Else Beekman
Of beter gezegd, wat daarover niet bekend is, want de Spaanse regering lijkt in alle talen te zwijgen over het al dan niet openen van de grenzen of het nu gaat om de landsgrenzen of het vliegverkeer. Tot 15 mei zijn de grenzen zeker dicht en kunnen alleen Spanjaarden naar Spanje vliegen en mensen die resident zijn in Spanje en daar hun vaste woonadres hebben. Verder gelden er enkele uitzonderingen voor noodsituaties, transport van essentiële goederen, grenswerkers en diplomatiek personeel. Met de verlenging van de noodtoestand tot 24 mei heeft de regering in elk geval de juridische bevoegdheid om de grenzen gesloten te houden.
‘Geleidelijk en gecontroleerd’ open
Eerder ging het bericht rond dat de Spaanse overheid voorziet om in het ’tijdvak tussen 4 mei en oktober de buitengrenzen geleidelijk en gecontroleerd’ weer te willen openen. De regering zou hiermee de mogelijkheid openlaten om de data te wijzigen naar gelang de ontwikkeling van het coronavirus in het land. De toeristische sector in Spanje, goed voor 14 procent van het bbp, dringt echter aan op meer duidelijkheid. Veel bedrijven in de sector zullen een hoogseizoen zonder buitenlandse toeristen niet overleven.
De de-escalatie in vier fases
Veel zal de komende weken duidelijk worden. De regering heeft een de-escalatieplan opgesteld met het doel “Spanje te activeren, de gezondheid en het leven van de burgers te beschermen en het gezondheidssysteem veilig te houden”. Dat plan trad op maandag 4 mei in werking met alle regio’s – op een paar Canarische eilanden na die direct in fase 1 starten) in fase 0. In totaal zijn er vier fases: 0, 1, 2, 3 en 4. De autonome regio’s zijn ingedeeld in gezondheidsdistricten en per district zal de stap naar de volgende fase afhangen van de capaciteit van het gezondheidssysteem, de epidemiologische situatie, beschermingsmaatregelen in de openbare ruimte, mobiliteit en sociaal-economische gegevens.
Eind juni nieuwe normaliteit
De minimale duur van elke fase is twee weken. Dat betekent dat in het beste geval Spanje de periode van nieuwe normaliteit na acht weken is bereikt, eind juni dus. Vanaf die datum zullen de sociale en economische beperkingen ophouden, maar zullen de epidemiologische surveillance en vooral de hygiëne- en persoonlijke beschermingsmaatregelen doorgaan totdat er een vaccin is.
Verruiming algemene mobiliteit van Spanjaarden
Pas in fase drie wordt de algemene mobiliteit van Spanjaarden verruimd. Wat daarmee wordt bedoeld wordt in de officiële teksten van de overheid niet gespecificeerd. Het is dus ook niet duidelijk of Spanjaarden in deze fase bijvoorbeeld al naar hun tweede huis aan de kust mogen. Terwijl restaurants en hotels wel vanaf fase 1 al open mogen om gasten te ontvangen. Waar die dan vandaan moeten komen is de grote vraag.
Volgens deskundigen zou de Spaanse regering zonder noodtoestand geen wettelijke basis hebben om de bewegingsvrijheid van burgers te beperken, schrijft radiozender COPE. Woensdag werd de vierde verlenging van de noodtoestand goedgekeurd tot 24 mei. Daarmee zouden dezelfde beperkende maatregelen voor de grenzen ook tot 24 mei blijven gelden.
Europese Commissie en reizen
‘Het geven van reisadvies is een bevoegdheid van EU-landen zelf’, staat te lezen op de website van de Europese Commissie. De reisbeperkingen die binnen Europa tijdens de coronacrisis gelden, zijn dus op advies van de EC doorgevoerd, maar landen nemen zelf uiteindelijk de besluiten hierover. Het advies is ook dat iedereen kijkt op de website van de nationale overheid van het eigen land (meestal ministeries van Buitenlandse Zaken) of er een negatief reisadvies voor de geplande bestemming geldt.
De Europese Commissie heeft de lidstaten aanbevolen een inreisverbod in te stellen tot 15 mei voor niet-essentiële reizen vanuit landen buiten de EU. De EC zou op 13 mei met nieuwe aanbevelingen komen omtrent het reizen binnen Europa. Als dat niet gebeurt, gaat Spanje zelf in beraad over wat te doen. Frankrijk heeft het inreisverbod op eigen initiatief al verlengd tot 15 juni. Dat betekent dat mensen vanuit Nederland tot die tijd in elk geval niet via Frankrijk naar Spanje kunnen reizen.
Deze berichtgeving is zo nauwkeurig mogelijk en gebaseerd op de beschikbare officiële bronnen (Staatsblad, perscentrum regering, Europese Commissie). Echter: nieuws is in dit geval altijd onderhevig aan nadere specificering door de autoriteiten en eventuele aanpassingen in de regelgeving als gevolg van de ontwikkeling van de pandemie.