen komen. Wie beren wil observeren, doet er goed aan een verrekijker of telescoop mee te nemen. Zo blijf je op grote afstand. Dat voorkomt verstoring van hun natuurlijke gedrag.
Brañas en teito-hutten van brem
Naast de natuur is het de menselijke aanpassing aan dit ruige landschap die Somiedo bijzonder maakt. Verspreid over de hooggelegen weiden, de zogeheten brañas, staan ronde stenen hutten met een puntdak van brem: de cabañas de teito.
Ze werden eeuwenlang gebruikt door veehoeders die in de lente met hun kuddes naar de bergweiden trokken en in de herfst weer afdaalden, een traditie die teruggaat op de vaqueiros de alzada, de Asturische veehouders die hun vee seizoensgebonden tussen dal en berg verplaatsten.
Het bouwtype van de teito-hutten is vooral kenmerkend voor Somiedo en behoort tot de meest herkenbare elementen van het landschap. Dorpjes als Valle de Lago en Veigas geven nog een goed beeld van deze architectuur, onder andere via het ecomuseum in Caunedo.
Praktisch
Pola de Somiedo, de hoofdplaats van de gemeente, is het logische startpunt voor een bezoek: hier zijn een bezoekerscentrum, winkels en de meeste accommodaties te vinden.
In dorpen als Valle de Lago, Saliencia en Villar de Vildas vind je kleinschalige pensions en landelijke accommodaties, vaak midden in de natuur.
Veel wandelroutes voeren langs bergweiden die nog altijd door lokale veehouders worden gebruikt. Bezoekers wordt gevraagd op de gemarkeerde paden te blijven en wilde dieren en vee niet te verstoren. Honden moeten in het park om diezelfde reden aangelijnd blijven.
Het klimaat in Somiedo is wisselvallig en uitgesproken vochtig. De zomers zijn er relatief koel voor Spaanse begrippen, met regelmatige neerslag, mist en bewolking, vooral in de hooggelegen delen van het park. ’s Winters kan er tot ver in het voorjaar sneeuw liggen op de hogere paden, wat sommige wandelroutes dan onbegaanbaar maakt. Een regenjas en stevig schoeisel zijn het hele jaar door aan te raden, ook buiten de wintermaanden.
Een van de best bewaarde geheimen van Noord-Spanje
Ondanks zijn indrukwekkende natuur trekt Somiedo nog altijd relatief weinig buitenlandse bezoekers. Juist daardoor heeft het gebied een authentiek karakter behouden. Voor liefhebbers van wandelen, natuur en wildlife is het een van de meest verrassende bestemmingen van Noord-Spanje.
Beste reistijd
- Wandelen: mei tot oktober
- Bruine beren spotten: april tot juni en september
- Herfstkleuren: oktober
- Sneeuwlandschappen: december tot maart, afhankelijk van de weersomstandigheden
Bronnen: El Viajero, Parque Natural Somiedo