Else Beekman
Een simpele voetbalcolumn groeide dit weekend uit tot een heus diplomatiek incident. Oud-premier Mariano Rajoy schreef zaterdag in de Spaanse krant El Debate over de Franse ploeg, de tegenstander van Spanje in de halve finale van het WK. Zijn conclusie: Frankrijk speelt op een heel hoog niveau, “maar dan wel zonder Fransen.” Die ene zin leidde tot felle kritiek uit Parijs, en inmiddels ook uit Madrid zelf.
Wat schreef Rajoy precies?
Rajoy schrijft al jaren speelse columns over de prestaties van de Spaanse ploeg op grote toernooien, doorspekt met politieke steken onder water. Ditmaal ging het mis bij zijn analyse van de Franse tegenstander. Frankrijk beschikt volgens hem over “een selectie van heel hoog niveau” waaraan Rajoy toevoegde: “maar dan wel zonder Fransen.”
Met die woorden doelde de oud-premier op de etnische diversiteit binnen de Franse selectie. Van de 26 geselecteerde spelers van bondscoach Didier Deschamps zijn er in werkelijkheid maar drie niet in Frankrijk geboren: Michael Olise (Engeland), Marcus Thuram (Italië) en Brice Samba (Congo). De rest is gewoon Frans van geboorte.
Woede in Parijs
In Frankrijk vielen de woorden compleet verkeerd. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez, zelf van Spaanse afkomst, noemde de uitspraken op de Franse zender BFMTV “volstrekt onacceptabel.” Hij benadrukte dat Frankrijk een land van diversiteit is waarin iedereen zijn plek kan vinden.
Ook andere Franse bewindslieden reageerden fel. Minderhedenminister Aurore Bergé sprak van “herhaalde racistische uitglijders” die moeten stoppen. Overzeese-gebieden-minister Naïma Moutchou ging nog een stap verder en riep de Franse voetbalbond op om juridische stappen te overwegen tegen Rajoy.
De Franse ambassade in Madrid reageerde met een droge feitencheck op sociale media: van de 26 geselecteerde spelers zijn er 23 in Frankrijk geboren, en ook de drie overige spelers hebben de Franse nationaliteit.
Ook Spaanse regering haalt uit
De rel bleef niet beperkt tot Frankrijk. Minister van Transport Óscar Puente was een van de eersten die reageerde, en deed dat bepaald niet zachtzinnig: hij noemde Rajoy een “corrupte postfranquistische domoor” en stelde dat de oud-premier nooit werkelijk gematigd is geweest.
Premier Pedro Sánchez reageerde zondag zelf op X, vlak voor de aftrap van het duel Spanje-Frankrijk. Volgens Sánchez meten sommigen nationale verbondenheid nog altijd af aan achternaam, geboorteplaats of huidskleur, terwijl anderen dat juist doen aan iemands binding met en inzet voor een land. Hij sloot af met een boodschap gericht aan zowel de wedstrijd als de rel: moge de beste ploeg winnen, en het racisme verliezen.
Hay quien todavía mide la pertenencia por el apellido, el lugar de nacimiento o el color de piel.
Otros la medimos por el arraigo a un país y la voluntad de contribuir a él. Jugando al fútbol. Cuidando a nuestros mayores. O abriendo negocios.
España es de quien la ama y la…
— Pedro Sánchez (@sanchezcastejon) July 12, 2026
Ook minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares liet van zich horen en noemde de uitspraken “kwetsend en gevaarlijk.”
Rajoy reageert: “Ik ga me niet verlagen tot dat niveau”
Inmiddels heeft Rajoy wél gereageerd, in een gesprek met de Spaanse krant El Mundo. Zijn reactie op de beschuldigingen van racisme: “Ik ga me niet verlagen tot het niveau van bepaalde leden van de Spaanse regering.” Mensen uit zijn omgeving laten aan de krant weten dat Rajoy geen kwade bedoelingen had met zijn column. Hij ziet de kwestie als een “bijzaak” die is uitvergroot door de heftige reacties aan beide kanten van de Pyreneeën.
Rajoy zelf lijkt dus vooral de reactie van eigen regeringsleden als de kern van de ophef te beschouwen, meer nog dan de kritiek vanuit Frankrijk. Het is niet de eerste keer dat een uitspraak over de multiculturele samenstelling van de Franse ploeg tot felle kritiek leidt: vergelijkbare discussies laaiden ook op na de Franse wereldtitel van 1998, en recent nog na racistische opmerkingen van een Paraguayaanse senator over dezelfde Franse ster Kylian Mbappé.
Dinsdag staat de return op het veld gepland: dan spelen Spanje en Frankrijk elkaar in de halve finale van het WK om 21 uur Spaanse tijd.