Else Beekman
Voordat deze arbeider zaterdag stierf na het schoonmaken van de straten hadden vakbonden al om een routewijziging en een verandering van uniform verzocht. Eerder waren er al werknemers van de gemeentelijke reinigingsdiensten met huiduitslag en brandwonden als gevolg van de kunststof pakken die ze dragen waarin ze amper kunnen transpireren. Daarbij gebruiken ze materiaal dat erg heet wordt in de zon en waar sommigen brandwonden van krijgen.
Goedkoopste offerte wint aanbesteding
De schoonmaakbedrijven die de openbare aanbestedingen winnen, zijn doorgaans degene die hun diensten het goedkoopst aanbieden. Bovendien kopen zij al hun materiaal in bij bedrijven die ook door de gemeente zijn aangewezen en het goedkoopst leveren. Op alles wordt bezuinigd om de kosten zo laag mogelijk te houden.
Vakbonden wezen in juni al op risico’s
Vakbonden zeggen nu dat ze al in juni bij de gemeenteraad hebben verzocht om een wijziging van de schoonmaakroutes. Zo kunnen de werknemers op de heetste uren van de dag de straten schoonmaken die in de schaduw liggen. Maar zolang de gemeenteraad hiervoor geen toestemming geeft, kunnen de concessiehoudende bedrijven deze beslissing niet nemen. Ook veranderen ze de uniformen van hun medewerkers niet.
Hitteberoerte wordt José Antonio fataal
Zaterdagochtend stierf een van de werknemers van de gemeentelijke reinigingsdienst in de wijk Puente de Vallecas aan een hitteberoerte nadat hij drie uur had doorgebracht met schoonmaken bij 40 graden op Avenida San Diego. José Antonio González zakte in elkaar met een lichaamstemperatuur van 41,6º. Op dat moment was het 38,9ºC in de buurt waar hij werkte. Hij werd overgebracht naar ziekenhuis Gregorio Marañon, waar hij even later overleed. Op zaterdag gold er weercode oranje voor de stad, twee dagen nadat er de hoogste temperatuur ooit in juli werd geregistreerd.
Hitteprotocol afspreken
Vandaag, dinsdag, komen vakbonden en werkgevers bij elkaar om een protocol tegen de hitte af te spreken. Volgens Manuel Soto, coördinator van de CGT vakbond in Madrid is er blijkbaar een dodelijk slachtoffer nodig voordat men in beweging komt. “We hebben al lang geleden gevraagd om de route te veranderen, om de schoenen te veranderen, om de bezems te vervangen die brandwonden veroorzaken. Dit alles lang voordat er een dodelijk slachtoffer viel. De laatste brief die ik ze heb gestuurd is van 16 juni”, legt Soto uit. Dat feit is door de website El Salto geverifieerd.
De overleden arbeider, José Antonio González, was 60 jaar en had een tijdelijk contract voor de zomervakantie bij het bedrijf Urbaser. Hij was nog maar 15 dagen aan het werk. Urbaser beheert het gebied Vellecas sinds 2021.
Burgemeester schuift verantwoordelijkheid af
De burgemeester van Madrid, José Luis Rodríguez Almeida, zweeg tijdens het weekend in alle talen. Maandag vertelde hij tijdens een persconferentie aan verschillende journalisten dat de uniformen waren “goedgekeurd” en dat ze “in principe voldoen aan de regelgeving inzake beroepsrisico’s”. Vervolgens wees hij naar de Arbeidsinspectie als verantwoordelijke. Deze valt onder het ministerie van minister Díaz van Werkgelegenheid. Zij had volgens de burgemeester moeten ingrijpen.
Arbeidsinspectie heeft bedrijven wel gewaarschuwd
Volgens ElDiario.es heeft de Arbeidsinspectie wel al eerder het bedrijf Urbaser verzocht zijn werknemers beter te beschermen tegen de hitte. Bovendien lanceerde de inspectie net als voorgaande jaren een voorlichtingscampagne over arbeidsrisico’s door hitte met een massale mailing van ruim 115.000 brieven aan bedrijven.
In de campagne van deze zomer, die de minister zelf op 17 juni presenteerde, werd bekend dat naast de traditionele sectoren (landbouw en bouw) nu ook de horeca en industrie en andere activiteiten die buiten worden uitgevoerd zoals tuinieren, afvalinzameling of straatreiniging werden aangesproken. Onder de laatste categorie valt schoonmaakbedrijf Urbaser.
Minister Díaz heeft verklaard dat de Arbeidsinspectie vanaf de dag van het ongeval in actie is gekomen en alle nodige maatregelen zal nemen”. Díaz herinnerde eraan dat bedrijven “goede werkomstandigheden moet garanderen in belastende omstandigheden zoals een hittegolf”, maar verduidelijkte dat “het erop lijkt dat de omstandigheden niet de beste waren”.
Geen reactie van schoonmaakbedrijf
Urbaser heeft niet willen reageren op vragen van ElDiaro.es. De krant schrijft bevestigd te hebben dat het bedrijf begin juli een brief van de Arbeidsinspectie heeft ontvangen om te waarschuwen voor de risico’s van de hoge temperaturen voor de werknemers.
Te laat voor José Antonio
“José Antonio heeft het uniform niet kunnen verdragen. Het polyester ademt bijna niet en zorgt dat de temperatuur in het pak hoger wordt. Bovendien veroorzaakt het verwondingen en schuurplekken op het lichaam. Daarnaast is het tempo dat ze je opleggen om deadlines te halen en je taak op het afgesproken tijdstip af te ronden zeer hoog. Als je de vastgestelde tijden niet dekt, word je gestraft. Er zijn inspecteurs van de gemeenteraad die dat controleren”, legt Manuel Menéndez, vertegenwoordiger van vakbond CCOO Madrid, uit aan elDiario.es.