Else Beekman
Inmiddels zijn 700 seizoenwerkers besmet met het coronavirus. De woordvoerder van het Spaans coördinatiecentrum voor gezondheidswaarschuwingen, María José Sierra, liet weten dat er inmiddels 34 besmettingshaarden onder seizoenplukkers actief zijn. Veel van alle besmettingen in de recent het meest zwaar getroffen regio’s Lleida en Aragón zijn terug te leiden tot deze haarden. Op landelijk niveau is het aantal besmettingsgevallen dat gerelateerd is aan de haarden onder de seizoenwerkers vrijwel net zo hoog als gevallen die gerelateerd zijn aan haarden die ontstaan zijn bij feesten en familiebijeenkomsten. Dat blijkt uit gegevens van het ministerie van Volksgezondheid.
Idelaele omstandgheden voor coronavirus
Volgens minister Luis Planas van Landbouw zijn er jaarlijks 100 tot 150 duizend seizoenwerkers nodig in Spanje. Alleen al in de provincie Lleida waren afgelopen juni 30 duizend mensen werkzaam als seizoenplukker. In de meeste gevallen werken deze mensen onder zware omstandigheden, vaak 12 uur per dag. Daarbij leveren de woonomstandigheden en het vervoer tussen de woning en werklocatie zeer grote risico’s op. Veel mensen wonen samen in kleine ruimtes waardoor het coronavirus hier vrij spel heeft. In Albalate de Cinca (Aragón) bijvoorbeeld, ontstond een besmettingshaard waarbij 28 mensen besmet raakten die samen in een magazijn woonden dat voor een woning moest doorgaan.
Ombudsman wil snelle actie voor betere omstandigheden
De Spaanse ombudsman heeft alle regionale overheden, landbouworganisaties en -werkgevers verzocht om snel met een oplossing te komen die tegemoetkomt aan de arbeidsrechten en waardige leefomstandigheden van seizoenwerkers en die een einde maakt aan het onwaardige bestaan dat ze nu leiden. Volgens de staatssecretaris van Sociale Zekerheid komt het grootste deel van deze werknemers uit Roemenië of Marokko.
Overheid heeft geen concreet plan
Ondanks dat het probleem wel wordt gesignaleerd, is de Spaanse overheid tot dusver nog niet met een concreet plan gekomen om de besmettingshaarden onder seizoenwerkers onder controle te krijgen. In het actieplan dat het ministerie van Volksgezondheid afgelopen week met de verschillende autonome regio’s overeenkwam, wordt op geen enkel punt aandacht besteed aan de seizoenwerkers, maar stelt alleen dat er voldoende ruimte gegarandeerd moet zijn om besmette arbeiders te kunnen isoleren, als dat in de woning niet het geval is.
Voorzitter van de Spaanse Vereniging voor Epidemiologie Pere Godoy pleit met het oog op ieders veiligheid op een tijdelijke reductie van de groente- en fruitoogst waardoor er minder seizoenarbeiders aan het werk hoeven. Dat heeft uiteraard gevolgen voor de inkomsten, maar die gevolgen zullen alleen maar groter zijn als de landbouwbedrijven straks helemaal moeten sluiten. Dat vindt ook Manuel Franco, volksgezondheiddeskundige van de Universiteit van Alcalá, die daarbij benadrukt dat de slechte leefomstandigheden van seizoenwerkers al jarenlang een feit is en ook al jarenlang bekend is bij de autoriteiten. Zij zijn in de eerste plaats verantwoordelijk voor de maatregelen die genomen moeten worden om deze omstandigheden te veranderen en de gezondheidsrisico’s te minimaliseren.