Premier Spanje roept op tot eenheid rond branden en haalt uit naar ‘klimaatontkenning’

Het jaarlijkse politieke slotbetoog van Pedro Sánchez stond dinsdag vrijwel volledig in het teken van de bosbranden die Madrid, Ávila, Toledo en Castellón teisteren. In het regeringspaleis La Moncloa opende de premier zijn traditionele eindejaarsbalans meteen met een oproep tot eenheid tussen alle bestuurslagen bij de wederopbouw. Ook pleitte hij opnieuw voor een landelijk pact tegen de klimaatcrisis, en haalde hij ongezouten uit naar wat hij noemde “de klimaatontkenning van rechts”.

Tijdens deze laatste ministerraad voor het zomerreces besloot het kabinet de door bosbranden zwaar getroffen gebieden als “ernstig beschadigd” te kwalificeren. Dat opent de weg voor een buitengewone uitkering voor werknemers die door de branden hun werk zijn kwijtgeraakt.

Sánchez had ook waarderende woorden voor de mensen die met man en macht tegen de vlammen vechten. Hij sprak over “erkenning voor alle werknemers die in de frontlinie tegen het vuur strijden” en waarschuwde meteen voor een nieuwe hittegolf. Die zal de bluswerkzaamheden aan de nog actieve branden bemoeilijken en het risico op nieuwe branden verder vergroten.

Gevoelige corruptieschandalen

Zapatero, juwelen en Plus Ultra

Behalve deze woorden en erkenningen blijven de juridische kwesties rond de kring van de PSOE-regering Sánchez achtervolgen. En journalisten lieten die kans op dinsdag niet liggen. Vorige week nog ontkende oud-premier José Luis Rodríguez Zapatero nog elke betrokkenheid bij de reddingsoperatie van 53 miljoen euro voor luchtvaartmaatschappij Plus Ultra. Daarbij gaf hij ook geen opheldering over de herkomst van sieraden ter waarde van 1,3 miljoen euro die in een kluis in zijn kantoor zijn aangetroffen. Een kantoor dat hem beschikbaar is gesteld door de PSOE en zich recht tegenover het partijhoofdkantoor aan de Calle Ferraz bevindt.

Sánchez hield dinsdag vast aan het vermoeden van onschuld voor zijn partijgenoot. “Ik ben niet de woordvoerder van president Zapatero”, benadrukte hij, eraan toevoegend dat het aan de oud-premier zelf is om uitleg te geven.

Begoña Sánchez en David Sánchez

Over de rechtszaken tegen zijn eigen vrouw en broer koos Sánchez een andere, persoonlijkere toon. Zijn broer David Sánchez, onlangs veroordeeld, verdedigde hij met een verwijzing naar diens hele loopbaan. “Het is iemand die zijn hele leven heeft gewerkt. Hij is niet alleen mijn broer, hij is David Sánchez.” Over zijn vrouw Begoña Gómez, die wordt vervolgd wegens vermeende beïnvloeding van invloed en verduistering, zei hij dat ze haar eigen bedrijf opgaf toen hij naar La Moncloa verhuisde, juist om elk belangenconflict te vermijden. “Ze was al een professional voordat ze mij kende”, aldus Sánchez. “Ze is niet alleen mijn vrouw, ze is Begoña Gómez. Met dit soort strategieën ontmenselijk je mensen.” Hij vroeg zich hardop af: “Moet de partner van een premier zijn of haar carrière opgeven? Is dat het Spanje dat we willen?”

Trots op de economie, voorzichtiger over de politiek

Toen het gesprek overging naar de eindbalans van het politieke jaar, klonk Sánchez zelfverzekerder. Ondanks energiecrises, handelsspanningen en geopolitieke onrust is Spanje de snelst groeiende economie van de eurozone, benadrukte hij. Politiek gezien lag het wat lastiger. De premier wees erop dat de regering er in een moeilijk parlementair klimaat toch in slaagde 26 wetten goedgekeurd te krijgen. Een sluitende rijksbegroting bleef deze legislatuur echter opnieuw uit. “Het is ons doel een begroting in te dienen en goedgekeurd te krijgen”, was het enige dat hij daarover kwijt wilde.

Sánchez somde verder op: een goed presterende arbeidsmarkt, de uitvoering van de Europese herstelfondsen, een “recordinvestering” in onderzoek en ontwikkeling, en relatief lage elektriciteitsprijzen dankzij een energiemix die drijft op hernieuwbare bronnen. Hij noemde zichzelf iemand die “moedige beslissingen heeft genomen die sommigen hebben geïrriteerd”. Daarmee verwees hij naar onder meer de recente verlaging van brandstofaccijnzen na de escalatie tussen de Verenigde Staten en Israël enerzijds en Iran anderzijds. “De vraag is: hoe zouden anderen op deze crises hebben gereageerd?”, besloot hij die kwestie.

Werkloosheid onder de 10 procent als troefkaart

Het beste nieuws waarmee Sánchez de persconferentie in kon, was de werkloosheidscijfers van eerder deze week: 9,87 procent in het tweede kwartaal, opnieuw onder de symbolische grens van 10 procent en het laagste niveau sinds 2008. Het aantal werkenden in Spanje bereikt met bijna 22,8 miljoen mensen een nieuw record.

Wonen blijft zwakke plek

Over de wooncrisis, een van de netelige dossiers en volgens peilingen een van de grootste zorgen van de Spaanse bevolking, gaf Sánchez toe dat er “nog heel veel werk te doen is”. Toch zei hij dat de effecten van de woonwet al zichtbaar worden in regio’s waar prijsplafonds voor huurcontracten gelden in de zogeheten “gespannen zones”. Voor de regio’s die weigeren die maatregel toe te passen binnen hun eigen bevoegdheden, had hij een waarschuwing: “Laat het sektarisme achterwege.” Volgens de premier is in het eerste kwartaal van dit jaar bovendien meer sociale woningbouw gerealiseerd dan in de afgelopen 18 jaar.