Else Beekman
Spanje staat bekend om zijn zon, stranden en steden vol cultuur, maar ook natuurliefhebbers kunnen hun hart ophalen in het zeer gevarieerde land. Bij de mooiste natuurfenomenen in Spanje horen zeker de vele watervallen. Van brede waterstromen die neerstorten in diepe kloven tot massa’s water die direct in zee uitkomen: de verscheidenheid is groot.
Door heel Spanje zijn ze te vinden. Het zijn echter niet per se de hoogste die ook het indrukwekkendst zijn. Waar de ene perfect opgaat in zijn omgeving, is de andere uniek in zijn soort door uit te monden in zee. Hieronder volgt een selectie van veertien watervallen die, ieder op hun eigen manier, de moeite waard zijn om te bezoeken.
1. Cascada Cola de Caballo – Pyreneeën
In de provincie Zaragoza ligt in de Ordesa vallei de waterval Cola de Caballo (paardenstaart). De waterval ligt in het nationale park van Ordesa en Monte Perdido, waar overigens nog meer mooie watervallen en het klooster Monasterio de Piedra te vinden zijn. Met 90 meter hoogte is dit een van de hoogste watervallen van Spanje en, misschien wel daardoor, voor velen de mooiste.
Het gevolg is wel dat de route erheen zeer populair is en we het afraden om die te lopen in het hoogseizoen als je niet wilt file-wandelen. Doe je het toch, zorg dan dat je er vroeg bent, om nog een plekje op de parkeerplaats te kunnen bemachtigen. Anders moet je met de bus. De bonus hier is wel dat je voor je de Cola de Caballo als einddoel bereikt, onderweg diverse andere fraaie watervallen kunt bewonderen. Onderaan de Cola de Caballo is de grot Gruta Iris te vinden, die ook zeker een bezoekje waard is.
2. Cascada de Artazul – Baskenland
In Baskenland, in de provincie Navarra, ligt een bergkloof die voor de avontuurlijke bergsporter veel te bieden heeft: Cañón de Artazul. Maar niet alleen voor de bergsporter is dit een mooi gebied, ook de waterval van Artazul is de moeite waard om te bezoeken. Er stroomt niet altijd even veel water, maar de effecten van het 40 meter hoge natuurgeweld zijn ook zonder grote stroom goed zichtbaar. In de winter kan de waterval bevriezen, wat ook heel bijzondere plaatjes kan opleveren.
3. Cascada del Ézaro – A Coruña
In Galicië, aan de Costa da Morte, ligt de rivier Jallas. Het bijzondere aan deze rivier is dat het de enige in Spanje en een van de weinigen in Europa is die uitmondt in zee in de vorm van een waterval. Het water valt van een hoogte van zo’n 40 meter direct de Atlantische Oceaan in. Sinds 2011 heeft de waterval niet meer droog gestaan. Wel is het, net als iedere waterval, indrukwekkender tijdens het regenseizoen. Zo nu en dan zijn er gelegenheden waarbij de waterval verlicht wordt.
4. Garganta de las Nogaledas – Cáceres
In Cáceres, in de Jerte vallei, ligt de waterval van las Nogaledas. Het is met 20 meter geen hoge waterval, maar de omgeving met rotspartijen en veel groen maakt het een waar plaatje. En als je in het voorjaar gaat, maken de in bloei staande kersenbomen dit plaatje nog magischer. De wandelroute naar de waterval toe is al zeer de moeite waard. Het volgt de natuurlijke weg van de rivier en verrast de wandelaar door de mooie natuur met kleine watervalletjes. Het is een eenvoudige route en daardoor voor iedere wandelaar goed te doen.
5. Chorros del Río Mundo – Albacete
De Mundo rivier is een zijrivier van de Segura, die ontspringt in de provincie Albacete met behulp van een paar indrukwekkende watervallen die tezamen meer dan 300 meter afleggen. Deze watervallen liggen in het natuurpark Parque Natural de los Calares del Mundo y de la Sima. Er zijn twee routes die naar de watervallen leiden. De meest gebruikelijke is die over een goed te bewandelen pad dat naar een uitkijkpunt loopt vanwaar het ontstaan van de rivier goed te zien is. De andere route is alleen geschikt voor ervaren wandelaars en klimmers en leidt langs verschillende indrukwekkende grotten.
6. Cascada de Calomarde – Cuenca
In de Sierra de Albarracín, in de provincie Teruel, ligt het kleine dorpje Calomarde. Twee hoogtepunten zijn hier te bezoeken. Allereerst de waterval die naar het dorpje is vernoemd. Als je het niet weet rijd je er zo voorbij. Vanaf een kleine parkeerplaats waar ook een paar picknicktafels staan, wandel je via een smal pad met deels traptreden naar beneden de kloof in.
Na een paar minuten wijst het geluid van vallend water op de nabijheid van deze ‘cascada’. Een brede stroom water stort langs met mos begroeide rotsen de diepte in. De waterval is op zijn mooist na een regenperiode.
Een bezoek aan deze waterval is mooi te combineren met een van de meest verrassende wandelroutes van Aragón: de Pasarelas de Calomarde. Daarvoor rijd je vanaf de waterval door het dorp waar je je auto parkeert. Aan de andere kant van het dorp loop je stroomopwaarts en volg je de borden. Deze goed begaanbare route voert langs indrukwekkende rotspartijen, houten en stalen loopbruggen, trappen en paden door een indrukwekkende kloof uitgesleten door de rivier de Fuente del Berro. Op een gegeven moment hangen zelfs weelderig gevormde stalactieten boven je hoofd.
7. Cascada del Xiblu
In de provincie Asturië ligt een mooie wandelroute van zo’n 10 kilometer die langs het beukenbos Hayedo de Montegrande naar de waterval van Xiblu loopt. De naam “Xiblu” komt van het fluitende geluid dat de wind maakt wanneer die door de kloof trekt onder bepaalde omstandigheden.
Deze waterval bestaat uit drie delen die over de verschillende niveaus zo’n 100 meter afleggen. De route loopt door het bos in Parque Natural y Reserva de la Biosfera de Las Ubiñas-La Mesa. Daarom is de waterval ook zeer de moeite waard om in de herfst te bezoeken, als de bladeren van kleur veranderen en het bos visueel in vuur en vlam zetten.
8. Cascada de Orbaneja del Castillo – Burgos
In de provincie Burgos, in het gebied Hoces de Ebro, ligt Orbaneja del Castillo, een klein plaatsje aan een rotswand van een door de Ebro uitgesleten kloof geplakt. In dit dorp speelt water de hoofdrol. Het is zelfs zeer schilderachtig met kleine straatjes en pittoreske hoekjes volledig om een waterval heen gebouwd.
Deze is maar liefst 25 meter hoog en mondt via meerdere ’trappen’ uit in azuurblauwe poelen beneden bij de brug om daarna zijn koers te vervolgen naar de vlakbij stromend Ebro rivier. Vanuit het dorp zijn de uitzichten op de grillige rotspartijen die de bovenrand van de kloof vormen behoorlijk indrukwekkend.
Vergeet ook niet een van de watergrotten te bezoeken, zoals de Cueva del Agua, het vertrekpunt van de waterval, of de Cueva del Azar, bekend om haar rotsschilderingen.
9. Cascada del Sorrosal – Huesca
In de provincie Huesca ligt vlakbij het plaatsje Broto de waterval van Sorrosal. De waterval is de overgang van de gelijknamige rivier Sorrosal naar de rivier Ara. Je kunt vlak in de buurt van het water komen, dat van 60 meter hoog naar beneden klettert, met alle gevolgen van dien (nat worden). Voor een warme zomerdag is dat niet zo erg, maar houd er rekening mee dat de hoeveelheid water in de zomer minder zal zijn dan de rest van het jaar. De waterval is makkelijk te voet te bereiken en daardoor ook prima te doen met (kleine) kinderen.
10. Cascada de Tobera – Burgos
Vlakbij het prachtige middeleeuwse stadje Fías in de provincie Burgos, ligt het gehucht Tobera. Dit is op fotogenieke wijze om de waterval heen gedrapeerd. De rivier stroomt zodoende omlaag door een schilderachtig gebied met bruggetjes, kapelletjes en huizen op verschillende niveaus.
Het wandelpad met telkens nieuwe uitzichten op de waterval, leidt je helemaal van boven bij de parkeerplaats en de kapel ‘Ermita de Santa María de la Hoz naar beneden in het dorp. Daar zoeken op hete dagen dorpsbewoners verkoeling in de verschillende poelen en de schaduwrijke waterkant. Verwacht niet één grote waterval, maar verschillende watervallen die erkaar opvolgen, omringd door groen en rotsen. Beneden kun je zelfs achter de waterval langs lopen.
11. Nacedero del Urederra – Navarra
In Navarra, in het Parque Natural de Urbasa-Andía, ligt het Nacedero del Urederra. Dit is geen enkele grote waterval, maar een opeenvolging van cascades en kristalheldere turquoise poelen die zich over meer dan 100 meter naar beneden slingeren. Het water komt rechtstreeks uit het acuifer van Urbasa, wat verklaart waarom het zo ongelofelijk helder is.
De goed bewegwijzerde wandelroute van 6,2 kilometer (heen en terug) begint in het dorpje Baquedano en is geschikt voor vrijwel iedereen, met slechts 90 meter hoogteverschil. Omdat dit een kwetsbaar ecosysteem is binnen de Reserva Natural, is de toegang beperkt tot 500 personen per dag. Je moet daarom vooraf online reserveren. Dit maakt het een rustige en bijzondere ervaring.
12. Pozo de los Humos – Salamanca
In de provincie Salamanca, in het Parque Natural de Arribes del Duero, ligt de Pozo de los Humos. Deze waterval dankt zijn bijnaam ‘de Niagara van Spanje’ aan de indrukwekkende vrije val van 50 meter die de rivier Las Uces hier maakt. De kracht waarmee het water naar beneden stort, zorgt voor een spectaculair effect: rondom de waterval ontstaat een enorme nevel van waterdamp, vandaar de naam ‘Pozo de los Humos’ (put van de rook).
De waterval ligt op de grens van de gemeenten Masueco en Pereña de la Ribera en is het mooist tussen december en mei, wanneer de rivier volop water voert. Er zijn twee wandelpaden om de waterval te bereiken: de Senda de la Roblea vanaf Masueco brengt je naar een uitzichtpunt bovenaan, terwijl de Senda de la Palla Rubia vanaf Pereña je juist naar de voet van de waterval leidt. Beide perspectieven zijn de moeite waard.
13. Cascada de Gujuli – País Vasco
Op slechts 25 kilometer van Vitoria, in het Parque Natural del Gorbea, ligt de Cascada de Gujuli (ook wel Goiuri genoemd). Met iets meer dan 100 meter hoogte is dit de op één na hoogste waterval van het Baskenland. Het water van de beek Oiardo stort zich hier spectaculair naar beneden over een kolossale rotswand die het water zelf in miljoenen jaren heeft uitgesleten.
Het mooie aan deze waterval is dat hij relatief makkelijk te bereiken is. Een korte wandeling van ongeveer 20 minuten (0,9 km heen en terug) met slechts 70 meter hoogteverschil brengt je bij een speciaal aangelegd uitkijkpunt. Vandaar heb je het beste zicht op deze imposante waterval die je zeker niet verwacht zo dichtbij de stad.
14. Seimeira de Vilagocende – Lugo
In de provincie Lugo, in de comarca A Fonsagrada, ligt de Seimeira de Vilagocende. De rivier Porteliña stort zich hier 54 meter naar beneden in één ononderbroken val. Hoewel er in Galicië watervallen zijn die in totaal hoger zijn, is dit de enige waar het water in één keer naar beneden valt. Dat maakt hem bijzonder en tot de hoogste van zijn soort in Galicië.
De waterval ligt in het geodestino Ancares Terras de Burón. Om er te komen rij je vanuit A Fonsagrada ongeveer 5 kilometer over de LU-721 tot aan een parkeerplaats, vanwaar een wandelpad naar beneden leidt naar de waterval. Door de ligging in het minder toeristische binnenland van Galicië is dit een echte ontdekking voor wie op zoek is naar rust en ongerepte natuur.