Else Beekman
De zomer aan de Costa del Sol was onrustig met twee schietpartijen binnen een week in Málaga en ook Marbella en Estepona verderop langs de kust kregen met geweld te maken. Madrid stuurt extra agenten, maar volgens de politie is het probleem groter dan een paar incidenten. Internationale bendes vestigen zich steeds vaker in de regio, en ze worden gewelddadiger.
Op vrijdag 18 september werd in de wijk Barcenillas in Málaga een jongen van 20 doodgeschoten. Drie Zweden zijn opgepakt. Volgens de politie zagen ze hem aan voor iemand anders. De jongen had geen strafblad.
Vier dagen later raakte een Turkse man van 47 zwaargewond. Hij werd in zijn gezicht geschoten op een terras aan de Muelle Uno. Dat is de drukke boulevard met restaurants in de haven van Málaga. Het terras zat op dat moment vol.
Na die tweede schietpartij kondigde de regering versterking aan. Er komen agenten van de Policía Nacional uit andere delen van de provincie en uit andere Andalusische provincies. Hoeveel het er zijn, maakte de vertegenwoordiger van de regering in Málaga.
Ook Nederlanders betrokken
Op 8 september werd er geschoten op wat bekend staat als de Gouden Mijl in Marbella. Het slachtoffer was een Nederlander van 48. Hij raakte gewond. De politie arresteerde drie verdachten met de Nederlandse en Deense nationaliteit. Volgens de regeringsvertegenwoordiger in Málaga ging het vermoedelijk om een conflict tussen drugsbendes.
In augustus werd in Marbella iemand op straat doodgeschoten. In Estepona kwam een Litouwse man om het leven. Vorige week vond de politie in een flat in Estepona een martelkamer. Twee mensen die daar werden vastgehouden, zijn bevrijd. Zeven verdachten zijn opgepakt. Ze zouden banden hebben met een Servische organisatie.
Van hasj naar cocaïne
Politiebronnen schetsen tegenover 20minutos een duidelijk beeld. Grote drugsbaronnen sturen vanaf de Costa del Sol de handel in cocaïne naar de rest van Europa. Ze maken daarbij gebruik van de routes die al bestonden voor hasj uit Noord-Afrika. Ook wapenhandel en prostitutie horen bij hun activiteiten.
De bendes komen onder meer uit Rusland, Oost-Europa, Turkije en Midden-Europa. Aan de kust vallen ze volgens de politie weinig op. “In Marbella kijkt niemand op van iemand in een Ferrari”, aldus de bronnen. Ook het nabije ‘belastingparadijs’ Gibraltar speelt volgens hen een rol bij het witwassen van geld.
De inzet van wapens neemt ook toe. Een vuurwapen vinden bij een inval was een paar jaar geleden zeldzaam, zeggen de agenten. Nu treffen ze AK-47’s, pistolen met geluiddemper en oorlogsmunitie aan.
Van Marbella naar de rest van de kust
Lange tijd concentreerde de georganiseerde misdaad zich vooral in Marbella. Daar is de politie inmiddels goed georganiseerd. Bij een incident kan de stad zelfs binnen enkele minuten worden afgesloten. Daardoor wijkt het geweld volgens de politiebronnen uit naar Estepona, Fuengirola en Málaga zelf.
De regering wijst op resultaten. Door het Plan Costa del Sol zijn schietpartijen volgens haar vertegenwoordiger in Málaga flink afgenomen. Bij vrijwel alle incidenten worden de daders gepakt. Sinds 2018 zijn er in de provincie ook duizend agenten bijgekomen.
Versleten auto’s en te weinig vesten
Met die lezing zijn politievakbonden het niet eens. Enrique Picarzo van vakbond JUPOL zegt dat veel agenten juist vertrokken zijn, terwijl de bevolking groeide. Het aantal aangiftes is op veel lokale politiebureaus verviervoudigd in vier à vijf jaar tijd. Picarzo ziet dat het Plan Costa del Sol vooral agenten van de ene naar de andere plek verschuift.
Bovendien schiet het materieel tekort. Picarzo zegt dat agenten in auto’s rijden die meer dan 200.000 kilometer op de teller hebben, sommige hebben zelfs geen airbags. Monteurs halen onderdelen uit auto’s die naar de sloop gaan. “Dat we nog rijden, danken we aan auto’s die we bij criminelen in beslag hebben genomen”, zegt hij. De rechter staat toe dat de politie die gebruikt.
Kogelvrije vesten zijn er op de meeste bureaus niet. Die moeten uit Marbella komen, wat twintig minuten tot een halfuur kan duren. Veel vrouwelijke agenten dragen een vest voor mannen, omdat er geen vrouwenmodellen zijn.
Ana Alarcón van vakbond SUP wil af van tijdelijke versterkingen na elk ernstig incident. Zij eist een uitgebreidere vaste bezetting en meer rechercheurs die zich uitsluitend op drugshandel en georganiseerde misdaad richten.
Oproep aan Brussel
Vorige week riep ook de Andalusische president Juanma Moreno de Spaanse regering en de Europese Unie op om meer geld en middelen te steken in wat hij de zuidgrens van Europa noemt. Volgens hem krijgt die te weinig aandacht, terwijl bendes er actief zijn in drugshandel en mensensmokkel.
Ook het Spaanse Openbaar Ministerie waarschuwde al eerder. Het aantal drugszaken in de provincie Málaga steeg tussen 2023 en 2024 steeg met 28,65 procent. Alleen Madrid en Barcelona hadden er meer. Maar die provincies hebben wel bijna vier keer zoveel inwoners.