Else Beekman
Als sinds de jaren 90 kampt Spanje met vergrijzing en leegloop van afgelegen dorpen. Tijdens de jaren van economische groei was er in sommige provincies een lichte verbetering te zien, dankzij de vele immigranten, maar dat hield geen stand. Tussen 2008 en 2013 is het gemiddelde geboortecijfer gedaald van 1,4 naar 1,27 kind per vrouw, terwijl het percentage 65-plussers nagenoeg niet daalde.
Leegloop dorpen
Eerst liepen alleen verafgelegen dorpen leeg, maar inmiddels zijn ook de beter bereikbare de klos. Alleen vermogende buitenlanders zijn nog geïnteresseerd in de aankoop van één of meer huizen in dergelijke spookdorpen.
Krimpende provincies
De vijf provincies die hun inwonerstal het snelst zien teruglopen zijn Lugo, Ourense, Zamora, Teruel en Asturias. De bevolkingsdichtheid in deze noordelijke provincies benadert die van Lapland. Anders dan in Lapland zijn hier de ouderen sterk in de meerderheid, waardoor de Spaanse regio in feite ten dode is opgeschreven, aldus een hoogleraar archeologie. Ook Baskenland verliest inwoners, aldus dagblad El País.
Politiek luistert niet
Demografen vinden al jaren weinig gehoor bij de politiek. Socialistisch senator Antonio Arrufat ziet de ernst van de zaak wel in. ‘Zodra een dorp zijn school moet sluiten en geen kroeg meer heeft, ligt het in feite op de intensive care,’ aldus Arrufat, die tevens voorzitter is van een commissie die ontvolking onderzoekt.
Geboorte in Galicië
Zeker 85 procent van de gemeenten in Galicië verkeert in nood en ziet de gemiddelde leeftijd stijgen. De lokale pers pikte het signaal op en noemde onlangs een geboorte in het uitstervende dorp Teixeira ‘een groot wonder‘.
De Galicische regering heeft het Plan de Dinamización Geográfica opgesteld, met maatregelen die weinig voeten in de aarde hebben, zoals reclame op diverse media om mensen aan te zetten meer kinderen te krijgen.
Onrealistische oplossingen
Demografen voorspelden al in 2005 dat, om in 2050 evenveel Spaanse inwoners te hebben als in 2001, elke vrouw gemiddeld 7,5 kinderen zou moeten baren. Aangezien dat niet erg realistisch is, lijkt het erop dat een steeds groter gebied van Spanje net zo dunbevolkt zal worden als de Spaanse binnenlanden. Een andere oplossing die genoemd wordt is de selectieve immigratie van tienduizenden vrouwen.
Ranglijsten
Dit proces is in heel Spanje gaande, dus ook grote steden als Madrid zien hun bevolkingssamenstelling veranderen. Op de ranglijst van landen met inwoners die ouder zijn dan 65 jaar, staat Spanje op de derde plaats, na Japan en Zuid Korea. Binnen Europa is het geboortecijfer in Portugal het laagst (1,28 per vrouw) en staat Spanje op de twee-na-laatste plaats met 1,32. Bovenaan staan Ierland en Frankrijk, waar gemiddeld 2,1 kind per vrouw geboren wordt.