Judith Goeree
Verscholen achter de oude kloostermuren van San Antonio de Padua in Toledo speelt zich een bijzonder verhaal af. Terwijl toeristen langs de nabijgelegen kerk van Santo Tomé trekken om El Greco’s meesterwerk, De begrafenis van de graaf van Orgaz, te bewonderen, wijden elf kloosternonnen zich aan het redden van het bijna verdwenen Spaanse reuzenkonijn.
In het kort
- Nonnen in een klooster in Toledo zetten zich in voor het behoud van het Spaans reuzenkonijn.
- Het ras is bedreigd, met nog slechts tientallen raszuivere fokdieren in Spanje.
- Het klooster herbergt een belangrijke fokgroep met 20 vrouwtjes en 16 mannetjes.
- Sinds 2024 werken de nonnen samen met de universiteit van Madrid om inteelt te voorkomen.
- Het project richt zich op behoud van het ras, niet op commerciële productie.
Klooster San Antonio de Padua in Toledo
Het klooster ligt in het historische centrum van Toledo en behoort tot een contemplatieve orde. Stilte, gebed en arbeid vormen de kern van het dagelijks leven.
De gemeenschap bestaat uit elf zusters, van wie een deel afkomstig is uit Tanzania. Zoals gebruikelijk in veel Spaanse kloosters voorzien zij deels in hun eigen onderhoud. Dat doen ze met de verkoop van ambachtelijke zoetigheden en ijs in een kleine kloosterwinkel.
Die combinatie van religieus leven en praktisch werk volgt de traditie van ora et labora. In dit klooster krijgt die traditie een extra dimensie door de inzet voor het behoud van een bedreigd dierenras.
Klooster met dubbele taak
De nonnen houden zich al dertig jaar bezig met het fokken van het Spaans reuzenkonijn. Sinds januari 2024 werken ze samen met de Universidad Complutense in Madrid.
Die samenwerking richt zich op het voorkomen van inteelt en het behouden van de genetische zuiverheid. In het klooster leeft een van de belangrijkste fokgroepen van Spanje, met 20 vrouwtjes en 16 mannetjes.
Het project staat onder leiding van zuster Consuelo Peset. Zij groeide op met het ras. “We hadden ze altijd thuis. Toen ik hier kwam, brachten mijn ouders een koppeltje mee. Later ontdekte ik dat het ras bedreigd was. Dat gaf ons een extra reden om door te gaan. Het is dankbaar werk.”
Een konijnenras met geschiedenis
Het Spaans reuzenkonijn is een traditioneel landbouwras dat zijn oorsprong heeft in Valencia. Het ontstond uit kruisingen met onder meer het Vlaamse reuzenkonijn en andere Europese rassen. Het dier kan tot 96 centimeter lang worden en tot negen kilo wegen.
Vroeger kwam je het Spaanse reuzenkonijn veel tegen op Spaanse boerderijen en in achtertuinen. Het dier was geliefd om zijn vlees en zijn hoge vruchtbaarheid. Maar met de opkomst van moderne hybride rassen in de jaren zeventig raakte het langzaam op de achtergrond.
Volgens het ministerie van Landbouw waren er in 2024 nog maar 67 raszuivere fokvrouwtjes in heel Spanje. Binnen de kloostermuren leven 20 dieren, waarmee San Antonio de Padua een van de belangrijkste bolwerken van het ras is.
Zorg met toewijding
De nonnen hebben een speciaal gekoelde ruimte ingericht waar de dieren onder optimale omstandigheden kunnen leven. De temperatuur moet tussen de 16 en 23 graden blijven, en de hokken worden om de twee dagen volledig schoongemaakt. Tijdens de fokperiode blijft het licht dag en nacht aan om de bronst te stimuleren.
Het onderhoud is kostbaar. Jaarlijks geven de nonnen tussen de 6.000 en 7.000 euro uit aan voer en medicatie. Donaties en een recente subsidie van de provincie Toledo helpen hen overeind te blijven.
“Het zijn fantastische moeders”, zegt zuster Consuelo. “Ze kunnen enorme nesten krijgen, soms wel 21 jongen. Niet allemaal overleven ze, maar het blijft bijzonder om te zien.”
Een missie zonder commercieel doel
Hoewel de nonnen het vlees van het reuzenkonijn kennen, het is magerder dan kip, is commerciële productie niet hun doel. De administratieve eisen voor een eigen slachthuis zijn te groot, en hun prioriteit ligt bij behoud van het ras, niet bij verkoop.
Wanneer het aantal dieren te hoog wordt, gaan jonge konijnen naar gespecialiseerde verenigingen en geregistreerde particuliere fokkers. De nonnen houden alles zorgvuldig bij, elk dier heeft een chip en een vaccinatieplan.
Een traditie die dreigt te verdwijnen
Zuster Consuelo maakt zich zorgen over de toekomst van het ras. “Als mensen zich niet inzetten en er geen economische waarde meer in zien, verdwijnt het Spaanse reuzenkonijn op een dag gewoon”, zegt ze. Toch blijft ze optimistisch. De nonnen voelen zich bevoorrecht dat ze kunnen bijdragen aan het behoud van een stukje Spaans agrarisch erfgoed.
“God heeft dit dier niet voor niets op aarde gezet”, zegt ze met een glimlach. “Het heeft generaties gevoed. En ook al kost het ons veel, we hebben er enorm veel liefde voor.”