Else Beekman
Twee jonge boeren uit Valencia hebben besloten het platteland op hun eigen manier toekomst te geven. Dat leverde ze een finaleplaats op bij de twaalfde editie van de nationale Jonge Boer-prijs van landbouworganisatie ASAJA. De prijsuitreiking werd gehouden op de beurs ExpoAgriTech in Málaga. De ene boer helpt met behulp van wetenschap na de DANA zijn wijngaard weer op de been. De ander is herder en houdt met zijn schapen de bergen schoon om bosbranden te voorkomen.
De projecten van Ricardo García Gómez uit Utiel en Francisco Miguel Soler Ródenas uit Ayora zijn heel anders van aard, maar ze delen wel één idee: ze maken gebruik van wat de streek zelf te bieden heeft en bouwen daarmee aan een landbouw die weerbaarder is.
Wijngaard onder modder na DANA
De wijngaard van het familiebedrijf van Ricardo García in de wijnstreek Utiel-Requena in het binnenland van de provincie Valencia werd zo goed als verwoest door de DANA van oktober 2024. Met zijn broer en ouders werkte Ricardo maandenlang aan het herstel. Ze maakten toegangswegen en loodsen vrij van modder. Tractoren en de druivenoogstmachine moesten worden opgeknapt en tussen de wijnstokken lagen rietstengels, plastic en tonnen modder. Voordat er weer gewerkt kon worden, moest dat allemaal weg.
Bodemonderzoek in plaats van gokken
Ricardo is landbouwingenieur en gebruikte zijn studiekennis voor het herstel van zijn eigen bedrijf. Om te besluiten wat er met de wijnstokken moest gebeuren, voerde hij nauwkeurig bodemonderzoek uit. De zoutmetingen toonden vervolgens dat bepaalde correcties niet nodig waren. Zo voorkwam hij hoge uitgaven aan dure middelen. Verder kon hij op basis van wat hij vondt ook beter plannen hoeveel organisch materiaal de grond terug moest krijgen om de wortels weer te voeden en te voorzien van lucht.
Op plekken waar oude wijnstokken waren weggespoeld of verstikt door het water, plantte hij op basis van die uitkomsten nieuwe wijnstokken. Hij maakte daarbij een bewuste keuze voor de Bobal, een inheemse druif. Verder verving Ricardo het volledig verwoeste irrigatiesysteem door eentje dat op zonnepanelen draait om de kosten te drukken en het milieu een beetje te ontzien.
Hij deelt zijn analyses met buren en coöperaties in de streek, zodat andere getroffen wijnboeren er ook hun voordeel mee kunnen doen.
Schapen tegen bosbranden in Ayora
In Ayora, verderop in het Valenciaanse binnenland, kiest Francisco Miguel Soler de weg van de ouderwetse rondtrekkende veehouderij. Hij leerde het vak van zijn opa en zijn vader en nam het bedrijf in 2012 over. Hij wil laten zien dat veehouderij meer oplevert dan alleen voedsel.
Elke dag trekt zijn kudde door bergen, langs droge rivierbeddingen en door lastig bereikbare gebieden. De dieren houden daar de begroeiing kort, zodat er minder brandbaar materiaal blijft liggen, en bosbranden zich minder snel kunnen verspreiden. De mest en urine van de schapen voeden de bodem op een natuurlijke manier. Door verder te trekken, verspreiden ze zaden, waardoor planten op verschillende plekken weer kunnen aanslaan.
Samenwerken met boeren en zonneparken
Soler werkt ook nauw samen met akkerbouwers en zijn schapen grazen bijvoorbeeld op de velden na de oogst en houden zo hun percelen schoon. Ze grazen bovendien op zonneparken. Een voordeel voor zowel de herder als de grondeigenaren. Zo trok hij drie jaar op rij met zijn kudde over lange afstand naar andere graasgebieden. Ook het schaapscheren hoort daarbij.
De hoofdprijs ging naar Tenerife
De nationale prijs ging naar Marisol Casimiro González uit Tenerife. Zij runt als derde generatie de biologische boerderij Finca Ecológica Mar y Sol en vertegenwoordigt Spanje op het Europese congres voor jonge boeren. De prijs voor het beste digitale project ging naar Carlos del Amo García uit Valladolid, die voor energie-efficiëntie naar Juan Eraso Zabalegui uit Navarra. Ook andere regio’s leverden finalisten, zoals Raúl García Vidal uit Alicante die groenten en fruit teelt en verkoopt en ook diensten aan andere boeren levert.