Else Beekman
Miguel Ángel Pérez Triano is niet langer de regeringsvertenwoordiger in Ceuta. De delegado del Gobierno maakte maandag zijn vertrek bekend, bijna twee maanden na de migratiecrisis in Ceuta van 30 en 31 juli. Hij las een verklaring voor en beantwoordde geen vragen. Eén ding maakte hij wel duidelijk: meer verantwoordelijkheid dan hem toekomt, neemt hij niet op zich.
“Vanaf het eerste moment hebben we doorgegeven wat er gebeurde en om maatregelen en versterking gevraagd”, zei hij. Volgens Pérez Triano had zijn delegatie al weken vóór 30 juli te maken met een ernstige migratiecrisis. Er gingen elke dag rapporten en berichten naar Madrid.
“Ik kon geen deuren openen of sluiten”
Pérez Triano stond ook uitgebreid stil bij wat hij níet kon. Een regeringsafgevaardigde heeft geen operationeel bevel over de grens, zei hij. Deze gaat ook niet over grensbeveiliging of defensie. Hij kon naar eigen zeggen geen hekken openen of sluiten, het leger niets opdragen en de lokale politie niet aansturen.
Dat laatste punt noemt hij niet zonder reden. Een van de grote vragen rond de crisis is wie op de ochtend van 30 juli de grens liet openen. Premier Pedro Sánchez zei in het Congres dat de agenten dat zelf besloten. Politievakbond Jupol spreekt dat tegen. Volgens bronnen binnen de bond handelden de agenten op bevel van Pérez Triano.
Die grensopening was volgens El Confidencial beslissend. Nadat massaal foto’s en video’s van geslaagde oversteken rondgingen op sociale media besloten tienduizenden mensen alsnog de grens over te gaan. Bij de oversteek kwamen 141 mensen om het leven.
Het bericht van de inlichtingendienst
Pérez Triano lag al weken onder vuur. Op 29 juli, om 13.52 uur, stuurde een agent van de Spaanse inlichtingendienst CNI een bericht naar Gonzalo Sanz, zijn toenmalige kabinetschef. Op sociale media ging een oproep viraal om de volgende dag massaal de grens over te steken. Daarna bleef het urenlang stil. Pas om 21.34 uur belde Sanz de agent. Die vertelde toen dat zich aan Marokkaanse kant al een menigte verzamelde in Castillejos, en dat de Marokkaanse autoriteiten niet ingrepen.
Op 9 september ontkente Pérez Triano dat hij die waarschuwingen had ontvangen. Twee dagen later stapte Sanz op. Hij schreef in zijn ontslagbrief dat hij de informatie wél aan zijn baas had doorgegeven. Die onverenigbaarheid tussen beide verhalen hangt sindsdien boven de delegVeldgroepenatie.
Waarschuwingen vóór de migratiecrisis in Ceuta
Maandag kwam volgens El País bovendien naar buiten dat Pérez Triano op 24 juli, zes dagen voor de massale oversteek, een rapport naar het ministerie van Territoriaal Beleid had gestuurd waarin hij vroeg om extra politieinzet, meer middelen voor het overvolle opvangcentrum en een apart centrum om nieuwkomers te registreren. Op dat moment hadden al 1.300 mensen geprobeerd Ceuta binnen te komen. Regeringsbronnen zeggen dat er naar aanleiding van die verzoeken vóór 30 juli extra politie is gestuurd.
Ook PSOE-leden in Ceuta trokken vanaf 28 juli aan de bel bij het partijhoofdkwartier in Madrid. Hun boodschap: dit is niet de gewone zomerdrukte. Juist dat argument gebruikten het regeringspaleis en het ministerie van Binnenlandse Zaken om waarschuwingen van de CNI, de politie en de Guardia Civil af te doen als niets bijzonders.
Bedreigingen en een rouwkrans
Pérez Triano noemde vooral persoonlijke redenen voor zijn ontslag. Hij staat sinds de crisis onder zware druk. Hij sprak van een campagne van geruchten en van bedreigingen. Iemand legde zelfs een rouwkrans voor zijn deur. “Ook dat is geweld”, zei hij. Nadat hij minister Ángel Víctor Torres, de crisiscoördinator in Ceuta, had laten weten dat hij wilde stoppen, diende hij ook maandagochtend schriftelijk zijn ontslag in. Daarmee legt hij ook al zijn functies binnen de PSOE neer. In Ceuta was hij partijleider en lijsttrekker voor het presidentschap van de stad.
De rechter wacht
Nu wacht hem waarschijnlijk het gerechtelijk onderzoek. Rechter María Tardón van de Audiencia Nacional onderzoekt de gebeurtenissen van 30 en 31 juli. Het ligt voor de hand dat zij ook Pérez Triano oproept. De twee vragen die daarbij centraal staan zijn wat de delegatie met de CNI-informatie deed op de middag van 29 juli toen er nog tijd was om in te grijpen en wie de opdracht gaf om de grens te openen?
Coalitiepartners ERC en Compromís verzochten al eerder om zijn vertrek. Spaanse media schrijven dat de kans groot is dat David de la Encina, oud-burgemeester van El Puerto de Santa María (Cádiz) hem opvolgt. De ministerraad benoemt waarschijnlijk dinsdag Pérez Triano’s opvolger. Van defensieminister Margarita Robles moet deze zo snel mogelijk werken aan een terugkeer naar normaliteit.