Else Beekman
Spanje heeft niet alleen Duitsland en Frankrijk achter zich gelaten in economische groei, maar staat ook binnen de grote Europese economieën aan de top met een groei van 2,5 procent. Dat maakt Spanje tot het economische succesverhaal van de EU.
Alleen het kleine Malta registreerde vorig jaar een nog hogere groei binnen de EU. Dit succesverhaal belooft ook voor het huidige jaar een robuuste groei.
Laat herstel, sterke groei
“De Spaanse economie herstelde zich aanzienlijk later uit de Covid-crisis en behoorde tot de Europese achterblijvers. Nu groeit ze des te sterker. ” Dat zegt Omar Rachedi, econoom aan de ESADE Business School in Madrid in de krant El Economista. Begin 2023 bereikte Spanje, de vierde grootste economie van de EU, weer het BBP-niveau van vóór de pandemie. Vervolgens verraste het land zowel de EU als het Internationaal Monetair Fonds IMF, waarbij bijna alle analisten hun cijfers naar boven bijstelden.
Goed vierde kwartaal
Vooral het vierde kwartaal van vorig jaar droeg bij aan deze groei, met een economische toename van 0,6 procent vergeleken met het voorgaande kwartaal. Bovendien werden er in het afgelopen jaar 800.000 nieuwe banen gecreëerd, veelal in de toeristische sector, die een recordjaar achter de rug heeft.
Banken en politieke stabiliteit
Ook de Spaanse banken, met Santander als grootste financiële instelling van het land, hebben recordwinsten geboekt in 2023. De Spaanse economie lijkt niet te lijden onder de aanhoudende politieke crisis, na de vervroegde parlementsverkiezingen in juli en de vorming van een nieuwe linkse minderheidsregering in november.
Profiteren van EU-Herstelfonds
Spanje heeft aanzienlijk geprofiteerd van het Covid-herstelfonds van de EU, meer dan enig ander EU-lidstaat, met uitzondering van Italië. “Spanje heeft de tweede grootste som ontvangen na Italië,. Desondanks was het land veel beter in staat om de middelen te benutten dan Italië,” zegt Rachedi. In totaal is er 164 miljard euro beschikbaar gesteld vanuit het Next-Generation-programma, waarvan 77 miljard euro in subsidies. Dit heeft geleid tot een stijging van de overheidsuitgaven met 11 procent vergeleken met de periode voor de pandemie.
Minder afhankelijk van Russisch gas
Een ander voordeel voor Spanje is de gereduceerde afhankelijkheid van Russisch aardgas in vergelijking met landen als Duitsland. De recessie in Duitsland heeft Spanje minder hard getroffen dan Italië, dat vergelijkbaar zwaar onder Covid heeft geleden. In Italië groeit de economie minder snel. Daar spelen de gedaalde exporten naar Duitsland een grotere rol dan in Spanje. Frankrijk is voor Spanje namelijk de belangrijkste handelspartner binnen de EU, gevolgd door Portugal.
Concurrentiekracht van Spanje
De Spaanse exporten, die sinds 2019 met zeven procent zijn gestegen, dragen verder bij aan de BBP-groei. “Een groot deel van de dynamiek is te danken aan de concurrentiekracht van Spanje, die werd bevorderd door terughoudendheid in prijzen,” merkt Rachedi op. De relatief lage inflatie heeft geholpen bij het beheersen van prijzen en lonen, wat de economische groei verder ondersteunt.
Lees ook: Spaanse economie groeit drie keer zo hard als die van de Eurozone