Else Beekman
Voor de kust van Huelva heeft de Guardia Civil tien leden van een drugsbende opgepakt die deze week het vuur openden op een patrouilleboot. Bij de actie werden twee zogeheten narcolancha’s (snelle drugsboten) en bijna zes ton hash in beslaggenomen. Door de aanval laait de discussie weer op over de opheffing van OCON-Sur, een gespecialiseerde antidrugseenheid. Deze was tot enkele jaren geleden actief in het gebied.
In het kort
- De Guardia Civil hield tien leden aan van een drugsbende aan die het vuur opende op een patrouilleboot bij Huelva.
- Bij de actie werden twee narcolancha’s onderschept en 5.926 kilo hasjiesj in beslag genomen.
- In mei kwamen al twee Guardia Civil-agenten om het leven bij een vergelijkbare achtervolging.
- Vakbond JUCIL eist het herstel van gespecialiseerde anti-drugseenheid OCON-Sur.
- Ook wil de vakbond de status “Zona de Especial Singularidad” voor de Andalusische kust.
- Volgens de vakbond zijn drugssmokkelaars steeds vaker uitgerust met oorlogswapens zoals AK-47’s.
In de nacht van 17 op 18 augustus achtervolgde een patrouilleboot van de Guardia Civil, samen met een schip van de douanedienst, een verdachte rubberboot voor de kust van Huelva. Tijdens de achtervolging voerden de opvarenden van de drugsboot gevaarlijke ontwijkingsmanoeuvres uit. Ook gooiden ze een deel van hun lading in zee, om de politieboten te vertragen of te beschadigen, meldt de Guardia Civil.
De situatie escaleerde toen de inzittenden van de rubberboot het vuur op de patrouilleboot openden. De agenten schoten terug om de aanval af te slaan. Uiteindelijk wist de rubberboot te ontkomen, doordat de patrouilleboot tijdens de achtervolging averij opliep.
Aanhoudingen en inbeslagname
Na de aanval zette de Guardia Civil een speciaal team in om het vaartuig te lokaliseren, de bemanning aan te houden en de illegale lading terug te vinden. Op de ochtend van 20 augustus volgde deze gecoördineerde actie tegen zowel de gezochte boot als een tweede narcolancha die op volle zee ondersteuning bood. Daarbij werden negen bemanningsleden aangehouden en 5.926 kilo hash in beslag genomen.
Een tiende verdachte werd apart opgespoord en aangehouden. Hij was tijdens de confrontatie met de Guardia Civil geraakt door een kogel en door zijn handlangers achtergelaten aan de kust van Cádiz. Hij werd overgebracht naar een ziekenhuis in Puerto Real. Het onderzoek naar de precieze rol van elke verdachte in de aanval op de agenten loopt nog.
Niet het eerste dodelijke incident dit jaar
JUCIL, de vakbond die opkomt voor Guardia Civil-agenten, wijst op het toegenomen geweld. In mei kwamen twee agenten om het leven na een meervoudige aanvaring tijdens een achtervolging van drugssmokkelaars in de zee bij Huelva. Twee andere agenten raakten daarbij gewond. Na die gebeurtenis waarschuwde de vakbond al publiekelijk dat een nieuw ongeval zou volgen als de operationele aanpak niet zou veranderen en de bezetting en middelen niet zouden worden versterkt.
Volgens JUCIL bevestigt de recente vuuraanval dat die waarschuwing terecht was. De vakbond benadrukt dat het feit dat er dit keer geen doden of gewonden vielen aan de kant van de Guardia Civil, de ernst van de aanval niet vermindert en geen reden mag zijn om dit soort incidenten te normaliseren.
JUCIL eist herstel van gespecialiseerde eenheid
De vakbond wil daarom de terugkeer van een eenheid als OCON-Sur. Die werd in 2018 opgericht als reactie op oplopende spanningen in het gebied. Honderdvijftig agenten uit heel Spanje waren uitsluitend gericht op drugsbestrijding. Het werkgebied werd al snel uitgebreid van Campo de Gibraltar alleen naar andere delen van Cádiz, Huelva en Málaga.
JUCIL-woordvoerder Agustín Domínguez noemt in Antena3 de latere opheffing van deze eenheid een politieke beslissing die destijds werd verdedigd met het argument dat drugssmokkel al was afgenomen. Volgens hem was dat een misrekening, want kort na de opheffing nam de criminele activiteit volgens hem juist toe langs de hele Andalusische kust. De eenheid zou te duur zijn geweest, maar daarop verklaart hij dat alleen al het in beslag genomen contante geld van drugssmokkelaars de eenheid had kunnen financieren.
Naast de roep om terugkeer van OCON-Sur eist JUCIL ook dat Huelva wordt aangewezen als “Zona de Especial Singularidad”. Deze status zou moeten leiden tot economische en professionele voordelen voor agenten die er werken. Hieronder onder meer voorrang bij het toewijzen van standplaatsen, gezinsondersteuning en snellere invulling van openstaande vacatures.
Eisenlijst van JUCIL
De volledige eisenlijst van JUCIL omvat verder:
- modernere en krachtigere patrouilleboten,
- herziening van het onderhoud en de beschikbaarheid van alle maritieme middelen,
- kogelwerende bescherming en aangepast wapentuig,
- versterking van inlichtingen- en kustbewakingsdiensten inclusief het Sistema Integrado de Vigilancia Exterior,
- specifieke protocollen en training tegen aanvallen met narcolancha’s,
- een stevigere strafrechtelijke aanpak van daders die op agenten schieten of hen aanrijden,
- formele erkenning van het beroep als risicoberoep.
De eenheid EDOA die nu aan drugsbestrijding werkt, moet zich volgens Domínguez ook bezighouden met andere vormen van criminaliteit, waardoor de exclusieve focus die OCON-Sur wel had, ontbreekt.
JUCIL noemt in de verklaring ook de aanhoudende salariskwestie: acht jaar na een akkoord uit 2018 is er volgens de vakbond nog altijd geen volledige salarisgelijkheid tussen de Guardia Civil, de Policía Nacional en regionale politiekorpsen.
“Al gauw geen pistool meer bijzonder”
Waar het vroeger nog uitzonderlijk was dat men tijdens een inval een pistool aantrof, is dat nu vaak standaard. Ook zwaardere wapens, waaronder AK-’47’s en Skorpion-machinegeweren zijn eerder regel dan uitzondering.
Verder is de aard van de aanvallen op de Guardia Civil veranderd. In het verleden probeerden smokkelaars patrouilleboten op zee te beschadigen door metalen ballen te gooien tijdens achtervolgingen op hoge snelheid. Soms gebruikten ze brandblussers tijdens ontsnappingen over de weg. Nu grijpen ze steeds vaker naar vuurwapens.
Tot slot wil Domínguez een betere juridische bescherming van agenten die hun dienstwapen bij een aanval gebruiken. Nu komen zij na een incident vaak jarenlang in juridische procedures terecht. Dat zet hun loopbaan onder druk en vergroot de onzekerheid op momenten dat schieten noodzakelijk is.
De vakbondswoordvoerder erkent wel dat het opnieuw opbouwen van een eenheid als OCON-Sur nu moeilijker zou zijn, omdat de logistieke en economische structuren achter de drugssmokkel inmiddels zijn gegroeid.