Else Beekman
Een Spaanse journaliste mag Israël niet in. Volgens het Israëlische ministerie dat zich bezighoudt met de diaspora en de strijd tegen antisemitisme heeft zij zich antisemitisch uitgelaten. Aanleiding is onder meer dat ze het woord ‘genocide’ gebruikte voor de Israëlische aanval op Gaza en zich vaker kritisch uitsprak over het optreden van Israël.
In het kort
- Israël weigert een Spaanse journaliste de toegang tot het land.
- Volgens Israël deed zij antisemitische uitspraken over Gaza.
- Aanleiding is onder meer haar gebruik van de term ‘genocide’.
- De zaak legt opnieuw de spanning bloot tussen persvrijheid en kritiek op Israël.
De beslissing werd donderdag bekendgemaakt door het Israëlische Ministerie van Diaspora en Bestrijding van Antisemitisme. Directeur-generaal Avi Cohen Skelly had de Israëlische immigratiedienst geadviseerd de Spaanse freelancejournaliste Queralt Castillo Cerezuela niet toe te laten.
Volgens het ministerie deelde de journaliste berichten van de BDS-beweging, sprak daarbij haar steun uit voor die beweging en schreef dat Israël in Gaza genocide pleegt. Ook zou zij hebben gehoopt op het einde van het ‘zionistische regime’. Behalve de toegang tot Israël werd haar ook een Israëlische persaccreditatie geweigerd.
Castillo Cerezuela werkt momenteel vanuit Griekenland. Ze schrijft over internationale politiek, mensenrechten en migratie voor Spaanse media als eldiario.es, La Marea, Público, El Salto en Condé Nast.
Artikelen aangevoerd als bewijs
Het Israëlische ministerie voert negen voorbeelden aan die volgens de regering het antisemitisme van Castillo Cerezuela moeten aantonen. Daarbij gaat het onder meer om artikelen en berichten waarin zij de Israëlische militaire operatie in Gaza omschrijft als ‘genocide’, ‘barbarij’ of ‘massamoord’.
Ook verwijst Israël naar een tekst waarin Castillo de gebeurtenissen in Gaza naast de Holocaust legt. Voor de Israëlische autoriteiten is dat reden om haar als ongewenst te beschouwen.
Minister Amichai Shikli gebruikte de zaak bovendien om hard uit te halen naar Spanje. Volgens hem is het land een ‘brandpunt van antisemitisme’. Hij zei dat Israël blijft optreden tegen aanhangers van BDS.
Persvrijheid onder spanning
De weigering van Israël om een Spaanse journaliste toegang te geven vanwege het gebruik van het woord ‘genocide’ en andere kritische uitspraken past in de zorgen over de persvrijheid in het conflict. Die zijn fors gegroeid sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 en de daaropvolgende Israëlische oorlog in Gaza.
Diverse rapporten van internationale, journalistieke organisaties zoals Reporters Without Borders (RSF), Free Press Unlimited en Committee to Protect Journalists (CPJ) spreken al jaren over een toegenomen censuur, demonisatie van kritische media en systematische beperking van de werkruimte voor journalisten in en rond Gaza. Zo worden mediakantoren gesloten, is er sprake van intimidatie en beperking van toegang tot conflictgebieden. Zo een klimaat remt kritisch taalgebruik in verslaggeving af, juist in een tijd waarin onafhankelijke observatie juist essentieel is.
Diplomatieke spanningen door Spaanse kritiek op Israël
Sinds 7 oktober 2023 zijn ook de diplomatieke spanningen tussen Israël en Spanje fors toegenomen. De Spaanse regering heeft zich de afgelopen jaren uitgesproken kritisch getoond over het Israëlische optreden in Gaza. Ook erkende het land in mei 2024 als een van de eerste de Palestijnse Staat. Die houding leidde meermaals tot diplomatieke wrijving tussen Madrid en Tel Aviv. De laatste opschudding vond plaats rond het Spaanse voorstel aan de Europese Unie om het associatieverdrag met Israël zou moeten verbreken of opschorten.