Else Beekman
Het gaat niet goed met de diplomatieke relatie tussen Spanje en Israël. Los van de al gespannen verhoudingen door Spanje’s – volgens Israël – “duidelijk anti-Israëlisch vooroordeel” is er opnieuw een rel ontstaan na een incident in het Andalusische dorp El Burgo. Tijdens een traditionele paasviering werd een pop van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu verbrand. Israël reageerde fel en riep de Spaanse vertegenwoordiging in Jeruzalem op het matje.
Volgens het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken is de verbranding van de Netanyahu-pop in El Burgo “een uiting van antisemitische haat”. In een verklaring op sociale media werd bovendien gesteld dat deze situatie het gevolg zou zijn van “systematische opruiing” door de regering van Pedro Sánchez.
De Spaanse zaakgelastigde in Israël, momenteel de hoogste diplomatieke vertegenwoordiger nadat de ambassadeur eerder werd teruggetrokken, moest zich voor het incident verantwoorden. Madrid heeft vooralsnog geen officiële reactie gegeven op de berisping.
Traditioneel feest met politieke lading
De verbranding vond plaats op 5 april tijdens de zogeheten ‘Quema de Judas’. Dat is een eeuwenoude traditie die op Paaszondag wordt gevierd. In veel Spaanse dorpen wordt dan een pop verbrand die symbool staat voor verraad of maatschappelijke onvrede.
In El Burgo koos men dit jaar voor een zeven meter hoge pop van Netanyahu, gevuld met ongeveer 14 kilo buskruit. Volgens burgemeester María Dolores Narváez was de actie bedoeld als protest tegen de oorlog in Gaza. “De boodschap was duidelijk: nee tegen oorlog en genocide”, verklaarde zij tegenover persbureau EFE.
Opvallend is dat in 2025 tijdens hetzelfde feest nog een pop van de voormalige Amerikaanse president Donald Trump werd verbrand.
Breder conflict tussen Madrid en Jeruzalem
De diplomatieke rel staat niet op zichzelf. De afgelopen maanden zijn de spanningen tussen Spanje en Israël toegenomen. Premier Netanyahu beschuldigde Spanje onlangs van het voeren van een “diplomatieke oorlog” tegen zijn land.
Die uitspraak verwijst naar de herhaalde kritiek van Madrid op de Israëlische militaire operaties in Gaza. Daarbij zijn volgens internationale bronnen tienduizenden slachtoffers gevallen. Spanje heeft zich ook uitgesproken tegen escalaties met Iran en aanvallen op Libanon.
Kort voor de huidige rel besloot Israël bovendien een Spaanse vertegenwoordiger te verwijderen uit een internationaal coördinatiecentrum voor de wederopbouw van Gaza in Kiryat Gat.