Else Beekman
Nachttreinen maken in Europa een duidelijke comeback. Waar het netwerk jarenlang werd afgebouwd, investeren zowel nieuwe spelers als gevestigde spoorbedrijven opnieuw in langeafstandstreinen als alternatief voor korte vluchten. De ambities zijn groot en Spanje speelt daarin ook een rol, als bestemming én als vertrekpunt.
Sommige treinen rijden al, andere bevinden zich nog in de planfase. Dit is een overzicht van wat er speelt, met extra aandacht voor routes naar of vanuit Spanje.
European Sleeper: van startup naar groeiend netwerk
European Sleeper is een van de concreetste nieuwe initiatieven. Het Nederlands‑Belgische bedrijf rijdt sinds 2023 nachttreinen tussen Brussel, Amsterdam en Berlijn, inmiddels doorgetrokken naar Praag. De komende jaren wil het bedrijf het netwerk verder uitbreiden. Vanaf juni 2026 staat een verbinding tussen Amsterdam/Brussel en Milaan op de planning, met drie ritten per week. Daarnaast is een route tussen Parijs en Berlijn via Brussel al in bedrijf, in samenwerking met andere spoorbedrijven.
Uiteindelijk wil European Sleeper ook Spanje bereiken. Er is een plan voor een nachttrein tussen Brussel en Barcelona, via Parijs en onderweg overschakelend op het Franse hogesnelheidsnetwerk. Reizigers vanuit Spanje zullen dan eerst met AVE of andere hsn‑treinen naar Barcelona‑Sants moeten, om daarna in de nachttrein naar Brussel/Amsterdam te stappen.
Nox: volledig privécabines, met Barcelona als hub
De Berlijnse startup Nox kiest voor een andere aanpak. Het bedrijf wil vanaf 2027 een Europees netwerk opzetten met uitsluitend privécabines, meestal ingehaakt in bestaande treinen van andere spoorbedrijven.
Het concept speelt in op een bekende klacht: het delen van slaapcompartimenten met onbekenden. Nox lost dat op met compacte, afgesloten cabines, gecombineerd met relatief lage startprijzen vanaf ongeveer 79 euro.
Bijzonder relevant voor Spanje: Nox ziet Barcelona‑Sants als centrale knoop in haar netwerk en wil uiteindelijk 99 Europese steden via Barcelona aanbieden. Dat betekent dat reizigers vanuit Spanje eerst met AVE/Iryo/Ouigo naar Barcelona‑Sants reizen en daar in de private cabines van Nox‑nachttreinen doorverbinden naar steden als Parijs, Berlijn, Rotterdam en veel andere Europese bestemmingen.
Nightjet: de ruggengraat van het huidige netwerk
De Oostenrijkse spoorwegen ÖBB vormen met hun Nightjet‑diensten al jaren de belangrijkste speler op het gebied van nachttreinen in Europa.
Het netwerk verbindt onder andere Amsterdam, Parijs, Wenen, München, Zürich en Rome, en is dus voor veel reizigers een logische manier om naar Zuid‑Europa te reizen – al is er nog geen directe Nightjet‑verbinding naar Spanje.
Reizigers die met Nightjet naar Spanje willen, moeten meestal in Frankrijk overstappen naar een gewone trein of een Intercités‑nachttrein richting de Pyreneeën.
Midnight Trains: luxe alternatief op vliegen
Midnight Trains is een Frans initiatief dat een “luxehotel‑achtige” nachttrein tussen Parijs en Venetië wil opzetten, met een sterke nadruk op comfort, privacy en beleving.
De uitrol verloopt echter langzamer dan aanvankelijk aangekondigd, en het initiatief bevindt zich in 2026 nog in de ontwikkelings‑ en planningsfase.
Voor reizigers in Spanje is dit vooralsnog vooral een interessant kader: het toont aan dat nachttreinen steeds vaker worden gezien als een luxe, duurzame alternatief voor korte vluchten, ook op lange afstanden.
Leo Express en andere open‑access‑spelers
Ook buiten de klassieke nationale spoorbedrijven zijn er initiatieven die indirect invloed hebben op reizen naar Spanje. Zo is de Tsjechische open‑accessspeler Leo Express een belangrijke pionier in het idee van commerciële nighttrains zonder directe staatssteun.
Leo Express werkt aan een verbinding tussen Oostende en Bratislava, die via Brussel, Keulen, Leipzig en Praag loopt, met een beoogde start rond eind 2026.
Hoewel de route zelf niet langs Spanje loopt, illustreert het project hoe nieuwe spoor‑spelers internationale verbindingen opzetten, en dat betekent een grotere kans dat Spanje straks rechtstreeks in dergelijke netwerken wordt ingehaakt.
Nachttreinen naar of vanuit Spanje
Vanuit de meeste westerse landen kun je nu nog geen directe nachttrein naar Spanje nemen, maar er zijn al enkele routes die je in één nacht tot de grens brengen. Zo rijdt vanuit Parijs de Intercités de Nuit naar het Zuid-Franse spoorweg-knooppunt Latour‑de‑Carol en Cerbère, waar je dan met een regionale trein of bus doorreist naar Barcelona of andere steden in Catalonië.
Reizigers die in Spanje wonen kunnen daarom nu al profiteren van een combinatie van het snelle AVE‑net binnen Spanje en internationale nachttreinen aan de grens. Op kortere termijn spelen European Sleeper en Nox een grote rol: European Sleeper overweegt rond 2027–2028 een nachttrein Brussel–Parijs–Barcelona, terwijl Nox vanuit Barcelona‑Sants 99 Europese steden aanbiedt in privécabines.
Bestaande opties vandaag
Naast alle plannen zijn er al verschillende nachttreinen waarmee reizigers vandaag de dag Europa doorkruisen. Sommige daarvan komen dichtbij Spanje.
Nightjet vormt daarbij de belangrijkste speler, met verbindingen vanuit Nederland en Duitsland naar Oostenrijk, Zwitserland en Italië.
European Sleeper biedt inmiddels concrete routes (Brussel–Praag, Amsterdam/Brussel–Berlijn, Parijs–Berlijn), al is het netwerk nog in opbouw. Daarnaast bestaan er regionale en nationale nachttreinen in landen als Frankrijk, Italië en Scandinavië, die samen een versnipperd maar groeiend geheel vormen.
Voor veel reizigers in Spanje betekent dit dat je nu al deel kunt nemen aan een nachttreinroute als je eerst met de trein naar de grens of naar een grote hub als Barcelona‑Sants reist.