Ana Viladomiu is zeventig jaar en woont al bijna veertig jaar in Casa Milà, het beroemde woongebouw dat Antoni Gaudí ontwierp aan de Passeig de Gràcia in Barcelona. Het is bijzonder, want Casa Milà is het enige woongebouw van Gaudí dat nog bewoond wordt. Dit jaar staat Gaudí extra in de schijnwerpers, omdat Barcelona het Gaudí‑jaar viert ter gelegenheid van de honderdste sterfdag van de architect.

Voor Ana is het haar thuis, maar voor duizenden bezoekers per dag is het een wereldberoemd monument. Dat maakt haar dagelijks leven anders dan dat van de meeste Barcelonezen. Ze vertelt aan de Spaanse krant HuffPost dat ze niet zomaar even de vuilnis kan wegbrengen in haar pyjama. Voor de deur staan altijd mensen die foto’s maken. Soms vragen ze zelfs of zij “de vrouw van boven” is, alsof ze een personage uit het huis is. Ze vindt het soms ongemakkelijk, maar ze weet ook dat het een voorrecht is om in zo’n bijzonder gebouw te wonen. Het gebouw staat ook bekend als La Pedrera – de steengroeve. Deze bijnaam gaven de inwoners van Barcelona, vanwege de ruwe, golvende natuurstenen gevel die doet denken aan een rotswand of steengroeve.

Een huis met geschiedenis én een gewoon dagelijks leven

Casa Milà is sinds 1984 UNESCO‑werelderfgoed. Dat betekent dat het gebouw beschermd is en dat er veel aandacht is voor behoud en restauratie. Maar voor Ana is het vooral haar woning. Ze heeft er liefdes, ruzies, werk en stilte meegemaakt. Ze kent elke hoek, elke geluidstrilling en elke verandering in het licht. Terwijl bezoekers omhoogkijken naar de golvende gevel, zet zij gewoon koffie in haar keuken.

Toch brengt het wonen in een monument ook beperkingen met zich mee. Ze moet rekening houden met bezoekersstromen, met onderhoud en met de constante aanwezigheid van camera’s. Maar ze benadrukt dat ze zich thuis voelt en dat ze het leven in La Pedrera nooit zou willen ruilen voor een anonieme flat.

Een heel gunstig huurcontract

Ana betaalt een huurprijs die ver onder het huidige niveau van de gespannen Barcelonese woningmarkt ligt. Dat komt doordat ze een contract van renta antigua heeft. Dat type contract houdt de huur vrijwel gelijk tot het overlijden van de huurder. Pas daarna gaat het beheer volledig terug naar de stichting die het gebouw sinds 2013 beheert. Voor Ana betekent dit dat ze in Casa Milà kan blijven wonen zolang zij leeft.

Gaudi-jaar

Het Año Gaudí, het herdenkingsjaar van de honderdste sterfdag van de beroemde architect, zorgt voor extra aandacht voor al zijn gebouwen. Daardoor komen er nóg meer bezoekers langs Casa Milà. Voor Ana betekent dit dat haar huis dit jaar meer dan ooit in de schijnwerpers staat. Terwijl Barcelona nieuwe activiteiten, rondleidingen en avondbelevingen organiseert om Gaudí’s werk te vieren, leeft zij midden in dat erfgoed.

Haar verhaal laat zien dat Gaudí’s nalatenschap niet alleen bestaat uit stenen, vormen en toeristische routes. Het gaat ook over mensen die in die gebouwen wonen en leven. Ana is een stille getuige van hoe een monument verandert door tijd, aandacht en toerisme. Voor Ana is Casa Milà geen museum, maar een plek die ademt, leeft en verandert. Terwijl Barcelona dit jaar Gaudí eert met nieuwe ervaringen en evenementen, laat haar verhaal zien dat erfgoed ook een thuis kan zijn. Een plek waar je leeft tussen de geschiedenis, maar waar je ook gewoon de vuilnis buiten moet zetten – liefst niet in pyjama.

Paus zet eerste stap naar zaligverklaring Gaudi