Else Beekman
Spanje wil officiële regels voor lobbyisten invoeren. Woensdag moet het parlement die regels voor mensen en organisaties die achter de schermen invloed proberen uit te oefenen op wetten en beleid definitief goedkeuren. Het probleem is nu dat de meeste partijen, werkgevers en vakbonden die nieuwe regels helemaal niet willen. Zou de wet sneuvelen, dan kan Spanje ook nog eens Europese subsidies mislopen.
Nieuw is dat iedereen die namens een bedrijf, vereniging of organisatie invloed probeert uit te oefenen op wetten of beleid zich verplicht moet aanmelden in een register. Als een zogenoemde ‘grupo de interés’ dat niet doen, kan een boete volgen tot 40.000 euro. Het toezicht op het register en de inschrijvingen komt volgens het voorstel te liggen bij de Spaanse transparantiewaakhond. Ondanks dat de regels nog niet zijjn goedgekeurd, bestaat het register wel al een paar weken en heeft al zo’n 250 inschrijvingen.
Waarom de stemming zo belangrijk is
Om geen Europese subsidies mis te lopen, had de regering haast. Daarom koos men voor een koninklijk besluit in plaats van een gewoon wetsvoorstel. Dat werkt sneller, maar het parlement moet zo’n besluit wel binnen een maand bekrachtigen. Gebeurt dat niet, dan vervalt het vanzelf.
PP, Junts, UPN en Vox stemmen tegen. Daarmee heeft de linkse coalitie sowieso al geen meerderheid meer. El País schrijft dat binnen de onderhandelingen een goedkeuring inmiddels “bijna onmogelijk” wordt genoemd.
Werkgevers en vakbonden voelen zich verkeerd weggezet
Niet alleen de oppositie ligt dwars. Ook werkgeversorganisatie CEOE en de vakbonden UGT en CCOO zijn tegen. Zij vinden het krom dat ze in de wet als lobbyisten worden behandeld, terwijl hun rol als sociale partners gewoon in de grondwet verankerd ligt.
CCOO en UGT noemden het plan deze week een “misbaksel”. Ze willen een normaal wetsvoorstelmet echte inspraak voor de sociale partners. CEOE praat voorlopig zelfs helemaal niet meer met de regering, tot en met de stemming van woensdag.
De regering probeert de gemoederen nog te bedaren. Vanuit de PSOE klinkt dat vakbonden en werkgevers zich alleen hoeven te registreren als ze buiten hun grondwettelijke taken actief zijn, bijvoorbeeld bij lobbywerk over woningbeleid. Zelf geeft de partij toe dat de tekst op dat punt scherper had gemogen.
Ook Europees geld staat op het spel
Omdat de regering de wet heeft gekoppeld aan het Spaanse herstelplan, en daarmee aan Europese subsidies, kan een deel van dat geld in gevaar komen als het decreet woensdag sneuvelt. Lobbyvereniging APRI, goed voor zo’n 350 lobbyisten en 33 grote bedrijven is juist vóór de wet en hoopt op een ja. Voorzitter Carlos Parry pleit al meer dan tien jaar voor zulke regels en snapt de weerstand van werkgevers en vakbonden niet. Vooral omdat die volgens hem al probleemloos ingeschreven staan in vergelijkbare registers op Europees niveau.