Else Beekman
Pedro Sánchez is deze week in New York voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Dinsdagavond slaat de Spaanse premier daar de traditionele receptie van Donald Trump voor wereldleiders over. Regeringsbronnen melden als reden hiervoor een overvolle agenda, maar media speculeren dat de spanningen tussen Spanje en de VS hier een grote rol spelen.
De receptie begint om 1.00 uur Spaanse tijd, 19.00 uur lokale tijd in New York. Op papier heeft Sánchez die avond geen ander optreden staan. Zijn dag is echter goed gevuld. Om 15.00 uur opent hij het Algemeen Debat van de 81e zittingsperiode. Daarna volgt om 20.00 een eerbetoon aan de onlangs overleden feministische activiste Gloria Steinem. Vervolgens spreekt hij om 21.00 uur over kinderbescherming in het tijdperk van kunstmatige intelligentie. Tot slot zal de premier aanwezig zijn bij een bijeenkomst van voorvechters van de duurzame ontwikkelingsdoelen. Dat schema laat weinig ruimte over om naar Trump te gaan. Sánchez bleef vorig jaar ook al weg bij deze receptie. Toen was daar wel koning Felipe VI aanwezig als leider van de Spaanse delegatie. Het is de eerste keer dat een Spaanse premier de uitnodiging afslaat terwijl hij wel in New York is.
Spanningen al maanden hoog
Trump en Sánchez botsen al langer over belangrijke zaken. Spanje weigert te voldoen aan de NAVO-norm van 5% voor defensie-uitgaven en Trump vindt dat onacceptabel. De Amerikaanse president dreigde eerder al met handelssancties en uitsluiting van de NAVO.
Ook de oorlog tegen Iran zorgde voor wrijving. Tot groot ongenoegen van het Witte Huis weigerde Spanje zijn basissen in het zuiden van het land beschikbaar te stellen voor Amerikaanse aanvallen. Daarop noemde Trump Spanje een “verschrikkelijke” bondgenoot en zelfs “a loser” in een interview met de New York Post.
Nu komt daar de migratiecrisis in Ceuta nog bij. Trump gebruikte de aanhoudende problemen in de Spaanse exclave om het grensbeleid van Sánchez publiekelijk te bekritiseren. Dat viel in Madrid niet in goede aarde.
Sommige media omschrijven het wegblijven van Sánchez als een regelrechte steek onder water richting Trump. De Spaanse regering zelf heeft het nooit zo gepresenteerd. Er is geen boycot aangekondigd en de afwezigheid is niet officieel gekoppeld aan de kritiek van Trump.
Wel ontbijt met burgemeester Mamdani
Trump ontloopt Sánchez, maar andere ontmoetingen gaan gewoon door. Zo spreekt hij deze week bilateraal met de gouverneur van Californië, de voormalige premier van het Australische Gemenebest en Apple-topman Tim Cook.
Woensdag is Sánchez bovendien speciale gast bij een ontbijt georganiseerd door de burgemeester van New York, Zohran Mamdani, samen met de Global Progress Foundation, die Sánchez zelf voorzit. Het gesprek, getiteld “Een economie bouwen voor de meerderheid”, vindt plaats in Gracie Mansion, de officiële woning van de burgemeester. Het is de eerste keer dat Sánchez en Mamdani elkaar in persoon ontmoeten. Eerder dit jaar kon Mamdani niet ingaan op een uitnodiging van Sánchez om naar Barcelona te komen voor een bijeenkomst van progressieve wereldleiders.
Ceuta blijft op de achtergrond meespelen
Terwijl Sánchez in New York is, speelt in Spanje zelf de Ceuta-crisis onverminderd door. Minister van Buitenlandse Zaken Albares overlegt deze week met zijn Marokkaanse collega over de terugkeer van de ruim 10.000 migranten die sinds de massale grensoverschrijding van 30 juli nog in de enclave verblijven. Dat in het licht van nieuwe berichten die rondgaan over een mogelijke nieuwe migratiegolf op woensdag 23 september. Op die dag zijn de parlementsverkiezingen in Marokko.