Else Beekman
De centrale overheid zal waarschijnlijk een miljard euro in de autonome regio’s pompen. Volgens de krant El Periódico lieten bronnen van het Spaanse Ministerie van Financiën weten dat het extra vrijgekomen geld via het Sociaal Regionaal Liquiditeitenfonds direct doorgesluisd moet worden naar de noodlijdende gemeenten. Hiermee kunnen zij openstaande rekeningen voor sociale voorzieningen, onderwijs en gezondheidszorg betalen.
Sociaal Regionaal Liquiditeitenfonds
Sinds 2012 bestaat het Regionaal Liquiditeitenfonds (Fondo de Liquidez Autonómica). Dit door de centrale overheid in het leven geroepen fonds heeft tot doel de autonome regio’s (Comunidades Autónomas) financieel te ondersteunen. Deze regeling zal nu uitgebreid worden met het Sociaal Regionaal Liquiditeitenfonds, dat zich uitsluitend zal richten op aflossing van gemeenteschulden, zodat gemeenten in de nabije toekomst weer behoorlijke sociale voorzieningen, scholing en gezondheidszorg kunnen leveren en hun toeleveranciers na lang wachten eindelijk hun facturen betaald zien.
Raming van de kosten
Het Ministerie van Financiën bekijkt samen met de Federatie van Gemeenten en Provincies (FEMP: Federación de Municipios y Provincias) wat de daadwerkelijke hoogte van de totale schulden is. Antonio Betata, staatssecretaris van Financiën, noemde al een bedrag van om en nabij de 1 miljard euro. De gemeenten ontvangen het geld eind oktober of in de loop van november.
Volgens Íñigo de la Serna, voorzitter van de FEMP, is het zeer onrechtvaardig dat gemeenten geen middelen kregen om diensten naar behoren te leveren. Hij noemt deze maatregel dan ook cruciaal voor het oplossen van dat probleem.
Tijdelijke en vrijwillige regeling
Vorige week donderdag sprak Betata in het Spaans Congres van Afgevaardigden voor de Begrotingscommissie. Daar zei hij dat het Sociaal Regionaal Liquiditeitenfonds (FLA social) een tijdelijke en vrijwillige regeling betreft. Autonome regio’s die hiervan gebruik willen maken, kunnen een lening krijgen van de centrale overheid.
Schone lei
Met een dergelijke lening kunnen ze de teller van de oplopende gemeenteschulden weer op nul zetten, voordat de nieuwe Wet op Regionale Hervormingen (Ley de Reforma Local) van kracht zal gaan in 2015. Enkele regionale overheden hadden al aangekondigd van plan te zijn deze wet, die strenge bezuinigingen voorschrijft, te boycotten.
Begroting
Voor het Regionaal Liquiditeitenfonds wordt in de staatsbegroting van 2015 liefst 21 miljard euro gereserveerd. Tot nu toe is met dit fonds voor 1,94 miljard euro aan gemeenteschulden weggewerkt. Het Sociaal Regionaal Liquiditeitenfonds zal uitsluitend dienen voor de betalingen aan lokale schuldeisers.
Structurele hervorming
Betata meent dat het effect van deze regeling structureel zal zijn. Zo worden niet alleen problemen uit het verleden opgelost, maar is het ook de bedoeling om herhaling in de toekomst te voorkomen. Daarom zal vanaf 2015 via een digitale registratie in de gaten worden gehouden of lokale overheden aan hun financiële verplichtingen aan gemeenten voldoen. Als blijkt van niet, dan zal de centrale overheid rechtstreeks aan de schuldeisers gaan betalen en vervolgens dit bedrag inhouden op het budget van de lokale overheden.
Burger kind van de rekening
Het wordt tijd dat de centrale overheid de autonome regio’s beter gaat controleren en indien nodig bestraffen. Rosana Navarro, secretariaat-generaal van overkoepelend orgaan Coordinación Autonómica y Local, zegt dat ‘we nu eindelijk eens moeten afrekenen met de oplopende overheidsschulden, waarvan uiteindelijk altijd de burger en de kleine ondernemer de dupe worden.’