Else Beekman
Op zondag 26 juli om 19.00 uur verzamelen duizenden bewoners van Mallorca zich op de Plaça d’Espanya in Palma. De demonstratie, opgeroepen door het platform ‘Menys Turisme, Més Vida’ (‘Minder toerisme, meer leven’), draagt dit jaar de naam ‘Mallorca al límite’ (Mallorca aan de grens). Het is de derde grote manifestatie tegen massatoerisme die de groep in evenveel jaren organiseert. Al nemen overheden wel maatregelen, in de ogen van de bewoners zijn die bij lange na niet afdoende.
Voor journalist Neus Gil is de boodschap helder: Mallorca bereikte de grens van wat het toeristisch aankan al lang geleden. “De meeste beslissingen houden geen rekening met de bewoners”, zegt ze tegen Diario de Mallorca. Ze noemt de demonstratie een schreeuw tegen de massificatie en de gevolgen daarvan voor het dagelijks leven op het eiland. Mocht de manifestatie niets veranderen, dan sluit ze niet uit dat ze vaker de straat op moeten.
Wonen als grootste zorg
Opvallend in de gesprekken met deelnemers is dat vrijwel iedereen direct over de woningmarkt begint. Verpleegkundige Javi Martorell werkt in een ziekenhuis waar simpelweg geen vaste contracten meer worden afgesloten, terwijl grote hotelketens miljoenen verdienen. “Ik vind het triest dat mensen van hier nergens een woning kunnen kopen”, zegt hij.
Ook lerares Aina Maria Obrador, die al 32 jaar in de wijk El Molinar woont, ziet hoe haar buurt verandert van woonwijk in etalage voor toeristen. Traditionele huizen worden omgebouwd tot vakantieverhuur en staan vervolgens het grootste deel van het jaar leeg. “Het drama is dat er huizen zijn verbouwd waar mijn buren woonden, om er vakantieverhuur van te maken, en die staan nu vrijwel het hele jaar leeg”, vertelt ze.
“Het voelt alsof wij het probleem zijn”
Meerdere deelnemers geven aan zich niet gehoord te voelen door de lokale politiek. Journaliste Neus Pericas verwoordt het scherp: ze heeft het gevoel dat bewoners tegenwoordig worden behandeld als lastpost. “Ik weet niet wat er mis is met de relatie tussen de gemeente en de buurtorganisaties. Het voelt alsof wij, bewoners, lastig zijn”, zegt ze. “Ik stoor niet in mijn eigen stad.”
Ariadna Bacigalupe, onderwijzeres, is het beu dat Mallorca wordt behandeld als een pretpark waar economisch gewin voorrang krijgt boven het recht om waardig te leven.
Ook jongeren doen mee
Niet alleen volwassenen laten van zich horen. De zeventienjarige Neus Vidal gaat dit weekend voor de tweede keer op rij demonstreren. Haar motivatie is simpel: opkomen voor wat van hen is. Ze hoopt op een toekomst waarin de taal, het land en de gebruiken van de eilanden niet worden gereduceerd tot een verdienmodel waar slechts een handjevol mensen beter van wordt.
Groeiende beweging
De manifestatie van 26 juli is niet de eerste waarbij bewoners protesteren tegen de gevolgen van de massificatie van hun eiland. Sinds de eerste grote optocht enkele jaren geleden groeide ‘Menys Turisme, Més Vida’ uit tot een breed gedragen platform. Het krijgt steun van tientallen andere organisaties, vakbonden en milieugroepen. De kernboodschap blijft steeds hetzelfde: bewoners willen een ander toerismemodel, een met goed functionerende openbare diensten en waarbinnen locals nog betaalbaar kunnen wonen. Ze hebben genoeg van een economie die vooral draait om zoveel mogelijk bezoekers te trekken.
Wat doet de Balearische overheid al?
De Balearische regering wijst erop dat ze allerminst stilzit. Sinds 2022 geldt op de eilanden een moratorium op nieuwe toeristische verhuurvergunningen (ETV). Dat moet de instroom van nieuwe vakantiewoningen bevriezen totdat de situatie opnieuw wordt beoordeeld. In Palma is het inmiddels zelfs verboden om in meergezinswoningen nieuwe toeristische plaatsen te creëren. De gemeente riep de hele stad uit tot ‘zone waar vakantieverhuur niet is toegestaan’, met als argument: “woningen zijn om in te wonen”. Ook werden de opening van nieuwe hostels stilgelegd en de politiecontroles op de Playa de Palma opgeschroefd.
Tegen illegale vakantieverhuur is de regering deze zomer bovendien harder gaan optreden: sinds begin juli kunnen boetes tot 5.000 euro per dag worden opgelegd aan wie zonder vergunning verhuurt. Harnekkige overtreders kunne bovendien bij justitie worden gemeld. Vicepresident Antònia Estarellas noemt de illegale verhuur “oneerlijke concurrentie die ook de toegang tot wonen aantast”.
Ook op het water handhaven de autoriteiten: alleen al in 2025 openden ze 162 dossiers geopend tegen illegale bootverhuur, goed voor ruim 470.000 euro aan boetes. Vanuit het Govern klinkt de boodschap dat de Balearen “de grens al heeft bereikt” en dat het beleid van de afgelopen maanden daar direct op inspeelt.Al blijft de vraag of dat voor de demonstranten van 26 juli genoeg is. Voor veel deelnemers is één ding zeker: als er niets verandert, staan ze volgend jaar weer op het plein.