Ophef rond straffeloosheid drugsboten aan Costa del Sol

door Else BeekmanElse Beekman
Drugsboten varen ongestraft de haven van Caleta de Vélez binnen

In het kort

    • Toenemende smokkelactiviteiten aan Zuid-Spaanse kust.
    • Drugsboot vaart openlijk de haven van Caleta de Vélez binnen.
    • Opvarenden schuilen voor noodweer en zwaaien naar omstanders.
    • Politiebonden en lokale bestuurders slaan alarm over straffeloosheid en gebrek aan middelen.

De Spaanse autoriteiten hebben steeds meer moeite om de internationale drugshandel langs hun kusten in toom te houden. Een nieuw incident laat zien hoe ongehinderd criminelen zich inmiddels voelen. Op maandagavond 26 januari voer voor het eerst een drugsboot openlijk de haven van Caleta de Vélez binnen, aan de Zuid-Spaanse Costa del Sol. De opvarenden, schuilend voor het stormweer, zwaaiden lachend naar omstanders, alsof ze niets te vrezen hadden.

De Guardia Civil-vakbond JUCIL noemt het een nieuw dieptepunt in de strijd tegen de georganiseerde misdaad.

‘Straffeloosheid in zijn puurste vorm’

In een video van ruim drie minuten die JUCIL deelde op sociale media is te zien hoe de opvarenden van de drugsboot zich zonder gène in de jachthaven van Caleta de Vélez bewegen. Met achter bivakmutsen verborgen gezichten zwaaiden ze vrolijk naar de camera, ogenschijnlijk niet bang voor mogelijke gevolgen.

“De narco’s komen de haven binnen alsof ze er thuishoren,” stelt JUCIL verontwaardigd. “Dit is straffeloosheid in zijn puurste vorm.” Volgens de vereniging is dit incident tekenend voor de huidige situatie aan de Zuid-Spaanse kust, waar drugssmokkel al jaren een hardnekkig probleem vormt.

Drie drugsboten en wilde achtervolging

Het bleek niet om één, maar om drie drugsboten te gaan die zich sinds het weekend in de haven schuilhielden vanwege het slechte weer als gevolg van de stormfronten Joseph en Kristin. Net als in februari 2024 in Barbate, waar zes soortgelijke boten zich verscholen en uiteindelijk ook twee Guardia Civil agenten om het leven kwamen, leidde ook dit incident tot een gevaarlijke confrontatie. Een patrouilleboot van de Spaanse douane probeerde rond 23.00 uur de boten te onderscheppen.

Een wilde achtervolging tussen de semirigide boten van de smokkelaars en de patrouilleboot volgde. Door de hoge golven en slechte zichtbaarheid konden de narcolanchas ontsnappen richting open zee. Volgens de autoriteiten ging het niet om boten met drugs, maar om vaartuigen die brandstof leveren aan grotere smokkelschepen op zee, een tactiek die vaak wordt toegepast door zogenoemde petaqueros.

Toenemende activiteit langs de kust van Axarquía

De afgelopen dagen zijn er meldingen gedaan van soortgelijke drugsboten bij Algarrobo, Nerja en Torrox-Costa, waar ze voor de kust rondvaren of zelfs havengebieden benaderen. De Guardia Civil houdt het gebied inmiddels scherp in de gaten, zowel vanaf land als vanuit de lucht met behulp van een helikopter. Bronnen binnen de veiligheidsdiensten melden in Spaanse media dat het zware weer onderschepping moeilijk maakt, terwijl de boten juist van de slechte zichtbaarheid profiteren.

Inmiddels blijken sinds zondag minstens een half dozijn verschillende vaartuigen actief te zijn langs de oostelijke kust van Málaga. Lokale overheden tonen zich bezorgd over de voortdurende aanwezigheid van deze boten.

Politieke onwil en onderbezetting

JUCIL haalt fel uit naar minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska, die volgens de bond “de andere kant opkijkt” terwijl het geweld en de aanwezigheid van criminele organisaties toeneemt. De bond wijst op een structureel tekort aan manschappen en middelen bij de Guardia Civil, vooral in kustregio’s waar de smokkelactiviteit het grootst is.

Ook lokale politici trekken aan de bel. De burgemeester van Torrox, Óscar Medina (PP), noemt de situatie ‘ongekend’ en verzoekt om meer middelen en personeel. De lokale partij GIPMTM in Vélez-Málaga wil zelfs een spoedvoorstel indienen om de beveiliging van de kust te verbeteren. Ze zetten daarbij graag drones en geavanceerde kustbewaking in. Kamerlid Mario Cortés (PP) ging nog verder en noemde de houding van de regering ‘medeplichtig aan de straffeloosheid van de drugshandel’.

Breder patroon van geweld

Het voorval in Caleta de Vélez staat niet op zichzelf. Enkele dagen eerder werden in Almería maar liefst zeven drugsboten gesignaleerd. Ook werd een groep Guardia Civil-agenten in Sevilla aangevallen tijdens een interventie. In een ander heftig incident in Aznalcázar (Sevilla) openden opvarenden van een drugsboot het vuur op agenten van het Grupo de Acción Rápida. Drie van hen raakten daarbij gewond.

Ook op de rivier de Guadalquivir bij de monding in de Atlantische Oceaan en aan de oostkant van Andalusië bij Cabo de Gata werd activiteit van smokkelboten gemeld. Het gebruik van neopreenpakken en het bedekken van het gezicht maakt identificatie extra moeilijk voor de autoriteiten. Hoewel bij de incidenten in Málaga niemand gewond raakte of gearresteerd werd, werd volgens Vigilancia Aduanera wel de bevoorrading met brandstof succesvol verstoord.

Groeiend probleem aan de Spaanse kust

De aanwezigheid van drugsboten,aan de zuidkust van Spanje is al jaren een zorg voor zowel autoriteiten als bewoners. Criminelen gebruiken deze boten om drugs, meestal hasj of cocaïne, razendsnel vanuit Noord-Afrika naar het Spaanse vasteland te smokkelen. Dat dit type vaartuig nu zelfs beschutting zoekt in toeristische havens als die van Caleta de Vélez, maakt het probleem des te zichtbaarder.

JUCIL roept de Spaanse overheid op om dringend in te grijpen en de kustgebieden beter te beschermen. Zonder actie, zo stelt de bond, ‘blijft de georganiseerde misdaad vrij spel houden in Spanje’.