Else Beekman
Twee Canadese journalisten schreven geschiedenis in een gezellige grotachtige bar in de wijk El Capistrano in Nerja (Málaga). In 1980 werd precies hier, aan de Costa del Sol, geschiedenis geschreven. Al scrabbelend, pratend en drinkend ontstond het idee voor een quizspel vol algemene kennis met duizenden vragen op briefjes. De kroegeigenaar stapte in met 1.000 dollar en werd er uiteindelijk miljonair mee. Dit is het verrassende Spaanse verhaal achter Trivial Pursuit, onder Nederlandstaligen bekend als Triviant.
Wie een biertje drinkt in The Cave zit op een stukje spelletjesgeschiedenis, want doet dat op de plek waar de basis werd gelegd voor Trivial Pursuit, een van de best verkochte bordspellen aller tijden.
Het begon eigenlijk in Montreal, Canada. Op 15 december 1979 kwamen de sportjournalisten Chris Haney en Scott Abbott bij elkaar voor een potje Scrabble, maar ontdekten dat er stukjes van het spel ontbraken. In plaats van te improviseren, besloten ze zelf een spel te bedenken. Zo kwamen ze op het idee dat uiteindelijk uitgroeide tot het beroemde Triviant.
Om hun plan echt uit te werken, hadden ze rust en tijd nodig. Die vonden ze in Nerja. Daar had de familie van Haney al een huis in de urbanisatie El Capistrano. De twee streken daar neer voor de winter van 1980 en gingen aan de slag: tot wel zestien uur per dag bedachten ze vragen voor hun spel, dat ze in eerste instantie “Six Thousand Questions” noemden, verwijzend naar het aantal vragen dat ze uiteindelijk verzamelden.
Ontspannen in The Cave
Tussen het harde werken door zochten Haney en Abbott ook ontspanning, en die vonden ze in The Cave, de sfeervolle bar met stenen muren in El Capistrano. Onder het genot van een paar Cruzcampo’s of San Miguels vertelden ze aan iedereen die het horen wilde over hun spel. Ook de chiringuito Ayo op het strand van Burriana, bekend om zijn paella op houtvuur, was een vaste stek van het duo.
De meeste dorpsgenoten zagen het project niet zo zitten en lachten de twee Canadezen een beetje weg. Op één man na: Phil Donnason (in sommige bronnen gespeld als Donneson), de uitbater van The Cave en zelf ook Canadees, maar geboren in Zuid-Afrika. Hij besloot 1.000 Canadese dollar te investeren in het schijnbaar kansloze plan. Volgens latere interviews met Donnason, die in 2010 overleed, had hij er gewoon een goed gevoel bij.
Van bar in Nerja naar wereldwijd fenomeen
Die gok pakte goed uit. Trivial Pursuit werd in 1982 officieel gepresenteerd op de internationale speelgoedbeurs van New York. Wel was de start moeizaam: de eerste jaren maakte het bedrijf zelfs verlies. Pas vanaf 1983 en 1984 ging het, mede dankzij mond-tot-mondreclame, heel hard en werd het spel op een gegeven moment uitgeroepen tot een van de grootste fenomenen in de geschiedenis van bordspellen. Alleen al in de Verenigde Staten gingen er in 1984 zo’n twintig miljoen exemplaren over de toonbank.
Toen Donnason er allang geen rekening meer mee hield, ging op een dag de telefoon in The Cave. Hij kreeg Chris Haney aan de lijn, niet om geld te vragen, maar om een cheque te sturen. Zijn investering van 1.000 dollar had zich inmiddels vele malen terugverdiend.
Inmiddels is Trivial Pursuit wereldwijd tientallen miljoenen keren verkocht, vertaald in tientallen talen en verkrijgbaar in tientallen landen, met naar schatting meer dan een miljard dollar aan opbrengsten voor de bedenkers. De precieze cijfers over verkochte exemplaren en het aantal talen en landen lopen in verschillende bronnen wat uiteen, maar dat het om een van de grootste bordspelsuccessen ooit gaat, staat buiten kijf.
Een leuk extraatje: de vorm van de taartpuntjes
Een hardnekkig, maar nooit officieel bevestigd verhaal wil dat de vorm van de bekende “taartpuntjes” van Trivial Pursuit geïnspireerd is op het ronde uitkijkpunt van het Balcón de Europa in Nerja, van waaruit je uitkijkt over de Middellandse Zee. Bewezen is dat niet, maar het voegt wel extra charme toe aan dit verhaal.
The Cave bestaat trouwens nog steeds. Tegenwoordig wordt de bar gerund door Aaron, een Brit die het verhaal van Haney, Abbott en Donnason graag levend houdt. Dus mocht je ooit weer twijfelen bij een lastige Trivial Pursuit-vraag: het antwoord ligt, hoe toepasselijk, misschien wel gewoon in Nerja.