Else Beekman
Meteorologen noemen het een kantelpunt: in het noorden zijn temperaturen gemeten die eerder ondenkbaar waren voor deze tijd van het jaar. Op 6 april april registreerde het meetpunt op de luchthaven van Santander een temperatuur van maar liefst 32,8 graden. Ruim twee graden hoger dan het vorige record uit 2011. Zulke waarden zijn uitzonderlijk voor het noorden van Spanje, waar april normaal juist mild en wisselvallig verloopt. Bovendien zien meteorologen hierin geen incident, maar een structurele verandering.
Ook in Baskenland werden op maandag temperaturen boven de 30 graden geregistreerd. Op stranden langs de Cantabrische kust verschenen zelfs al badgasten. Een beeld dat eerder bij juli of augustus hoort dan bij het vroege voorjaar.
Op nationaal niveau worden deze gevolgd door de gemeten waarden op de luchthaven van San Sebastián met 29,8ºC; Oviedo met 29,6ºC; Panizales (Asturië) met 29,6ºC, en Zumaya (Guipúzcoa) met 29,6ºC, volgens de gegevens geraadpleegd door Europa Press, bijgewerkt om 14:30 uur.
Meteoroloog Luismi Pérez noemt deze ontwikkeling in het radioprogramma van CadenaSER ‘historisch’ en wijst op een duidelijke trend: records worden niet alleen gebroken, maar met grote marges overschreden.
Twee kantelpunten in Spanje’s klimaatverandering
Volgens Pérez zijn er twee belangrijke momenten geweest waarop de temperatuur in Spanje een duidelijke sprong maakte: 2015 en 2022. Tot die jaren steeg de temperatuur geleidelijk, maar sindsdien gaat dat proces zichtbaar sneller. “Het is alsof er een knop is omgezet,” legt hij uit. “Sinds 2022 zien we dat de opwarming versnelt en extremer wordt.”
Die verandering heeft gevolgen voor het hele land. Niet alleen het noorden warmt sneller op, ook in het zuiden worden hete dagen steeds normaler.
April wordt steeds meer een zomermaand
In zuidelijke steden als Sevilla is het aantal dagen boven de 30 graden in april sterk toegenomen. Waar dit vroeger hooguit één of twee keer voorkwam, werden in 2023 maar liefst 17 warme dagen gemeten in die maand.
Daarmee verschuift de temperatuur in Spanje volgens de weerdeskundigen duidelijk: warme periodes beginnen eerder in het jaar en houden langer aan. Ook in het najaar blijven hoge temperaturen vaker hangen tot in oktober. Zo vervagen de traditionele seizoensgrenzen. De zomer lijkt zich uit te breiden ten koste van lente en herfst.
Minder regen, meer hitte
Naast de stijgende temperaturen valt er ook minder neerslag in april. Het bekende Spaanse gezegde “En abril, aguas mil” (in april duizend regens) lijkt steeds minder van toepassing.
De combinatie van minder regen en meer hitte vinden de weerexperts ook zorgelijk. Het verhoogt de kans op droogte, bosbranden en watertekorten, allemaal problemen waar Spanje nu al regelmatig mee te maken heeft.
Ander klimaat vraagt om aanpassing
De veranderingen in de temperatuur in Spanje zijn volgens wetenschappers een duidelijk gevolg van klimaatverandering. De trend is niet tijdelijk, maar structureel en iets waaraan bewoners, vakantiegangers en expats zich moeten aanpassen. Denk aan andere reistijden, meer aandacht voor hitte en de gevolgen daarvan en een veranderend landschap.