Else Beekman
dakloOp de Balearen (Mallorca, Menorca, Ibiza en Formentera) leven ruim drieduizend mensen zonder vast dak boven hun hoofd. Dat blijkt uit de eerste regionale telling van dakloosheid op de eilanden. Ibiza valt op: nergens anders slapen naar verhouding zoveel mensen op straat, in een tent of in een zelfgebouwd krot.
De telling werd gedaan in de nacht van 30 september door zo’n 404 vrijwilligers die samen met hulpverleners langs straten, stranden, industrieterreinen, braakliggende terreinen en parkeerplaatsen trokken. Ze telden daklozen in elf gemeenten met meer dan 20.000 inwoners op Mallorca, Menorca en Ibiza. Het initiatief voor het onderzoek kwam van het Sociaal Observatorium van de Balearen (OSIB), de universiteit UIB en het armoedenetwerk EAPN. Donderdag presenteerden zij de resultaten.
Dakloosheid op de Balearen verschilt per eiland
In totaal blijken volgens de tellers 3.152 mensen op straat in een onzekere woonsituatie te leven. De meeste van hen op Mallorca, met 2.495 mensen. Op Ibiza ging het om 479 mensen en op Menorca waren het er 178.
Dakloosheid ziet er per eiland anders uit. Op Mallorca sliep ongeveer de helft op straat en de andere helft in een voertuig, schuurtje of gebouw. Van de getelde daklozen op Menorca verbleef 84 procent in een voertuig of verlaten gebouw. Op Ibiza sliep 70 procent op straat, in een tent of in een krot.
Vorig jaar nog bleek uit een telling van noodwoningen op Ibiza van het Rode kruis, dat in de zomer ruim duizend mensen in krotten, caravans en tenten verspreid over 21 zones op het eiland leefden.
Het hebben van werk is geen garantie op een dak
Bijna de helft van alle getelde mensen (1.477) woont in een voertuig, schuurtje of verlaten gebouw. Nog eens 580 verbleven die nacht in een opvangcentrum voor daklozen.
Zeven op de tien mensen verloren hun woning terwijl ze al op de eilanden woonden. Gemiddeld deden ze dat toen al gedurende acht jaar. Coördinator Alfonso López concludeert daarom dat werken niet meer genoeg is om ook een woning te hebben.
De onderzoekers spraken die nacht met 346 mensen. Van hen heeft 45 procent een vorm van betaald werk. Dat percentage ligt boven de 55 procent bij wie in een voertuig, schuurtje of gebouw woont. Geld vormt voor 95 procent van de mensen die liever ergens anders zouden wonen het grootste obstakel daartoe.
Vrouwen voelen zich vaker onveilig
Een op de vier geïnterviewden is vrouw. Hoe beschutter de slaapplek, hoe groter hun aandeel. Onder de bewoners van voertuigen, is een op de drie een vrouw. Van de buitenslapers is slechts een op de zes vrouw. Van de vrouwen zegt 35 procent zich onveilig te voelen of geweld mee te maken op de plek waar ze slapen. Bij mannen is dat 21 procent.
Werkelijkheid is anders
De onderzoekers benadrukken dat de telling alleen mensen omvat die die nacht zichtbaar waren op de plekken waar de teams langsgingen. Ze rekenden niet de mensen mee die met veel mensen in een flat of kamer wonen, of een uitzetting boven het hoofd heeft hangen.Op 22 plekken troffen de teams bovendien gezinnen met kinderen aan.
Abril vindt dat de overheid tot nu toe te weinig doet tegen wat hij het grootste probleem van de eilanden noemt en roept op tot meer betrokkenheid. In een volgende fase willen de onderzoekers samen met de gemeentelijke sociale diensten beter in beeld brengen wie deze mensen precies zijn.