Judith Goeree
Spanje heeft in 2025 opnieuw zijn begrotingsdoelen gehaald en zelfs overtroffen. Het begrotingstekort, het verschil tussen wat de overheid uitgeeft en wat zij ontvangt, kwam uit op 2,2% van het bruto binnenlands product (bbp).
In het kort
- Het Spaanse begrotingstekort kwam in 2025 uit op 2,2% van het bbp, het laagste niveau sinds 2007.
- Daarmee blijft Spanje onder de 2,5% die met de Europese Commissie was afgesproken.
- Recordbelastinginkomsten door economische groei, hogere lonen en bedrijfswinsten speelden een grote rol.
- Werknemers en bedrijven betaalden samen ongeveer 20 miljard euro meer belasting dan in 2024.
- De komende jaren moet Spanje volgens nieuwe EU-regels ook zijn staatsschuld verder terugdringen.
Tekort lager dan afgesproken met Brussel
Het Spaanse begrotingstekort ligt onder de 2,5% die met de Europese Commissie was afgesproken. In euro’s gaat het om een tekort van 36,8 miljard, bijna 9 miljard minder dan een jaar eerder. Zelfs wanneer de extra kosten van de zware regenstorm (dana) die in oktober 2024 tot een grote overstromingsramp in de regio Valencia leidde worden meegerekend, blijft het begrotingstekort onder de Europese grens van 3% van het bbp.
Bij deze uitzonderlijk zware regenval kwamen meer dan tweehonderd mensen om het leven en ontstond grote schade aan woningen, infrastructuur en bedrijven.
Snelle verbetering na de coronapandemie
Tijdens de coronacrisis liepen de Spaanse overheidsfinanciën sterk uit de pas. In 2020 steeg het begrotingstekort tot bijna 10% van het bbp, doordat de overheid miljarden uitgaf om banen, bedrijven en huishoudens te beschermen.
Sindsdien is het tekort snel gedaald. De belangrijkste reden is de sterke economische groei. Spanje behoort al twee jaar tot de snelst groeiende economieën van de ontwikkelde wereld.
Ook internationaal krijgt de Spaanse economie positieve aandacht. Zo noemde Larry Fink, topman van vermogensbeheerder BlackRock, Spanje onlangs in een interview met El País zelfs “een hoop voor Europa”, onder meer vanwege de economische groei, sterke banken en investeringen in infrastructuur.
Een sterke arbeidsmarkt, hogere investeringen en een hoog consumentenvertrouwen zorgden voor een duidelijke toename van de economische activiteit. Daardoor namen ook de inkomsten van de staat toe.
Recordopbrengsten uit belastingen
De belastinginkomsten van de Spaanse staat bereikten in 2025 een recordniveau van 325 miljard euro, een stijging van 10,4% ten opzichte van een jaar eerder.
Vooral twee belastingen droegen bij aan de groei:
- Inkomstenbelasting (IRPF): 142,5 miljard euro, een stijging van 10,1%
- Vennootschapsbelasting: 42,3 miljard euro, een stijging van 8,1%
Samen brachten deze twee belastingen ongeveer 20 miljard euro meer op dan in 2024.
Volgens het ministerie van Financiën komt de stijging vooral door meer werkgelegenheid, hogere lonen en betere bedrijfsresultaten. Ook inflatie speelt een rol, maar volgens de regering verklaart die slechts een klein deel van de extra belastinginkomsten.
Ook btw-opbrengsten stijgen
Naast de directe belastingen namen ook de indirecte belastingen toe. De inkomsten uit btw (IVA) stegen met bijna 10% tot 99,5 miljard euro.
Dat komt onder meer doordat consumenten meer bleven uitgeven. Daarnaast werden enkele tijdelijke belastingverlagingen, die tijdens de inflatiecrisis waren ingevoerd, weer teruggedraaid.
Ook specifieke maatregelen droegen bij aan extra inkomsten. Zo leverde een tijdelijke belasting op banken, een extra heffing op rente-inkomsten en commissies van grote financiële instellingen, meer dan 1,4 miljard euro op voor de staatskas.
De verbetering van de overheidsfinanciën verschilt echter per bestuurslaag.
Verschillen tussen rijk, regio’s en gemeenten
Binnen de Spaanse overheid zijn de financiële resultaten niet overal hetzelfde.
- Rijksoverheid: grootste verbetering; het tekort daalde van 2,6% naar 1,9% van het bbp
- Sociale zekerheid: tekort daalde van 0,5% naar 0,3%
- Autonome regio’s: lichte verslechtering van de begroting
- Gemeenten: bleven een klein overschot houden
Vooral regio’s die al langer klagen over onderfinanciering, zoals Murcia en de regio Valencia, zagen hun tekorten oplopen.
EU houdt begrotingen weer strenger in de gaten
Sinds 2024 gelden in de Europese Unie opnieuw strengere begrotingsregels, nadat die tijdens de pandemie tijdelijk waren opgeschort. Lidstaten moeten hun begrotingstekort onder de 3% van het bbp houden en hun staatsschuld geleidelijk verlagen.
Spanje voldoet momenteel aan die norm. De regering heeft bovendien beloofd de staatsschuld terug te brengen naar ongeveer 90% van het bbp in 2031. Eind 2025 bedroeg de schuld nog ruim 100% van het bbp, volgens cijfers van de Banco de España.
Economische experts waarschuwen wel dat toekomstige steunmaatregelen of economische tegenwind het begrotingspad onder druk kunnen zetten.
Wat zeggen deze cijfers over de Spaanse economie?
Voor inwoners, ondernemers en emigranten in Spanje betekent het lagere begrotingstekort dat de overheidsfinanciën voorlopig stabiel blijven. Dat verkleint de kans op snelle bezuinigingen of belastingverhogingen. Tegelijk benadrukken economen dat een deel van de hogere belastinginkomsten samenhangt met economische groei en inflatie. Als de economie vertraagt, kan de druk op de begroting weer toenemen.