Else Beekman
Voor veel appartementencomplexen in Spanje kan de lift de komende jaren een stuk duurder worden. Door aangescherpte veiligheidsregels moeten vooral oudere installaties worden aangepast. Dat kan leiden tot extra bijdragen van appartementseigenaren, meestal geheven via de VvE’s (comunidades) al hoeft lang niet alles meteen te gebeuren.
In het kort
- Aangescherpte liftregels zorgen vooral voor bewoners van oudere Spaanse gebouwen voor extra kosten.
- Vooral liften in panden van enkele decennia oud moeten vaker worden aangepast.
- De aanpassingen zijn meestal niet direct verplicht, maar volgen vaak na een keuring.
- Als de lift niet aan de veiligheidseisen voldoet, moeten eigenaren via hun VvE meestal meebetalen.
De nieuwe regeling is vastgelegd in Real Decreto 355/2024 en geldt sinds 1 juli 2024. Sindsdien zijn er nog een paar wijzigingen in de regeling doorgevoerd. In de praktijk merken veel Verenigingen van Eigenaren daar nu pas de gevolgen van, omdat de verplichte aanpassingen vaak pas bij de periodieke liftkeuring aan het licht komen.
Dat effect wordt versterkt door de leeftijd van het Spaanse woningbestand. Volgens cijfers van het nationale statistiekbureau is meer dan de helft van de woningen gebouwd vóór 1980. Daarnaast veroudert het woningaanbod in hoog tempo: richting 2030 zal naar verwachting circa 30% van de woningen ouder zijn dan 70 jaar. In veel van deze gebouwen zijn liften aanwezig, Spanje zou 19,8 lift per 1.000 inwoners tellen, die inmiddels decennia oud zijn, waardoor de kans groter is dat aanpassingen nodig zijn.
Vooral oudere liften hebben vaak aanpassingen nodig
Met de regels wil de regering de veiligheid van bestaande liften verbeteren. Gebouweigenaren zouden bijvoorbeeld onder meer de stopnauwkeurigheid van de lift moeten verbeteren, systemen tegen beknelling bij liftdeuren aanbrengen, een tweerichtingscommunicatie in de cabine installeren en beveiliging tegen overbelasting toevoegen. Ook mogen er geen bepaalde verouderde geleiders meer in oudere liften zitten.
Vooral gebouwen van enkele decennia oud lopen kans op extra kosten. En daar zijn er nogal wat van in Spanje. Nieuwere liften voldoen vaak al aan een groter deel van de eisen, terwijl bij oudere installaties meerdere ingrepen tegelijk nodig kunnen zijn. Spaanse media en partijen uit de vastgoed- en liftsector schrijven dat de kosten uiteenlopen van relatief beperkte aanpassingen tot bedragen van tienduizenden euro’s, afhankelijk van de staat van de installatie en de omvang van de modernisering.
Niet alles hoeft per direct
Belangrijk is wel dat de regelgeving niet betekent dat alle liften onmiddellijk moeten worden verbouwd. Veel maatregelen gaan pas lopen nadat een tekortkoming is vastgesteld bij een periodieke inspectie. Daarna gelden termijnen die, afhankelijk van het type gebrek, kunnen variëren van zes maanden of een jaar tot drie, acht of zelfs tien jaar.
Dat maakt de impact per gebouw verschillend. In het ene complex blijft het bij een beperkte technische aanpassing, terwijl in een ander gebouw een grotere renovatie nodig kan zijn.
Extra bijdrage meestal verplicht
Heeft de lift aanpassingen nodig om aan de wettelijke veiligheidsnormen te voldoen, dan kunnen appartementseigenaren daar in de regel niet onderuit. In Spanje vallen dit soort werkzaamheden meestal onder noodzakelijke ingrepen aan het gebouw. Dat betekent dat de kosten via een ‘derrama’, een extra verplichte bijdrage, over de eigenaren worden verdeeld. Het feit dat iemand tegen de uitgave stemt, sluit betaling doorgaans niet uit.
Voor bewoners is dat vooral relevant in grotere gebouwen of complexen met meerdere liften, waar de totale rekening flink kan oplopen.
Stilleggen van lift mogelijk bij ernstige gebreken
Wie noodzakelijke maatregelen te lang uitstelt, loopt ook risico op zwaardere gevolgen. De regelgeving bepaalt dat een VvE een lift buiten gebruik moet stellen als bij inspectie sprake is van een zeer ernstig gebrek of als de installatie niet veilig kan functioneren. Ook als een verplichte periodieke inspectie niet op tijd plaatsvindt, moet men de lift uit dienst nemen.
Wat betekent dit als je in Spanje in een ouder gebouw woont?
Heb je een appartement in Spanje dan is dit vooral iets om in de gaten te houden bij oudere woongebouwen. Niet elke VvE krijgt meteen met hoge kosten te maken.Echter bij een komende liftinspectie kan wel blijken dat aanpassingen nodig zijn. Zeker wie in een ouder pand woont of recent een oproep voor een bewonersvergadering heeft gekregen, doet er goed aan de technische staat van de lift en de onderhoudshistorie na te vragen.
De nieuwe regels zijn dus vooral een aanscherping van de veiligheid. Maar in de praktijk kunnen ze wel degelijk voelbaar worden in de portemonnee van appartementseigenaren. Vooral daar waar achterstallige modernisering al langer speelde.