Else Beekman
Op zondag 1 oktober overschreden Badajoz, met 38 graden, en Montoro (Córdoba), met 38,2 graden, hun vorige records van de hoogste temperatuur voor de maand oktober dat in Spanje was geregistreerd. Dat lag op 37,5 graden en werd in oktober 2014 gemeten in Marbella (Málaga). Deze ontwikkeling bevestigt waarschijnlijk de warmste start van oktober in Spanje sinds de registraties begonnen zijn, aldus Rubén del Campo, woordvoerder van het Spaanse weerbureau Aemet op maandag.
Records op 35 meetstations
Zelfs 35 meetstations – ook in het uiterste noorden – in het land vestigden nieuwe maandrecords, voornamelijk voor maximumtemperaturen, en twee voor minimumtemperaturen. Dat gebeurde in plaatsen als Lugo, Ourense, Soria, Burgos, Valladolid, Ávila, Segovia, Salamanca, Zamora, Getafe, Toledo, Cáceres, Ciudad Real, Jaén, Córdoba, Granada, Sevilla, Cuenca, Teruel, Pamplona, Zaragoza en Lleida.
“Ongebruikelijk en zorgwekkend”
“Het is ongebruikelijk en zorgwekkend omdat dit buitengewoon hoge temperaturen zijn voor deze tijd van het jaar en waarschijnlijk zonder precedent”, merkt Del Campo van Aemet op. Voor de expert is het meest verontrustende dat verschillende records werden gebroken met een overtuiging die alle statistieken tart.
“Opvallend is het record van de luchthaven van Salamanca, dat met 3,3 graden werd gebroken. Er werd 34,8 graden bereikt en het vorige record was 31,5 graden in 2017 in een reeks die bijna 80 jaar oud is”, legt Del Campo uit. Hij wijst ook op Burgos, met een maximum van 32,1 graden, opnieuw 3 graden boven zijn vorige record van 29,1 graden in 2004, in een reeks die 80 jaar oud is. “Burgos had nog nooit 30 graden bereikt in oktober en het overschrijden van het record met 3 graden is gewoon verbazingwekkend”, voegt Roberto Granda, meteoroloog van Eltiempo.es eraan toe in de krant El País op maandag.
Het is ook opmerkelijk dat Daroca (Zaragoza), een station dat al meer dan een eeuw bestaat, 34,4 graden bereikte. Het vorige record was 32,9 graden, 1,5 graden lager, en dateerde uit oktober 1925, 98 jaar geleden. Een ander eeuwenoud station, dat van El Retiro in Madrid, evenaarde zijn record met 30 graden, een niveau dat voor het laatst werd bereikt in 1930. Op het eiland Gran Canaria werd op sommige plaatsen in het zuiden 36 graden bereikt. Tot nu toe zijn daar geen records gebroken, aangezien de hoogste temperaturen voor oktober op de eilanden boven de 39 graden liggen.
32ºC of meer op 350 observatoria
Granda benadrukt ook records die zijn gevestigd in bergachtige gebieden, zoals Navacerrada (Madrid), dat zijn maximumtemperatuur overschreed, die sinds 1955 geldig was. Ongeveer 350 observatoria, bijna 40% van het totaal, bereikten op zondag 32 graden of meer, terwijl de meeste plaatsen in het land temperaturen meldden die 7 tot 14 graden hoger waren dan normaal voor deze tijd van het jaar.
Bovendien werden 29, 30 september en 1 oktober geregistreerd als recordwarme dagen. Het waren de warmste dagen in vergelijking met deze data sinds 1950. Aemet verwacht bovendien dat er deze week nog 10 recordwarme dagen zullen volgen.
Late hittegolf
Aemet heeft nog geen einde kunnen vaststellen aan deze hittegolf. Deze begon op donderdag met de warmste dagen op zondag en maandag. “Deze week blijft zeer warm voor deze tijd van het jaar, hoewel er schommelingen zullen zijn afhankelijk van de dagen en de gebieden”, aldus de woordvoerder van Aemet.
Maxima van 5 tot 10 graden boven normaal
Over het algemeen blijven de temperaturen in het grootste deel van het land boven de 30 graden, van 32 tot 34 graden in het zuiden en van 34 tot 36 graden in de Guadiana, Guadalquivir en sommige andere gebieden. “Dit zijn maxima van 5 tot 10 graden boven het normale en op sommige plaatsen, vooral in het noorden, 10 tot 15 graden boven het normale”, voegt Del Campo toe.
Tot 37 graden in Bilbao op maandag
Op maandag, met Cantabrië, Baskenland en Canarias onder geel weeralarm, wordt weinig verandering verwacht. “De temperaturen zullen dalen in delen van de Middellandse Zee en de Balearen, evenals in Galicië, maar ze zullen stijgen in het Cantabrische gebied”, zegt de woordvoerder van Aemet. Hij waarschuwt dat Bilbao temperaturen tot 37 graden zou kunnen bereiken.
De thermometers zullen weer tussen 36 en 38 graden liggen in de stroomgebieden van de rivieren Guadiana (Extremadura) en de Guadalquivir (Andalusië) en tussen 30 en 34 graden in het grootste deel van het overige deel van het schiereiland, de Balearen en de Canarische Eilanden.
Het is bovendien niet uitgesloten dat het vorige record van oktober nog wordt gebroken. Het overschrijden van 38,2 graden in Montoro is in principe moeilijker, maar het is ook niet onmogelijk”, aldus de meteoroloog. Granda wijst er ook op dat zowel Bilbao als Santander, San Sebastián en andere steden aan de Cantabrische kust hun maandelijkse records zouden kunnen breken.
Op dinsdag zal het koeler worden in het noordelijke derde deel van Spanje en met name in de Cantabrische gemeenschappen. Daar wordt het zelfs 10 graden minder warm dan maandag of zelfs meer. In de rest van het land zal het blijven schommelen, met temperaturen van 30 tot 32 graden in grote delen, inclusief de Balearen, 32 tot 34 graden in het zuiden en op de Canarische Eilanden, waar de hitte zal toenemen, en 34 tot 36 graden in grote delen van Extremadura en Andalusië, met 36 tot 38 graden in delen van het binnenland van Huelva en in de Guadalquivir.
Op woensdag zal het “stabiele weer weer overheersen, zonder regen op enig moment. En zoals al sinds donderdag het geval is, zullen de hoogste temperaturen worden bereikt in de Guadiana en Guadalquivir, tussen 35 en 37 graden. “Het blijft ook warm in Canarias”, voegt de woordvoerder van Aemet toe.
Hitte tot zaterdag
“Het is waarschijnlijk dat er aan het begin van volgende week een temperatuurdaling zal plaatsvinden, wanneer er mogelijk een frontaal systeem komt dat wat regenval zal achterlaten, vooral in het noordwesten”, voorspelt deze deskundige. “De hitte zal in ieder geval aanhouden tot zaterdag en we zullen zien of er nog meer komt”, concludeert Granda.
Verlenging van de zomer ten koste van lente en herfst
In deze dagen grijpen klimaatontkenners de uitdrukking “veranillo de San Miguel” aan om de buitengewoonheid van deze situatie te bagatelliseren. Marta Ferri van Aemet zegt daarover: “Veranillo de San Miguel is geen klimatologische constante, er is geen vast patroon, koude en milde dagen komen even vaak voor in de week van San Miguel en er zijn festiviteiten geweest met zeer slecht weer”.
“Van een veranillo is geen sprake”, aldus ook Roberto Granda, die de gemiddelde maximumtemperaturen heeft geanalyseerd voor deze data van de jaren zestig tot het afgelopen decennium, 2011-2020. Het resultaat van zijn studie is dat “de verlenging van de zomer ten koste gaat van de lente en de herfst in Spanje”. “Er is een zomer die zich zowel aan het begin als aan het einde uitstrekt.
Sinds de jaren zestig is dit seizoen met 30 tot 40 dagen toegenomen in bijna het hele land, dat wil zeggen, een maand meer zomer in slechts 50 jaar”, legt hij uit. Het begin van de zomer valt in bijna heel Spanje in mei en het einde in september of oktober. “Tortosa (Tarragona), een station zonder stedelijke invloed, is het beste voorbeeld: daar is de zomer met twee maanden verlengd”, benadrukt deze meteoroloog.
Lees ook: Augustus was de heetste maand ooit in Spanje met twee hittegolven