Else Beekman
De eerste weersverwachting voor de zonsverduistering in Spanje is binnen. In het grootste deel van het land lijkt het woensdag 12 augustus helder genoeg om het bijzondere natuurverschijnsel te zien. Toch zijn er ook regio’s waar bewolking het zicht kan belemmeren. Bovendien waarschuwt de Spaanse weerdienst voor hitte en groot natuurbrandgevaar.
In het kort
-
- In het grootste deel van Spanje verwacht AEMET weinig bewolking.
- Langs de noordkust en delen van de zuidoostelijke kust kan het bewolkt zijn.
- In Oost-Spanje kunnen in de middag stapelwolken ontstaan.
- De temperatuur kan in het binnenland boven 35 graden uitkomen.
- Het natuurbrandgevaar is in grote delen van Spanje zeer hoog tot extreem.
- AEMET past de verwachting tot en met woensdag dagelijks aan.
De Spaanse weerdienst AEMET publiceerde vrijdagmiddag zijn eerste speciale weersverwachting voor de totale zonsverduistering. Het voorlopige beeld is gunstig. In het grootste deel van Spanje verwacht de weerdienst stabiel weer en een vrijwel heldere hemel.
Vooral in het binnenland en delen van de oostelijke kust lijken de omstandigheden goed. De precieze situatie kan de komende dagen echter nog veranderen. AEMET werkt de speciale weersverwachting voor de eclips daarom iedere dag bij.
De zonsverduistering vindt plaats op woensdag 12 augustus. Het gedeeltelijke begin is rond 19:30 uur Spaanse tijd. De piek valt rond 20:30 uur en rond 21:00 uur is het verschijnsel voorbij. Gedurende de hele tijd staat de zon al laag boven de horizon. Een wolkenveld op enige afstand ten westen van een observatieplaats kan het zicht daardoor alsnog blokkeren.
Hier kunnen wolken roet in het eten gooien
De grootste kans op lage bewolking bestaat volgens AEMET langs de Cantabrische kust. Dat betreft delen van Galicië, Asturias, Cantabrië en Baskenland. Ook aan de Galicische kust blijft de verwachting onzeker.
Aan de zuidkust kan bewolking ontstaan boven de Zee van Alborán. Dat kan gevolgen hebben voor het zicht vanaf de kust van Málaga, Granada en Almería. In deze provincies is de eclips niet totaal, maar wel als een zeer diepe gedeeltelijke zonsverduistering te zien.
In berggebieden kunnen tijdens de middag nieuwe wolken ontstaan. Dat geldt onder meer voor de Pyreneeën, het Iberisch Randgebergte en de berggebieden van Oost-Andalusië. Plaatselijk kan daar zelfs een korte bui of onweersbui vallen.
De oostelijke helft van Spanje krijgt mogelijk ook te maken met hoge bewolking vanuit Noord-Afrika. Dunne, hoge wolken hoeven de verduistering niet volledig aan het zicht te onttrekken. Lage en middelhoge bewolking vormt een groter probleem.
Goede vooruitzichten voor grote delen van Spanje
Buiten de genoemde gebieden verwacht AEMET voorlopig overwegend heldere luchten. Dat is gunstig voor plaatsen in het binnenland en voor delen van Catalonië, Aragón en de regio Valencia.
Juist door die regio’s loopt een deel van de zone waar de zon volledig achter de maan verdwijnt. Het Instituto Geográfico Nacional geeft aan dat de totaliteitszone Spanje van west naar oost doorkruist. Onder meer A Coruña, Oviedo, León, Bilbao, Zaragoza, Valencia en Palma liggen in of bij deze zone.
In het zuiden van Spanje wordt de zon niet helemaal afgedekt. Toch zal ook daar een groot deel van de zon verdwijnen. Het wordt daardoor tijdelijk merkbaar donkerder en het licht krijgt een ongewoon karakter.
Op de Canarische Eilanden verwacht AEMET lage bewolking aan de noordzijde van de eilanden met veel reliëf. Elders op de eilanden lijkt de hemel overwegend helder. De eclips is daar gedeeltelijk zichtbaar.
De zon staat zeer laag
De eclips begint in Spanje aan het begin van de avond. De exacte tijden verschillen per plaats. In A Coruña begint het verschijnsel rond 19.31 uur en wordt het maximum rond 20.28 uur bereikt. De totale fase duurt daar volgens het IGN ongeveer 76 seconden.
In Burgos duurt de totaliteit naar verwachting ongeveer 104 seconden. In Palma bereikt de eclips rond 20.32 uur zijn maximum. De zon staat daar dan nog maar ongeveer twee graden boven de horizon.
Een open uitzicht richting het westen is daarom onmisbaar. Een gebouw, heuvel, bergkam of rij bomen kan het zicht volledig wegnemen. Het is verstandig om een beoogde observatieplek vooraf op ongeveer hetzelfde tijdstip te bezoeken.
Zeer warm tijdens de eclips
De eclips valt samen met een nieuwe periode van hoge temperaturen. In grote delen van het Spaanse binnenland kan het woensdag warmer worden dan 35 graden. In het dal van de Guadalquivir kan de temperatuur zelfs boven 40 graden uitkomen.
Rond het tijdstip van de eclips zal het volgens AEMET doorgaans twee tot vijf graden koeler zijn dan tijdens het warmste moment van de dag. Toch kan het op drukke observatieplaatsen nog zeer warm zijn.
Neem daarom voldoende water mee. Zoek waar mogelijk schaduw totdat de eclips begint en houd rekening met kinderen, ouderen en huisdieren. Wie naar een afgelegen gebied reist, doet er goed aan ook de bereikbaarheid en parkeermogelijkheden vooraf te controleren.
Groot tot extreem risico op bosbranden
De combinatie van hitte, droge begroeiing en grote groepen mensen in natuurgebieden baart de autoriteiten zorgen. AEMET verwacht op 12 augustus in het grootste deel van het Spaanse vasteland en op de Balearen een zeer hoog tot extreem natuurbrandgevaar.
In delen van Galicië, het Cantabrische gebied, Murcia en Andalusië ligt het verwachte risico lager. Dat betekent niet dat daar geen brandgevaar bestaat.
AEMET vraagt iedereen om tussen 10 en 16 augustus extra voorzichtig te zijn in bossen, berggebieden en andere natuurgebieden. Open vuur, barbecues, branders en achteloos weggegooide sigaretten kunnen onder deze omstandigheden grote gevolgen hebben.
Ook parkeren op droge begroeiing kan riskant zijn. Een hete uitlaat of katalysator kan droog gras in brand zetten. Volg altijd de aanwijzingen van gemeenten, politie, natuurbeheerders en regionale hulpdiensten.
Alleen kijken met goede bescherming
Rechtstreeks naar de zon kijken kan blijvende oogschade veroorzaken. Dat geldt ook wanneer een groot deel van de zon al achter de maan is verdwenen.
Een gewone zonnebril biedt geen bescherming. Gebruik uitsluitend een onbeschadigde eclipsbril die voldoet aan de norm ISO 12312-2. Kijk ook niet door een verrekijker, telescoop of cameralens zonder een speciaal zonnefilter aan de voorzijde van het instrument. Lees hier ons artikel over waar je in Spanje een eclipsbril kunt kopen of gratis krijgen.
Tijdens de korte totale fase mag de beschermingsbril alleen af op plaatsen waar de zon volledig door de maan wordt bedekt. Zodra het eerste zonlicht terugkeert, moet de bril direct weer op. Buiten de totaliteitszone blijft oogbescherming gedurende de hele eclips noodzakelijk.
Wie woensdag op pad gaat, kan het beste vlak voor vertrek nog één keer de actuele verwachting van AEMET en de informatie van de eigen gemeente controleren. Bij deze eclips kunnen een paar wolken en een onbelemmerd uitzicht richting het westen uiteindelijk het verschil maken.