Elize van Loon
De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft vrijdag krachtig ontkend dat hij de persoon is die in het onderzoek naar de zaak‑Leire Díez wordt aangeduid als “the one”. In afgeluisterde gesprekken gebruikt Díez die term voor iemand die volgens haar “de belangrijkste persoon” of “de eindverantwoordelijke” binnen de PSOE of de regering zou zijn.
In het kort
- Sánchez opnieuw onder druk — De premier raakt opnieuw in opspraak doordat de Guardia Civil vermoedt dat Díez met “the one” naar hem verwees, al is dat niet bewezen.
- Onderzoek naar Díez-netwerk — Justitie kijkt naar mogelijke verdachte afspraken rond opdrachten en subsidies waarbij Díez en enkele PSOE‑functionarissen een rol zouden hebben gespeeld.
- Doorzoeking partijhoofdkwartier — Een onderzoeksrechter stuurde de Guardia Civil naar het PSOE‑hoofdkwartier in Madrid om documenten over betalingen en opdrachten veilig te stellen.
- Politieke verdediging van Sánchez — Ministers noemen de verdenkingen speculatief en benadrukken dat er geen bewijs is dat Sánchez iets wist.
Volgens de Guardia Civil (UCO) verwijst Díez daarmee waarschijnlijk naar Sánchez. Dat is echter een interpretatie, geen bewezen feit. Sánchez zegt dat hij nooit iets wist van Díez’ activiteiten en dat hij haar gedrag nooit zou hebben toegestaan.
De premier reageerde vanuit Montenegro, waar hij aanwezig was bij de top tussen de EU en de Westelijke Balkan. Hij benadrukte dat de regering en de PSOE altijd streng optreden zodra er signalen zijn van onregelmatigheden. Volgens hem mag “corrupt gedrag van enkelen” of “het rumoer van een oppositie die liever schandaal zoekt dan oplossingen biedt” het werk van de coalitieregering niet overschaduwen.
Achtergrond: wie is Leire Díez en waarom ligt de zaak zo gevoelig?
Leire Díez is geen bekende politica, maar stond jarenlang bekend als een informele machtsschakel binnen de PSOE. Ze had geen officiële topfunctie, maar ze werd gezien als iemand die veel contacten had binnen de partij, problemen achter de schermen kon oplossen endeuren kon openen bij instellingen en bedrijven
Juist omdat ze zo’n netwerk had, komt haar mogelijke betrokkenheid bij corruptie hard aan binnen de partij. Justitie onderzoekt nu of Díez, samen met een kleine groep partijfunctionarissen, betrokken was bij verdachte afspraken rond overheidsopdrachten en subsidies. Daarbij speelt ook het staatsfonds SEPI, een invloedrijke instelling die grote bedrijven ondersteunt of redt. Als iemand daar informele invloed heeft, is dat politiek zeer gevoelig.
In het onderzoek doken bovendien namen op van personen die dicht bij de partijtop stonden. Onder hen:
- Santos Cerdán, jarenlang een van de machtigste organisatoren binnen de PSOE
- Gaspar Zarrías, voormalig vicepresident van Andalusië en een zwaargewicht binnen de partij
De spanning nam verder toe. Onderzoeksrechter Santiago Pedraz gaf de Guardia Civil opdracht om documenten over betalingen en opdrachten veilig te stellen op het PSOE‑hoofdkwartier in Madrid.
“Laat justitie haar werk doen”
Sánchez wilde niet ingaan op details van het onderzoek. Hij zei dat de justitie rustig haar werk moet kunnen doen. Daarbij verwees hij naar eerdere gevallen waarin volgens hem een “patriottische politie” onder een PP‑regering staatsmiddelen gebruikte om politieke tegenstanders te schaden. Hij doelde daarmee op de zaak Kitchen, een schandaal waarbij politiefunctionarissen illegaal informatie zouden hebben verzameld om de PP te beschermen. Die zaak wordt momenteel behandeld door de Audiencia Nacional.
Over mogelijke juridische stappen van de PSOE zei Sánchez dat de juridische dienst het enorme dossier nog bestudeert. Het gaat om meer dan één terabyte aan informatie. Pas daarna beslist de partij welke acties worden genomen “om de eer van de partij te verdedigen”.
Meerdere ministers verdedigen Sánchez
Minister Félix Bolaños (Presidentschap en Justitie) verklaarde vanuit Luxemburg dat er “absoluut niets” is dat erop wijst dat Sánchez iets wist van de activiteiten van Díez. Hij noemde de premier “een integere persoon” die altijd ingrijpt wanneer er binnen de partij sprake is van onregelmatigheden.
Ook minister Ángel Víctor Torres (Territoriaal Beleid) uitte kritiek op de interpretatie van de Guardia Civil. Volgens hem gaat het om “speculaties” en lijkt de zaak steeds meer op een mediashow. Hij waarschuwde dat Spanje moet voorkomen dat “de politiek wordt gejuridiseerd en de rechtspraak gepolitiseerd”.
Steun voor de Guardia Civil‑chef
Sánchez sprak daarnaast zijn vertrouwen uit in Mercedes González, de directeur‑generaal van de Guardia Civil. Zij erkende dat zij contact had met Díez. Volgens Sánchez is González eerlijk en ontbreekt bewijs dat zij betrokken was bij een poging om gerechtelijke onderzoeken te beïnvloeden.