Saskia Plazier
Een slepend miljardenconflict over duurzame energie krijgt een opvallende wending. Schuldeisers proberen hun geld via internationale procedures te innen en richten daarbij hun blik op het WK van 2026 in de Verenigde Staten. De Spaanse voetbalploeg dreigt zo onbedoeld onderdeel te worden van deze juridische strijd.
In het kort
- De miljardenruzie in Spanje over duurzame energie loopt op tot ruim 2,3 miljard euro
- Buitenlandse investeerders werden door internationale rechtszaken in gelijk gesteld
- Spanje heeft een groot deel van de schadevergoedingen nog niet betaald
- Schuldeisers proberen nu via de VS geldstromen van de Spaanse staat te onderscheppen
- WK 2026 kan indirect geraakt worden door deze juridische strijd
De kwestie draait om een miljardenruzie in Spanje over duurzame energie die al jaren voortduurt. De overheid paste subsidies voor zonne- en windenergie met terugwerkende kracht aan, waardoor buitenlandse investeerders inkomsten misliepen.
Veel van deze fondsen stapten naar internationale rechtbanken en kregen gelijk. Spanje heeft echter een groot deel van de toegekende schadevergoedingen nog altijd niet betaald. Daarom zoeken schuldeisers nu naar manieren om dat geld alsnog te innen.
WK 2026 in gevaar voor Spaanse ploeg?
De miljardenruzie in Spanje kan gevolgen hebben voor het WK van 2026 in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Schuldeisers kijken of ze tijdens het toernooi geld van de Spaanse staat kunnen onderscheppen.
Daarbij richten ze zich niet op het elftal zelf, maar op alles eromheen, zoals sponsorcontracten, hotels en logistiek. Inkomsten die tijdens het WK binnenkomen, kunnen in theorie worden geblokkeerd.
Conflict sleept voort sinds 2013
Het conflict over duurzame energie begint in 2013. De regering van de toenmalige minister-president Mariano Rajoy (PP), schrapte een deel van de subsidies voor hernieuwbare energie die eerder waren ingevoerd onder José Luis Rodríguez Zapatero (PSOE). Tijdens diens regeringsperiode werden juist royale subsidies voor zonne- en windenergie opgezet.
Buitenlandse investeerders voelden zich benadeeld en stapten naar internationale arbitrage, onder meer bij het ICSID (het Internationaal Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen). In veel gevallen kregen zij gelijk.
Volgens de Spaanse pers is de totale claim tegen Spanje opgelopen tot ruim 2,3 miljard euro. Daarvan bestaat circa 1,75 miljard uit openstaande schadevergoedingen en ruim 538 miljoen uit rente en kosten. Alleen al in de Verenigde Staten gaat het om claims van bijna 700 miljoen euro, een bedrag dat blijft oplopen.
Jacht op Spaanse tegoeden
Omdat betalingen uitblijven, proberen schuldeisers de druk verder op te voeren. In de Verenigde Staten proberen ze via de rechter zicht te krijgen op Spaanse tegoeden. Daarbij kloppen ze ook aan bij bedrijven en organisaties die met Spanje samenwerken of betrokken zijn bij het WK.
Het doel is om de geldstromen in kaart te brengen: van contracten en betalingen tot bankrekeningen. Als daar aanknopingspunten worden gevonden, kunnen die in beslag worden genomen. Dat is een gebruikelijke stap in internationale conflicten wanneer een land opgelegde vergoedingen niet betaalt. De groep schuldeisers, bestaande uit internationale investeerders, boekte met deze aanpak al succes in onder meer het Verenigd Koninkrijk en Singapore.
Druk vooral symbolisch
Alleen al in de Verenigde Staten gaat het om claims van honderden miljoenen euro’s, een bedrag dat verder oploopt door rente en kosten. Daarmee komt beslag op Spaanse tegoeden dichterbij. Toch lijkt de kans klein dat het WK daadwerkelijk wordt ontregeld door deze miljardenruzie in Spanje. De waarde van de geldstromen rond het toernooi is beperkt in vergelijking met de totale schuld.
Voor schuldeisers is het WK vooral interessant vanwege de internationale aandacht. Het toernooi biedt een podium om druk uit te oefenen op de Spaanse staat.
Dat betekent niet dat het risico volledig theoretisch is. In het verleden zijn al Spaanse tegoeden in het buitenland in beslag genomen. In België werd ruim 480 miljoen euro tijdelijk bevroren.
Of het ook rond het WK echt zo ver komt, valt nog te bezien. Maar duidelijk is wel dat deze slepende miljardenruzie voorlopig nog niet van tafel is.
Opmerkelijk: Spaanse club Real Betis lanceert voetbalshirt van sinaasappelschillen