Else Beekman
De Spaanse justitie heeft een apart gerechtelijk onderzoek geopend rond oud-premier José Luis Rodríguez Zapatero. Hierin ligt de focus op een collectie juwelen die in mei werd gevonden in zijn kantoor in Madrid. Volgens een voorlopige taxatie is de collectie ruim 1,3 miljoen euro waard. De juwelen werden gevonden toen men een huiszoeking deed in de zaak Plus Ultra.
Onderzoeksrechter José Luis Calama wil weten waar de sieraden vandaan komen en of de aankoop of invoer ervan correct is opgegeven bij de fiscus en de douane. Volgens de rechter is die herkomst tot op heden niet voldoende aangetoond. Zodoende wordt Zapatero nu ook onderzocht wegens mogelijke belastingfraude en smokkel.
Juwelen gevonden tijdens doorzoeking
Op 19 mei stuitten agenten op de juwelen tijdens een gerechtelijke doorzoeking van Zapatero’s kantoor aan de Calle Ferraz, het hoofdkantoor van zijn politieke partij PSOE. Die doorzoeking vond plaats binnen het bredere onderzoek naar de redding van luchtvaartmaatschappij Plus Ultra. Deze kreeg tijdens de coronacrisis miljoenen euro’s aan staatssteun.
De aangetroffen sieraden zouden samen een waarde van 1.323.915 euro vertegenwoordigen. De taxatie werd gedaan door juweliershuis Ansorena, in samenwerking met het Instituto Gemológico Español. Het gaat om meer dan honderd stukken halskettingen, armbanden, ringen, oorbellen en horloges.
Tussen de sieraden zitten onder meer diamanten, saffieren, robijnen en smaragden. Eén halsketting zou volgens de taxateurs alleen al rond de 278.000 euro waard zijn. Ook zijn er armbanden en oorbellen met geschatte waarden van tienduizenden euro’s per stuk.
Rechter wil documenten zien
De rechter ziet vooral het ontbreken van duidelijke documentatie als een mogelijke aanwijzing voor fraude. Bij waardevolle juwelen moet kunnen worden aangetoond hoe ze zijn verkregen en of er belasting over is betaald. Ook moeten ze, als ze uit het buitenland kwamen, volgens de regels zijn ingevoerd. Verschillende belastingen kunnen hierbij in beeld komen. Het kan gaan om btw, inkomstenbelasting, overdrachtsbelasting of schenk- en erfbelasting.
Ook sluit rechter Calama vanwege ontbrekende facturen, douanedocumenten of andere stukken smokkel niet uit. Omdat de totale waarde ruim boven de strafrechtelijk relevante drempels ligt, vindt de rechter nader onderzoek nodig.
Aparte tak binnen de zaak-Plus Ultra
Met het apart behandelen van de vondst van de juwelen van de zaak Plus Ultra wil de rechter voorkomen dat het toch al zeer omvangrijke dossier nog overzichtelijker wordt. De oud-premier wordt in de hoofdzaak rond de redding van luchtvaartmaatschappij Plus Ultra als verdachte gehoord wegens mogelijke beïnvloeding, valsheid in geschrifte en betrokkenheid bij een vermeend netwerk rond de toekenning van die steun.
Zapatero moet in juni verschijnen
Zapatero moet op 17 en 18 juni verschijnen bij de Audiencia Nacional, de Spaanse rechtbank die zich onder meer bezighoudt met grote fraude- en corruptiezaken. Daar zal hij worden gehoord over de zaak Plus Ultra én over de in zijn kantoor gevonden juwelen.
Voor de oud-premier betekent dit dat zijn juridische positie verder onder druk komt te staan. Tegelijk gaat het op dit moment nog om verdenkingen. Het onderzoek loopt, Zapatero krijgt de kans om uitleg te geven en documenten aan te leveren, en van een veroordeling is geen sprake.