Else Beekman
Duizenden mensen zijn zaterdag in Madrid de straat op gegaan om tegen de regering Sánchez te demonstreren. Hoeveel demonstranten er werkelijk op de been waren, is niet duidelijk en hangt sterk af van de bron. De regeringsvertegenwoordiging sprak van 20.000 mensen en de organisatoren zaten met 180.000 flink hoger. De demonstratie in Madrid tegen Sánchez draaide om twee eisen: vervroegde verkiezingen en een harde aanpak van de migratiecrisis in Ceuta.
De mars begon rond tien uur op de Plaza de Cibeles en trok naar de Arco del Triunfo bij het Palacio de Moncloa, het regeringspaleis van de premier. Daar liep de demonstratie rond kwart over één zonder incidenten af, meldt El País. Wel hield de politie een groep betogers tegen die richting het Palacio de La Moncloa wilde lopen.
Onderweg klonken leuzen tegen Sánchez en tegen minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska, die door de menigte als verrader werd weggezet. El País meldt ook dat er islamofobe leuzen werden gescandeerd. Het manifest van de mars werd aan het eind uiteindelijk niet voorgelezen. Het is wel online in te zien via deze link.
Wie zit erachter?
De oproep tot demonstreren kwam van Sociedad Civil Española, een platform dat zegt ruim 150 verenigingen te vertegenwoordigen. Het noemt zichzelf onafhankelijk en partijloos. El País plaatst het platform in de hoek van de harde rechtervleugel. Bekende gezichten zijn oud-Ciudadanos-politicus Marcos de Quinto, Vox-medeoprichter Alejo Vidal-Quadras en de voormalige PP-kopstukken Jaime Mayor Oreja en María San Gil.
Oppositiepartijen PP en Vox steunden de mars. Vox-leider Santiago Abascal liep zelf mee. Hij verweet Sánchez dat Ceuta nog altijd ‘bezet’ is omdat de premier zich volgens hem schikt naar Marokko. Namens de PP kwam secretaris-generaal Miguel Tellado. Hij wil dat de migranten die eind juli massaal Ceuta binnenkwamen, worden teruggestuurd naar Marokko.
Wat de betogers eisen
Het platform wil uiterlijk 15 november algemene verkiezingen. Het vraagt ook om garanties dat die verkiezingen ‘schoon’ verlopen. De organisatoren wantrouwen de naturalisaties via de zogeheten kleinkinderenwet, waarmee nazaten van Spaanse emigranten het Spaanse staatsburgerschap kunnen krijgen.
Daarnaast wil Sociedad Civil Española dat het Congres Sánchez vervolgt wegens hoogverraad, op basis van artikel 102 van de Grondwet. Vox pleit daar al weken voor. De PP heeft dat tot nu toe afgewezen en verwijst naar de lopende procedure bij de Audiencia Nacional, het nationale strafhof.
Voor Ceuta eist het platform de inzet van het leger en de uitzetting naar Marokko van alle migranten die de stad binnenkwamen. Op 30 en 31 juli kwamen zo’n 80.000 mensen de Spaanse enclave binnen.
Het manifest eist meer
De tekst in het manifest is een stuk feller dan de eisen doen vermoeden. Volgens de opstellers staat niet minder dan het voortbestaan van Spanje op het spel. Ze beschrijven de regering als een verbond van separatisten, ‘erfgenamen van het terrorisme’ en extreemlinks. Marokko heet in de tekst een ‘sultanaat’. De schrijvers vergelijken de huidige situatie met eerdere beproevingen in de Spaanse geschiedenis, zoals de islamitische verovering in de achtste eeuw en het verlies van de laatste koloniën in 1898.
Minder mensen dan in mei
Het is al de tweede ‘mars voor de waardigheid’ van dit platform. De eerste, op 23 mei, trok volgens de Delegación del Gobierno zo’n 40.000 mensen en volgens de organisatie 120.000. Toen werden drie mensen opgepakt en raakten zeven agenten licht gewond.
Eerder op 2 september, de officiële Dag van Ceuta, gingen door heel Spanje duizenden mensen de straat op uit steun voor de stad, met PP-leider Alberto Núñez Feijóo en Abascal in hun midden.
Regering werkt aan snellere terugkeer
Volgens El País werkt de regering intussen aan een noodwet om de uitzetting naar Marokko te versnellen van migranten die nog in Ceuta verblijven. De regering wil die komende dinsdag al door de ministerraad loodsen. De maatregel geldt voor alle asielaanvragen die sinds 30 juli in Ceuta zijn ingediend en verkort de administratieve en juridische termijnen.
Het platform kondigde alvast een volgende actie aan: op 12 oktober, de Spaanse nationale feestdag, wil het in Barcelona de straat op.