Else Beekman
Wandelliefhebbers opgelet: in Andalusië, ten oosten van de stad Málaga, ligt een verrassend alternatief voor de bekende Caminito del Rey. Vermijd je liever drukte den de verplichting vooraf te reserveren (én te betalen) kies dan voor El Saltillo. Al wandelend geniet je op deze route, met het witte dorpje Canillas de Aceituno in de streek La Axarquía als startpunt, van de combinatie van de ruige natuur van de Sierras de Tejeda, Almijara en Alhama, spannende loopbruggen, een spectaculaire hangbrug en mooie panorama’s over de Axarquía. Minder bekend, betekent hier zeker niet minder indrukwekkend.
De El Saltillo wandeling in de Axarquía is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de populairste wandelroutes in de provincie Málaga. Wat ooit een relatief onbekende tocht was, is nu vooral geliefd vanwege de spectaculaire hangbrug boven de kloof van de rivier Almanchares. Toch blijft het gebied zijn rustige, ruige karakter behouden. Naast die relatieve rust is een ander belangrijk voordeel dat je deze route niet vooraf hoeft te reserveren en betalen, zoals bij de Caminito del Rey wel het geval is.
Vernieuwde route en hangbrug
In 2020 werd de route aangepakt en kreeg met de aanleg van een hangbrug en vernieuwde loopbruggen een forse upgrade. Die maakte de wandeling niet alleen spectaculairder, maar ook veiliger en bekender bij een breder publiek.
De hangbrug overspant op grote hoogte de kloof en biedt uitzicht op de rio Almanchares in de diepte. Het is inmiddels hét fotomoment van de route. Houd er rekening mee dat er vaak meerdere wandelaars tegelijk zijn en dat je soms even moet wachten om over te steken. Er mogen namelijk maar tien personen tegelijk overheen lopen.
Startpunt en route
De El Saltillo wandeling start in het witte dorp Canillas de Aceituno. Je kunt parkeren in of rond het dorp en vanaf daar richting het centrum lopen. De route staat in het dorp al aangegeven en begint links van het gemeentehuis (ayuntamiento). Vanaf hier gaat de route door smalle straatjes omhoog.
In tegenstelling tot vroeger is de route tegenwoordig beter aangeduid, al blijft het opletten bij sommige splitsingen. Wandel naar het hoogste punt van het dorp en geniet onderweg van het uitzicht over de Axarquía.
Buiten het dorp volg je een pad langs een oud irrigatiekanaal (acequía). Het water is hier letterlijk je gids: eerst zie je het stromen en wat verderop loopt het door een dikke pijp. Op sommige stukken is het pad best smal en dan moet je wel extra opletten met de zwarte buis die er ook overheen slingert.
Twee varianten: kort en lang
De El Saltillo wandeling kent grofweg twee varianten:
- Korte route (heen en terug): ongeveer 7 tot 9 kilometer. Deze leidt je tot de loopbruggen en de waterval en is relatief goed te doen.
- Lange route (via de hangbrug): ongeveer 10 tot 11 kilometer tot aan Sedella (lineair). Loop je dezelfde weg terug naar Canillas de Aceituno, dan verdubbelt de afstand. Deze variant is uitdagender, vooral het gedeelte direct na de hangbrug is smal en heel steil.
Waar de kortere route geschikt is voor de meeste wandelaars, vraagt de langere variant meer conditie. Deze route is onderdeel van de etappe Cómpeta – Canillas de Aceituno van de Senda de Málaga. Dit is de grote wandelroute die samen met de Senda Litoral de hele provinciegrens en kust van Málaga volgt.
Landschap en omgeving
Het aantrekkelijke van deze route is de afwisseling in landschap. Waar je in het begin vanuit Canillas langs terrassen met amandel- en olijfbomen, de oude acequía en moestuinen loopt, verandert het landelijke karakter geleidelijk in ruigere natuur zodra je de kloof nadert. De begroeiing wordt schraler, de paden steniger en de omgeving bergachtiger. De kloof van de Almanchares snijdt diep door het terrein, met steile rotswanden en scherpe hoogteverschillen.
Op sommige stukken kijk je uit over brede valleien richting de kust, terwijl je op andere momenten juist ingesloten bent tussen rotsen. Die afwisseling maakt de wandeling erg verrassend en afwisselend.
Spectaculair deel van de wandeling
Na het passeren van een klein waterreservoir en een pomphuis begint het indrukwekkendste gedeelte. Hier duik je de kloof in en volgen de smalle paden langs steile rotswanden.
De metalen loopbruggen bieden uitzicht tot wel 150 meter diepte. Even verderop bereik je de hangbrug, die de twee kanten van de kloof met elkaar verbindt.
Aan het einde van het eerste traject liggen de poelen en kleine watervallen van El Saltillo. Helaas was dit gedeelte voor ons afgesloten omdat het net had geregend en er risico was op vallende rotsen. Maar we weten van horen zeggen dat het heldere water en de schaduw dit op warme dagen een aangename plek maken om even uit te rusten.
Cultuur en historie
Onderweg komen we nog een diepe, stenen kalkoven en de ‘mirador de la buitrera’ tegen, de gierenuitkijk. Vroeger werden de kalkovens in deze regio gebruikt voor de productie van kalk. Lokale boeren verbrandden daar kalksteen om het te reduceren tot de kalk die wordt gebruikt als bouwmateriaal zoals mortel en pleisterwerk voor huizen en terrassen. De gierenuitkijk is meer een vervallen observatiehut die ooit werd gebruikt om de in dit gebied uitgezette vale gieren te observeren. Die kwamen eten op een nabijgelegen ‘muladar’, een gecontroleerde voederplek voor aasvogels. De hut zelf is gemaakt met materialen die vroeger veel werden gebruikt zoals rietstengels, wilgenbast en lissen.
Moeilijkheid en veiligheid
De El Saltillo wandeling wordt tegenwoordig meestal als middelzwaar beschouwd. Hoewel delen goed begaanbaar zijn, zijn er ook smalle stukken zonder beveiliging waar touwen zijn aangebracht in de rotswand om je als wandelaar aan vast te houden. Let ook op dat niet alle delen geschikt zijn voor kleine kinderen. Sowieso zijn goede wandelschoenen op deze route noodzakelijk. Voor mensen met hoogtevrees is vooral het deel rond de brug en de loopbruggen spannend.
Canillas de Aceituno
Voor of na de wandeling is het zeker de moeite waard om Canillas de Aceituno zelf te verkennen. Het dorp ligt aan de rand van het natuurgebied Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama en staat bekend om zijn smalle straatjes en Moorse invloeden. In de tijd van de Arabieren was het een belangrijk centrum voor zijdeproductie en -ververij. De vele moerbeibomen die je in de omgeving ziet, herinneren daar nog aan. Zijderupsen werden gevoed met de bladeren van deze boom. In het Casa de los Diezmos, een mooi mudéjargebouw met hoefijzerbogen, werd belasting geheven op de geoogste moerbeibladeren.
Een maaltijd op een terras in het dorp is een mooie afsluiter van de dag, met uitzicht over de bergen van de Axarquía.
Sedella
Wie de route helemaal loopt komt uit in het witte dorpje Sedella. Dat maakt deel uit van de Ruta Mudéjar en ligt er landelijk bij in scherp contrast met het ruige berglandschap dat we zojuist hebben doorkruist. Na de adrenaline van de hangbrug en de steile klim naar de Mirador de la Buitrera, biedt Sedella een welkome rust met zijn Moorse straatjes, de historische Casa Torreón en gezellige terrassen waar je kunt nagenieten met een lokale Moscatel-wijn. Het dorp is niet alleen een logistieke tussenstop voor de GR-249, maar ook een nog erg authentiek voorbeeld van de rijke geschiedenis en de ongerepte natuur van de Axarquía.
Praktische tips
De El Saltillo wandeling is gratis toegankelijk en er is geen reservering nodig. Kies je voor de lange variant, houd er dan rekening mee dat er geen vaste shuttle- of busverbinding tussen Canillas de Aceituno en Sedella is. Je moet dus zelf vervoer regelen, bijvoorbeeld met twee auto’s of een taxi, of de zelfde weg teruglopen.
Het eerste deel vanuit Canillas de Aceituno is door de stijgende straatjes in het dorp het zwaarst. Na de hangbrug in de richting van Sedella zijn sommige delen zo smal dat je tegenliggers moet laten passeren. Dit is ook een vrij moeilijk deel. In de zomer is er weinig schaduw op delen van de route en na regen kunnen sommige stukken glad zijn, vooral bij rotsen en waterkanalen. Door stroming of beperkte toegang zijn de poelen op warme dagen aantrekkelijk, maar niet altijd geschikt om te zwemmen.
Wil je zeker zijn van je route, dan is een GPS-track, bijvoorbeeld via Wikiloc aan te raden, ondanks de verbeterde bewegwijzering. In dit geval is offline navigatie handig omdat het bereik voor mobiel internet op sommige plekken langs de route wegvalt. Andere tips:
- Neem voldoende water mee, zeker in de zomer. Langs de route zijn geen voorzieningen en waterpunten.
- Start bij voorkeur vroeg op de dag en voor rust op de route bij voorkeur door de week.
- Vermijd extreem warme dagen
- Check het weer vooraf, vooral bij regen
- Respecteer de natuur en laat geen afval achter