Else Beekman
Als de Spaanse regering niet ingaat op de eis voor een salarisverhoging, dreigen Spaanse ambtenaren in december massaal het werk neer te leggen. De grootste vakbonden in de publieke sector – CC OO, UGT en CSIF – zullen op 30 oktober met protestacties beginnen. Daarmee willen ze druk uitoefenen op minister Óscar López van Openbaar Bestuur, die volgens hen de loononderhandelingen blokkeert.
Volgens de bonden zijn de salarissen van 3,5 miljoen ambtenaren sinds begin dit jaar bevroren, ondanks de stijgende kosten van levensonderhoud. Ze eisen dat de regering met een concreet voorstel komt voor een loonstijging. Zo niet, dan volgen grotere acties in november en mogelijk een landelijke staking in december.
Isabel Araque, van UGT Servicios Públicos, vat de frustratie samen: “Het lijkt erop dat de regering ons liever op straat ziet dan aan de onderhandelingstafel. Dan zullen we dat doen.” Ook collega’s Lucho Palazzo (CC OO) en Miguel Borra (CSIF) uitten felle kritiek op minister López, die zij beschuldigen van het “negeren” van de vakbonden en het “minachten” van het overleg. De laatste salarisverhoging voor ambtenaren stamt uit februar
Geen goedkeuring begroting, geen loonsverhoging
De vakbonden zijn verbolgen over het feit dat de regering de loonsverhoging koppelt aan de goedkeuring van de staatsbegroting. De Spaanse regering werkt namelijk nog steeds op basis van de begroting uit 2023 omdat het ze nog steeds niet is gelukt een meerderheid in het parlement te krijgen voor een nieuw staatsbudget. “Ook zonder begroting kan het kabinet lonen verhogen. Dat is in het verleden vaker gebeurd,” stelt CSIF-voorzitter Borra. Hij berekent dat ambtenaren dit jaar al meer dan 3% koopkracht hebben verloren. Volgens hem is de overheid de sector nog 1,8 miljard euro schuldig.
Waarom Spanje in 2025 nog met de begroting van 2023 werkt
Gezamenlijk front zeldzaam
Het is opvallend dat de drie grote bonden nu gezamenlijk optreden. Bij eerdere akkoorden, zoals de loonstijging van 9,5% over 2022-2024, liepen de standpunten nog uiteen. De huidige impasse brengt ze echter samen. Naast loonsverhoging vragen ze om meer vaste banen, betere wervingsprocedures en het afschaffen van de zogeheten ‘tasa de reposición’, een beperking op het aantal nieuwe aanstellingen.
CSIF pleit voor een automatische indexering van de ambtenarensalarissen aan de inflatie, vergelijkbaar met het systeem voor pensioenen. CC OO en UGT staan open voor een gesprek daarover, maar willen eerst afspraken maken over de methode en gebruikte indicatoren.
Kwaliteit van publieke dienstverlening onder druk
De vakbonden benadrukken dat hun eisen niet alleen voor henzelf zijn. “Het gaat hier om de kwaliteit van de publieke diensten die burgers elke dag nodig hebben,” zegt Palazzo. Hij wijst op personeelstekorten en lange wachttijden, mede veroorzaakt door digitalisering en bezuinigingen. “We willen voldoende mensen op de werkvloer, want digitalisering mag geen excuus zijn om publieke loketten te sluiten.”
De eerste protesten starten op 30 oktober bij overheidsgebouwen in alle provincies. In november volgt een grotere demonstratie in Madrid. Zonder akkoord komt er dus een staking van ambtenaren in december, voor het eerst in de regeerperiode van Pedro Sánchez.
300.000 ‘verborgen’ ambtenaren ontdekt in Spanje