Else Beekman
Allerheiligen is een christelijke feestdag waarop alle heiligen (ruim honderdduizend) van de rooms-katholieke kerk worden vereerd en herdacht. Een heilige is een titel die in het christendom wordt toegekend aan overleden personen die bijzonder rechtschapen en gelovig hebben geleefd.
Martelaren
In de primitieve kerk was het gebruikelijk om de sterfdag van een martelaar te vieren. Een martelaar is iemand die lijdt of sterft voor zijn geloof, vaak door te worden doodgemarteld. Regelmatig stierven er op één dag meerdere martelaren, wat leidde tot een gezamenlijke viering.
Mede door de georganiseerde christenvervolgingen in het eerste decennium van de vierde eeuw onder de Romeinse keizers Diocletianus, Galerius en Maximinus werd het aantal martelaren zo groot, dat werd besloten om alle martelaren gezamenlijk op 13 mei te herdenken. In de achtste eeuw stelde Paus Gregorius IV een nieuwe datum vast en dat werd 1 november.
In alle kerken worden op 1 november speciale missen opgedragen. Bij de kerkelijke viering van Allerheiligen wordt het thema van het einde der tijden behandeld. Er worden missen opgedragen aan alle heiligen en er worden kerkhoven bezocht. Het leven van de heiligen die in de hemel verblijven wordt herdacht en als voorbeeld gesteld voor een goed christelijk leven.
Bloemen
Op de avond vóór en de middag en avond van Allerheiligen worden voorbereidingen getroffen voor het feest van Allerzielen op 2 november. Op Allerzielen worden alle overleden dierbaren herdacht. Op deze dag gaan overal in Spanje nabestaanden met bossen bloemen naar begraafplaatsen om hun overleden dierbaren te bezoeken en om de herinneringen aan hen levend te houden. De graven worden die dag schoongemaakt en met bloemen versierd. OpIn deze periode worden de meeste bloemen van het hele jaar verkocht.
Het begin van de film Volver van Pedro Almodóvar speelt zich af op de begraafplaats van Granátula de Calatrava en daar is te zien hoe de vrouwelijke hoofdrolspeelsters, waaronder de beroemde Spaanse actrice Penélope Cruz, de graven van hun familie oppoetsen.
Traditionele lekkernijen
In de middeleeuwen werden in de avond voorafgaand aan Allerheiligen de hele avond de klokken geluid. Om het zware werk van de klokkenluider iets dragelijker te maken, kreeg hij gepofte kastanjes, aardappel en zoete wijn geserveerd. Aangezien er in die tijd veel klokkentorens waren en de klokkenluiders graag met naaste vrienden en familieleden hun lijden en geluk wilden delen, eindigde de avond meestal in een gezamenlijk eet- en drinkfestijn.
Later in de geschiedenis werden er naast de aardappelen en kastanjes ook zoete kleine gebakjes geserveerd die werden opgegeten rond een kampvuur om samen het einde van de oogst te vieren en de overledenen te herdenken.
In het Noorden van Spanje gaan Spanjaarden op 1 november nog steeds met vrienden en familie de straat op om met elkaar kastanjes te eten die op traditionele wijze worden klaargemaakt op een klein vuur.
Buñuelos de viento zijn bolletjes deeg gemaakt van tarwemeel, boter en eieren die in hete olie worden gebakken. De bolletjes worden gevuld met crème, chocolade of room. Volgens een legende wordt er een ziel uit het vagevuur gered als je een Buñuelos de viento eet.
Huesos de santo zijn gemaakt van marsepein (amandelsijs) en zijn wit van kleur. Ze hebben een langwerpige en cilindrische vorm waardoor ze een beetje lijken op beenmerg. Oorspronkelijk worden ze gevuld met zoete crème van eierdooiers, hoewel ze tegenwoordig ook verkrijgbaar zijn met een vulling van bijvoorbeeld chocolade, jam, kokosnoot of banaan. Ze worden hoofdzakelijk gemaakt voor de viering van Allerheiligen, die samenvalt met het oogsten van amandelen.
Deze van oorsprong uit Arabië komende lekkernij wordt gemaakt van amandelen, aardappelen, suiker en pijnboompitten. Vandaag de dag zijn er ook panellets verkrijgbaar met niet-traditionele ingrediënten zoals chocolade, sinaasappel en pistachenoten.